KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2021 (test 2)

PYTANIE NR 39.
Ile będzie musiał zapłacić przedsiębiorca za umieszczenie na składowisku 500 kg niesegregowanych odpadów komunalnych, 300 kg odpadów pochodzących z targowiska i 1 tonę odpadów wielkogabarytowych?
Ilustracja przedstawia tabelę z jednostkowymi stawkami opłat za umieszczenie odpadów na składowisku, zgodnie z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłatę oblicza się osobno dla każdej grupy odpadów jako: masa × stawka jednostkowa.
Najpierw przelicza się podane masy z kg na t (Mg), następnie podstawia właściwe stawki dla: odpadów niesegregowanych, odpadów z targowisk oraz odpadów wielkogabarytowych i sumuje trzy części. Wynik daje 232,76 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest rozbicie problemu na trzy niezależne obliczenia i dopiero potem wykonanie sumowania. Każda pozycja (rodzaj odpadu) ma swoją stawkę jednostkową, a łączna należność jest sumą należności cząstkowych.

Krok 1: ujednolicenie jednostek masy. Stawki w tabelach/cennikach są zwykle podawane na 1 tonę (1 Mg). Dlatego masy wyrażone w kilogramach należy przeliczyć na t/Mg (np. 500 kg = 0,5 t; 300 kg = 0,3 t; 1 tona = 1,0 t). To etap, na którym najczęściej pojawia się błąd rzędu wielkości.

Krok 2: obliczenie kosztu dla każdej frakcji. Dla każdej z trzech pozycji liczymy oddzielnie: koszt = masa (w t/Mg) × właściwa stawka dla danego rodzaju odpadu. Należy zwrócić uwagę, że "niesegregowane odpady komunalne", "odpady z targowiska" oraz "odpady wielkogabarytowe" to różne kategorie i mogą mieć różne stawki.

Krok 3: sumowanie. Po obliczeniu trzech kwot cząstkowych dodaje się je do siebie. Ostateczna suma (po zachowaniu właściwych zaokrągleń zgodnych z tabelą lub poleceniem) daje wartość 232,76 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 112,00 zł – typowo wynika z błędnego przeliczenia jednostek (np. potraktowania kilogramów jak ton) albo z pominięcia jednej z pozycji w sumie.
  • 280,00 zł – często jest skutkiem użycia niewłaściwej stawki dla co najmniej jednej kategorii odpadu lub zbyt wczesnego, "twardego" zaokrąglania pośrednich wyników.
  • 260,76 zł – najczęściej oznacza częściowo poprawny tok, ale z błędem w jednej składowej (np. dobranie stawki z sąsiedniego wiersza tabeli) lub pomyłką rachunkową w jednym mnożeniu.

Wskazówka egzaminacyjna: przed zaznaczeniem odpowiedzi sprawdź, czy na pewno wszystkie masy są w tej samej jednostce co stawki oraz czy uwzględniono wszystkie trzy składniki opłaty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej liczy się ją jako masa odpadu × stawka jednostkowa właściwa dla danej frakcji. Gdy są różne rodzaje odpadów, obliczasz koszty osobno dla każdej pozycji i na końcu je sumujesz. Kluczowe jest też ujednolicenie jednostek (kg na t/Mg).
Bo stawki w tabelach/cennikach są zwykle podane na 1 tonę (1 Mg). Jeśli zostawisz masę w kg i podstawisz stawkę "za tonę", wynik będzie błędny (zaniżony lub zawyżony). Bezpieczna procedura: najpierw zawsze przelicz masę na tę samą jednostkę co stawka.
To odpady komunalne zmieszane, czyli takie, które nie zostały rozdzielone na frakcje (papier, szkło, bio itd.). W zadaniach rachunkowych występują jako osobna kategoria, dla której w tabeli może być przypisana odrębna stawka niż dla selektywnie zebranych frakcji.
Najczęstsze to: (1) pomyłka jednostek (kg zamiast t/Mg), (2) wzięcie stawki z niewłaściwego wiersza tabeli, (3) pominięcie jednej z pozycji przy sumowaniu, (4) zaokrąglanie pośrednich wyników zbyt wcześnie. Warto robić krótką kontrolę sensowności wyniku.
Metoda obliczeń jest taka sama (masa × stawka), ale kategoria odpadu może mieć inną stawkę niż odpady zmieszane czy wielkogabarytowe. Dlatego nie wolno automatycznie stosować jednej stawki do wszystkich pozycji – trzeba sprawdzić, jak dana tabela/cennik grupuje "odpady z targowisk".
Gdy w zestawieniu stawek/cenniku są wyodrębnione jako osobny strumień lub gdy zadanie podaje ich masę oddzielnie. Wówczas liczysz dla nich osobny koszt i dodajesz do pozostałych. W praktyce to istotne w rozliczeniach usług komunalnych, bo gabaryty mają odmienną charakterystykę i sposób zagospodarowania.
Możesz wykonać kontrolę logiczną: czy wszystkie masy przeliczyłeś do t/Mg, czy masz trzy składniki kosztu (dla trzech rodzajów odpadów), oraz czy suma rośnie wraz ze wzrostem masy. Dodatkowo sprawdź rachunki mnożenia i czy nie zgubiłeś zera przy przeliczeniach (np. 0,5 zamiast 5).
W takich zadaniach ilustracja zwykle zawiera stawki jednostkowe dla poszczególnych rodzajów odpadów. Bez niej nie da się policzyć wartości liczbowej, ale nadal można opisać poprawny algorytm rozwiązania: przeliczenie mas, dobranie stawek dla kategorii i sumowanie kosztów cząstkowych.
Tak, stawki lub cenniki mogą być aktualizowane w czasie, dlatego w zadaniach ważne jest, aby korzystać z tabeli przypisanej do danego arkusza (lub wskazanego roku). Jeśli rok nie jest podany, rozwiązanie zwykle zakłada stawki przedstawione w materiale do zadania (np. w załączonej tabeli).
Ćwicz schemat: 1) jednostki (kg↔t/Mg), 2) dobór kategorii odpadu, 3) masa × stawka, 4) sumowanie. Rozwiązuj zadania z tabelami i trenuj kontrolę wyniku. Dobrą praktyką jest zapisywanie obliczeń w kolumnach jak w arkuszu kalkulacyjnym.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Aktualne tabele stawek/opłat dotyczących składowania odpadów (dla wskazanego roku) używane w zadaniach szkolnych
  • Materiały dydaktyczne z gospodarki odpadami: klasyfikacja strumieni i przykładowe zadania rachunkowe
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń w ochronie środowiska (opłaty, masy, jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego