KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 35.
Ile ciepła zostało zamienione w silniku o mocy 15 kW w czasie 1 minuty na pracę użyteczną (straty pominąć)?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Energia zamieniona na pracę w czasie t wynika z zależności E=P·t.
Moc 15 kW oznacza 15 kJ/s. W 1 minucie (60 s) silnik wykona pracę E=15 kJ/s·60 s=900 kJ (przy pominięciu strat). Pozostałe wartości to typowe skutki błędnego przeliczenia minut na sekundy lub mocy na energię.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu należy policzyć, ile energii (w treści nazwanej "ciepłem") zostanie w danym czasie zamienione na pracę użyteczną, zakładając brak strat. Do takich obliczeń używa się prostej zależności między mocą a energią:

E = P · t

gdzie E to energia (lub praca) w dżulach, P to moc w watach, a t to czas w sekundach.

Krok 1: jednostki

  • 15 kW = 15 000 W = 15 000 J/s
  • Wygodnie zauważyć, że 15 000 J/s = 15 kJ/s
  • 1 minuta = 60 s

Krok 2: obliczenie energii

E = 15 kJ/s · 60 s = 900 kJ.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wartość "90 kJ" odpowiada sytuacji, gdy ktoś wykona część przeliczeń poprawnie, ale popełni błąd skali (np. przyjmie krótszy czas lub niekonsekwentnie przeliczy jednostki).
  • Wartość "150 kJ" może wynikać z błędnego założenia, że 1 minuta to 10 s, albo z mechanicznego mnożenia 15 przez 10 bez kontroli jednostek.
  • Wartość "15 kJ" to typowy błąd polegający na potraktowaniu 1 minuty jak 1 sekundy (wtedy E≈P·1 s), czyli pominięcie przeliczenia 60 s.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź wymiar wyniku. Jeśli mnożysz kW przez sekundy, musisz otrzymać energię (J lub kJ). Najszybsza kontrola: 1 kW = 1 kJ/s, więc wystarczy pomnożyć "kJ/s" przez "s", aby dostać "kJ".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc to szybkość przekazywania energii: P = E/t. W zadaniach najczęściej przekształca się to do postaci E = P·t, czyli energia (praca) równa się mocy pomnożonej przez czas pracy.
1 W = 1 J/s, więc 1 kW = 1000 J/s. Zatem 15 kW = 15 000 J/s. Wygodnie też pamiętać, że 1000 J = 1 kJ, więc 15 000 J/s = 15 kJ/s.
Bo wata (W) i kilowaty (kW) są zdefiniowane jako J/s. Żeby w wzorze E = P·t jednostki się zgadzały, czas musi być w sekundach. Dopiero wtedy wynik wyjdzie w dżulach (J) lub kilodżulach (kJ).
W sensie fizycznym to energia (taka sama jednostka jak dla pracy i ciepła). Jeśli zadanie mówi o "cieple zamienionym na pracę", to w praktyce chodzi o ilość energii, która w idealnym przypadku (bez strat) staje się pracą użyteczną.
Najczęściej myli się minuty z sekundami (brak mnożenia przez 60), myli się kW z kJ, albo gubi się przeliczenie 1000 (J ↔ kJ). Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku i szybka kontrola: kW = kJ/s.
Użyj kontroli jednostek i rzędu wielkości. Skoro 15 kW = 15 kJ/s, to w 60 s powinno wyjść kilkaset kJ (15×60=900). Wynik rzędu kilkunastu kJ oznacza, że pominięto przeliczenie minut na sekundy.
Tylko wtedy, gdy jest to podane w treści. Jeśli wprost zapisano "straty pominąć", przyjmujesz idealną przemianę energii i liczysz wyłącznie z E=P·t. Sprawność wprowadzałaby dodatkowy mnożnik i zmieniłaby wynik.
Przy doborze napędów i ocenie obciążenia pracy urządzeń: ile energii dostarczy silnik podczas cyklu pracy, jak długo może pracować przy danym zasilaniu, czy porównanie dwóch napędów ma sens. To także podstawa do szacowania kosztów energii.
Praca (tak jak energia) ma jednostkę dżula (J). W zadaniach technicznych często używa się kilodżuli (kJ), bo wartości są duże. To ta sama kategoria wielkości co energia cieplna, tylko opisuje inny sposób przekazania energii.
Można, ale tylko jeśli konsekwentnie przeliczysz jednostki na końcu. Ponieważ kW to kJ/s, a nie kJ/min, to użycie minut bez zamiany na sekundy da wynik z błędnym przelicznikiem 60.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Energia zamieniona na pracę w czasie t wynika z zależności E=P·t.Moc 15 kW oznacza 15 kJ/s."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), sekcja o jednostce wat (W) jako J/s, https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST, SI Units – Power (watt) and relation to joule per second, https://physics.nist.gov/cuu/Units/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Wat" oraz "Dżul" – definicje jednostek i zależność W=J/s, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wat oraz https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%BCul (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy fizyki: energia, praca, moc (rozdziały o wielkościach i jednostkach SI)
  • Tablice jednostek SI i przeliczeń (W, kW, J, kJ)
  • Zbiór zadań z mechaniki: zadania na E=P·t oraz przeliczenia czasu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego