KWALIFIKACJA CES1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 11.
Ile frakcji ziarnowych surowca można uzyskać przy zastosowaniu 3 układów sit w przesiewaczach wibracyjnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przesiewaniu wielopokładowym każda powierzchnia sita rozdziela strumień na nadziarno i podziarno.
Przy 3 pokładach sit powstają: nadziarno z 1. sita, produkt między sitami (2 frakcje pośrednie) oraz podziarno z ostatniego sita, czyli łącznie 4 frakcje.

Pełne wyjaśnienie:

W przesiewaczu wibracyjnym z wieloma pokładami sit surowiec jest rozdzielany etapowo według uziarnienia. Kluczowa zasada jest prosta: liczba uzyskanych frakcji ziarnowych jest o 1 większa od liczby pokładów sit. Wynika to z tego, że każdy pokład "odcina" kolejną granicę ziarnową, a po ostatnim sicie pozostaje jeszcze strumień najdrobniejszy.

Dla 3 układów/pokładów sit otrzymuje się cztery strumienie produktu:

  • nadziarno na pierwszym sicie (najgrubsza frakcja),
  • materiał, który przejdzie przez pierwsze sito, ale zostanie na drugim (frakcja pośrednia),
  • materiał, który przejdzie przez drugie sito, ale zostanie na trzecim (kolejna frakcja pośrednia),
  • podziarno z trzeciego (ostatniego) sita (najdrobniejsza frakcja).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "4".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "3" to typowy błąd zliczania samych sit bez uwzględnienia frakcji, która przechodzi przez ostatnie sito (podziarno). W praktyce zawsze istnieje produkt końcowy "poniżej" ostatniej granicy.
  • "2" odpowiadałoby sytuacji z jednym sitem (nadziarno i podziarno) albo bardzo uproszczonemu podziałowi bez frakcji pośrednich, co nie pasuje do 3 pokładów.
  • "5" sugeruje cztery pokłady sit (bo 4 sita dawałyby 5 frakcji) albo dodatkowy etap klasyfikacji poza samym przesiewaniem; przy trzech pokładach nie ma tylu niezależnych strumieni produktu.

W kontekście przygotowania surowców ceramicznych taka wiedza pomaga dobrać liczbę pokładów do oczekiwanej liczby klas uziarnienia, np. gdy trzeba oddzielić frakcje do mielenia, do mieszania lub do odrzutu. Na egzaminie warto zapamiętać regułę: frakcje = sita + 1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frakcja ziarnowa to część materiału o ziarnach mieszczących się w określonym zakresie wielkości. W przesiewaniu zakres wyznaczają oczka kolejnych sit: to, co zostaje na sicie (nadziarno) i to, co przez nie przechodzi (podziarno), tworzy oddzielne frakcje produktu.
Przesiewacz wibracyjny rozdziela surowiec na klasy uziarnienia dzięki drganiom, które wymuszają przemieszczanie się ziaren po sicie. Ziarna drobniejsze przechodzą przez oczka, a grubsze pozostają na powierzchni. W ceramice pomaga to stabilizować skład i uziarnienie mas oraz proszków.
Bo oprócz produktów "zatrzymanych" na kolejnych sitach istnieje jeszcze produkt, który przejdzie przez ostatnie sito. Każde sito tworzy nową granicę rozdziału, a po ostatniej granicy pozostaje strumień najdrobniejszy (podziarno), co daje dodatkową frakcję.
Stosuje się regułę: liczba frakcji = liczba pokładów sit + 1. Wynika to z tego, że otrzymujesz nadziarno na każdym sicie (kolejne frakcje "grubsze") oraz podziarno z ostatniego sita (frakcja "najdrobniejsza").
W sensie liczby strumieni produktu – tak, typowo uzyskuje się 4 frakcje. W praktyce jakość rozdziału zależy jednak od doboru oczek, amplitudy drgań, wilgotności i kształtu ziaren. Gdy sito jest "przeciążone" lub zalepione, frakcje mogą się mieszać, choć liczba strumieni się nie zmienia.
Najczęściej myli się liczbę sit z liczbą frakcji i zapomina o podziarnie z ostatniego sita. Drugi błąd to niejasne rozumienie pojęć: "pokład", "układ sit", "etap" i "przesiewacz". Warto rysunkowo rozpisać strumienie nadziarna/podziarna.
Nadziarno to materiał zatrzymany na sicie (ziarna większe od oczek). Podziarno to materiał, który przeszedł przez oczka sita (ziarna mniejsze). Przy wielu sitach nadziarno i podziarno występują na każdym etapie, tworząc frakcje pośrednie i końcowe.
Gdy trzeba jednocześnie wydzielić kilka klas uziarnienia, np. odseparować zbyt grube ziarna, uzyskać frakcję "roboczą" do dalszego procesu i wydzielić pył/drobnicę. Wielopokładowe przesiewanie bywa stosowane w przygotowaniu surowców, proszków i dodatków.
Najpierw określa się, ile frakcji produktu jest potrzebnych technologicznie. Potem dobiera się liczbę pokładów według zasady "frakcje = sita + 1". Przykładowo: jeśli potrzebujesz 3 frakcje, zwykle wystarczą 2 sita; jeśli potrzebujesz 4 frakcje, potrzebujesz 3 sita.
Tak. Podwyższona wilgotność może powodować zlepianie ziaren i zalepianie oczek sita, co pogarsza rozdział na frakcje. W efekcie uziarnienie poszczególnych strumieni staje się mniej "czyste". Dlatego w praktyce kontroluje się wilgotność lub stosuje rozwiązania ograniczające zapychanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W przesiewaniu wielopokładowym każda powierzchnia sita rozdziela strumień na nadziarno i podziarno.Przy 3 pokładach sit powstają: nadziarno z 1."

Źródła:

  • Wills' Mineral Processing Technology: An Introduction to the Practical Aspects of Ore Treatment and Mineral Recovery, rozdział dotyczący "Screening" (przesiewanie) – zależność liczby pokładów i liczby produktów
  • SME Mineral Processing and Extractive Metallurgy Handbook, dział/rozdział "Screening and classification" – opis strumieni nadziarna i podziarna w przesiewaniu wielopokładowym

Materiały:

  • Podręczniki z inżynierii procesowej: rozdziały o przesiewaniu i klasyfikacji ziarnowej
  • Instrukcje eksploatacji przesiewaczy wibracyjnych (opis pokładów sit i strumieni produktu)
  • Materiały szkolne/branżowe dot. przygotowania surowców w przemyśle ceramicznym (uziarnienie, separacja, przesiewanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego