KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 24.
Ile kartonów B3 należy uwzględnić jako 10% naddatek technologiczny, jeżeli do zadrukowania jest 10 000 dyplomów A4?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby policzyć 10% naddatku, najpierw trzeba ustalić liczbę arkuszy B3 potrzebnych na 10 000 dyplomów A4.
Na arkuszu B3 typowo mieszczą się 2 użytki A4, więc potrzeba 10 000 / 2 = 5000 arkuszy. Naddatek technologiczny 10% to 0,10 × 5000 = 500 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy kalkulacji zużycia podłoża z uwzględnieniem naddatku technologicznego (m.in. na narząd, regulację farby, pasowanie, selekcję jakościową).

Krok 1: przeliczenie dyplomów A4 na arkusze B3.
Najpierw nie liczymy 10% od liczby dyplomów, tylko od liczby arkuszy, które realnie będą drukowane. Kluczowe jest ustalenie, ile użytków A4 można uzyskać z jednego arkusza B3. W typowym układzie impozycyjnym na B3 mieszczą się 2 użytki A4, więc:

liczba arkuszy B3 = 10 000 / 2 = 5000

Krok 2: obliczenie 10% naddatku.
Naddatek 10% oznacza, że należy dodać 10% do planowanej liczby arkuszy:

naddatek = 10% × 5000 = 0,10 × 5000 = 500 arkuszy

Dlatego poprawna jest odpowiedź "500 arkuszy."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "100 arkuszy." – to tylko 2% z 5000; zwykle wynika z błędnego rachunku procentów lub zaniżenia strat.
  • "1000 arkuszy." – odpowiada 20% z 5000; typowy skutek przyjęcia zbyt dużej makulatury bez uzasadnienia albo pomylenia podstawy procentu.
  • "5000 arkuszy." – to 100% zapasu, czyli podwojenie nakładu arkuszy; często wynika z pomylenia liczby dyplomów z liczbą arkuszy albo z założenia 1 użytku A4 na B3.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o naddatku zawsze ustal najpierw jednostkę kalkulacji (arkusze/ryzy/rolki), a dopiero potem licz procent naddatku od tej jednostki, nie od liczby wyrobów gotowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz liczbę arkuszy produkcyjnych potrzebnych na nakład (po uwzględnieniu użytków na arkuszu), a dopiero potem policz 10% od tej liczby: naddatek = 0,10 × liczba arkuszy. Na końcu dodajesz naddatek do zapotrzebowania materiałowego.
Naddatek technologiczny to dodatkowa ilość podłoża (papieru/kartonu) przewidziana na straty w procesie: narząd maszyny, ustawienie pasowania, stabilizację druku, odrzuty jakościowe i ewentualne błędy produkcyjne. Dzięki temu można dostarczyć pełny nakład wyrobów gotowych.
Bo 10% ma dotyczyć zużycia arkuszy, a nie liczby sztuk wyrobu. Najpierw trzeba przeliczyć, ile dyplomów A4 przypada na jeden arkusz B3 (użytki), a dopiero potem obliczyć procent strat od liczby arkuszy przeznaczonych do druku.
To zależy od technologii, marginesów, spadów i sposobu cięcia, ale w zadaniach egzaminacyjnych często przyjmuje się typowe układy impozycyjne (np. kilka mniejszych użytków na większym arkuszu). Zawsze trzeba świadomie ustalić liczbę użytków, zanim policzy się materiał.
Porównaj wymiary formatów i zaplanuj ułożenie prostokątów A4 na arkuszu B3. W praktyce uwzględnia się też odstępy technologiczne, pasery i spady, ale na egzaminie zwykle chodzi o podstawowy układ. Gdy masz wątpliwość, narysuj szybki szkic z wymiarami.
W potocznym języku poligraficznym bywa to mieszane, ale w kalkulacjach najbezpieczniej traktować to jako arkusze podłoża w formacie B3. Jeśli "karton" miałby oznaczać opakowanie (np. pudełko), wtedy potrzebne byłyby dane o pakowaniu, których tu nie ma.
Najczęściej: (1) liczenie procentu od złej podstawy (od sztuk zamiast od arkuszy), (2) pomylenie liczby użytków na arkuszu, (3) błędy w procentach (10% jako 0,1 vs 10), (4) brak kontroli jednostek: sztuki, arkusze, ryzy.
Gdy rośnie ryzyko strat: trudne podłoże, wymagająca kolorystyka, duża liczba kolorów, wysoka jakość, skomplikowana obróbka introligatorska lub niestabilny proces. W realnej produkcji naddatek dobiera się do technologii i historii zleceń, a nie "zawsze tak samo".
Naddatek zwiększa zużycie materiału, więc podnosi koszt podłoża, ale zmniejsza ryzyko niedostarczenia nakładu i kosztów poprawek. Za mały naddatek może wymusić dodruk (droższy jednostkowo), a za duży niepotrzebnie generuje odpad. Celem jest optymalny kompromis.
Ćwicz schemat: użytki na arkuszu → liczba arkuszy → naddatek % → zaokrąglenie i jednostki. Rób krótkie notatki z typowych par formatów i ucz się kontroli sensowności wyniku (czy naddatek nie wychodzi większy niż cała produkcja).
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Aby policzyć 10% naddatku, najpierw trzeba ustalić liczbę arkuszy B3 potrzebnych na 10 000 dyplomów A4.Na arkuszu B3 typowo mieszczą się 2 użytki A4, więc potrzeba 10 000 / 2 = 5000 arkuszy."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (standard opisujący formaty serii A i B)
  • https://www.iso.org/standard/36631.html - ISO 216:2007 (opis standardu) - accessed 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - opis formatów ISO 216 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały o formatach ISO (seria A i B) oraz praktycznych sposobach układania użytków na arkuszu
  • Podręczniki/opracowania z planowania produkcji poligraficznej (kalkulacja materiałowa, makulatura technologiczna)
  • Ćwiczenia z impozycji: liczenie użytków na arkuszu dla typowych formatów (A5/A4/A3 na B3/B2)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego