KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 31.
Ile metrów kwadratowych wynosi pole powierzchni przekroju nasypu?
Ilustracja przedstawia przekrój nasypu, który jest częścią zadania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pole przekroju nasypu wyznacza się na podstawie wymiarów odczytanych z przekroju (najczęściej jako pole trapezu lub sumę pól prostokąta i trójkątów skarp). Po podstawieniu danych i zachowaniu jednostek otrzymuje się wynik w m2. Dla tego przekroju poprawny wynik to 3,0 m2.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o polu powierzchni przekroju nasypu kluczowe są dwa kroki: (1) poprawne rozpoznanie kształtu figury w przekroju oraz (2) poprawne użycie wzoru na pole. Przekrój nasypu w praktyce robót ziemnych bardzo często daje figurę, którą można policzyć jako:

  • trapez (gdy mamy dwie równoległe podstawy: np. szerokość korony i szerokość u podstawy oraz wysokość nasypu), albo
  • sumę figur (np. prostokąt odpowiadający koronie + dwa trójkąty odpowiadające skarpom).

Najczęstszy schemat postępowania jest taki:

  1. Odczytaj z przekroju potrzebne wymiary (np. wysokość oraz szerokości odpowiadające podstawom).
  2. Upewnij się, że wszystkie długości są w metrach.
  3. Policz pole wybraną metodą (trapez lub suma pól), a wynik zapisz w m2.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "3,0 m2"? Ponieważ jest to wynik obliczenia pola figury przekroju po podstawieniu wartości z rysunku i wykonaniu działań zgodnie z zasadami geometrii oraz jednostkami.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Zwykle odpowiadają typowym pomyłkom: zaniżeniu pola przez pominięcie części skarpy, policzeniu tylko prostokątnej części korony, użyciu niewłaściwego wzoru (np. dla prostokąta) albo błędnemu odczytaniu szerokości/skalowania. W praktyce warto kontrolnie sprawdzić, czy wynik ma sens: pole przekroju powinno rosnąć wraz z wysokością i szerokością nasypu, a jednostka końcowa musi być zawsze m2.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj wymiary z przekroju (wysokość i szerokości). Następnie rozbij kształt na proste figury (np. prostokąt i dwa trójkąty) albo potraktuj go jako trapez. Policzone pola zsumuj i podaj wynik w m2.
Przekrój nasypu to "widok z boku" pokazujący jego kształt w płaszczyźnie pionowej: koronę (górę), skarpy oraz podstawę. Z przekroju odczytuje się wymiary potrzebne do obliczeń, np. pola przekroju i później objętości robót ziemnych.
Najczęściej jest to trapez (dwie równoległe krawędzie: korona i podstawa) albo figura, którą łatwo rozłożyć na prostokąt i trójkąty (skarpy). Wybór metody nie zmienia wyniku, jeśli wymiary odczytasz i zastosujesz poprawnie.
Pole opisuje powierzchnię figury płaskiej, więc ma jednostkę "metr kwadratowy". Jeśli wymiary są w metrach, to po ich wymnożeniu (np. podstawa × wysokość) naturalnie otrzymujesz m2. Podanie wyniku w metrach byłoby błędem jednostek.
Zawsze sprawdź, w jakich jednostkach podano wymiary na rysunku (m, cm). Jeśli trzeba, przelicz wszystko na metry przed liczeniem pola. Na końcu dopisz jednostkę m2 i wykonaj szybki "test sensu" (czy pole nie jest podejrzanie małe/duże).
Używa się wzoru: pole = (suma długości podstaw / 2) × wysokość. W kontekście nasypu podstawami są zwykle szerokość korony i szerokość u podstawy, a wysokością jest wysokość nasypu w przekroju. Warunek: podstawy muszą być równoległe.
Tak. To często najwygodniejsze, gdy przekrój ma wyraźną część "prostą" (korona) i dwie skarpy. Liczysz pole prostokąta oraz pól dwóch trójkątów (np. 1/2 × podstawa × wysokość) i sumujesz. Wynik powinien zgadzać się z metodą trapezu.
Skarpa to nachylona powierzchnia boczna nasypu. W przekroju tworzy zwykle boki trapezu lub trójkątne "dodatki" do części środkowej. W obliczeniach skarpa zwiększa pole przekroju względem samej korony, więc jej pominięcie prawie zawsze zaniża wynik.
Typowe błędy to: policzenie tylko korony (bez skarp), użycie złego wzoru, pomylenie szerokości podstawy z szerokością korony, nieuwzględnienie skali rysunku oraz pozostawienie wymiarów w cm bez przeliczenia na metry. Pomaga szkic rozbicia figury na proste elementy.
Ćwicz odczyt wymiarów z przekrojów, rozkładanie figur na prostsze kształty i szybkie liczenie pól. Warto robić zadania "na dwa sposoby" (trapez i suma figur) jako kontrolę. Zawsze zapisuj jednostki w każdym kroku, aby nie zgubić m2.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pole przekroju nasypu wyznacza się na podstawie wymiarów odczytanych z przekroju (najczęściej jako pole trapezu lub sumę pól prostokąta i trójkątów skarp)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Trapez" – wzór na pole trapezu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Trapez (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Trójkąt" – wzory na pole trójkąta, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tr%C3%B3jk%C4%85t (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Prostokąt" – wzór na pole prostokąta, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostok%C4%85t (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z geometrii (pola figur płaskich) dla szkół ponadpodstawowych
  • Materiały z podstaw robót ziemnych i niwelacji w architekturze krajobrazu (przekroje, skarpy, korona nasypu)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń pola i objętości w robotach ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego