KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 28.
Ile mieszanki betonowej z kruszywa naturalnego potrzeba do wykonania trzech ław o przekroju 0,7 × 0,4 m i długości 20,0 m każda, jeżeli norma zużycia mieszanki betonowej do wykonania 1 m3 ławy fundamentowej prostokątnej o szerokości do 0,8 m wynosi 1,015 m3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz objętość geometryczną ław: 0,7 × 0,4 × 20,0 = 5,6 m3 dla jednej ławy, a dla trzech: 3 × 5,6 = 16,8 m3. Następnie uwzględniasz normę zużycia 1,015 m3/1 m3: 16,8 × 1,015 = 17,052 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie dotyczy obmiaru ilości mieszanki betonowej potrzebnej do wykonania ław fundamentowych o przekroju prostokątnym. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch etapów: objętości geometrycznej elementu oraz normy zużycia, która uwzględnia narzut (np. straty technologiczne, naddatki wynikające z wykonania).

1) Objętość jednej ławy
Ława o przekroju 0,7 × 0,4 m i długości 20,0 m ma objętość równą: pole przekroju × długość.
Pole przekroju: 0,7 × 0,4 = 0,28 m2.
Objętość: 0,28 × 20,0 = 5,6 m3.

2) Objętość trzech ław
Skoro ław są trzy, łączna objętość geometryczna wynosi: 3 × 5,6 = 16,8 m3. Wynik 16,800 m3 jest więc poprawny jako czysta geometria, ale jeszcze nie jest odpowiedzią na pytanie o ilość mieszanki wg normy zużycia.

3) Zastosowanie normy zużycia 1,015 m3 na 1 m3
Norma mówi, że na wykonanie 1 m3 ławy potrzeba 1,015 m3 mieszanki, czyli należy przemnożyć objętość geometryczną przez 1,015:
16,8 × 1,015 = 17,052 m3.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 5,600 m3 odpowiada objętości jednej ławy bez normy zużycia (pominięto liczbę ław i narzut).
  • 5,684 m3 to objętość jednej ławy z normą zużycia (5,6 × 1,015), ale pytanie dotyczy trzech ław.
  • 16,800 m3 uwzględnia trzy ławy, ale nie uwzględnia normy zużycia 1,015.

Wskazówka egzaminacyjna: przy normach zużycia zawsze sprawdź, czy norma jest "na 1 m3 obmiaru" i czy działa jako mnożnik > 1. Następnie kontroluj, czy ująłeś liczbę elementów (tu: trzy ławy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Objętość ławy liczysz jak dla prostopadłościanu: V = a × b × L, gdzie a i b to wymiary przekroju (w metrach), a L to długość. Najpierw wyznacz pole przekroju (a × b), a potem pomnóż przez długość.
Oznacza, że na wykonanie 1 m3 ławy (wg obmiaru) realnie potrzeba 1,015 m3 mieszanki. W praktyce jest to mnożnik uwzględniający narzut/straty. Dlatego objętość geometryczną mnożysz przez 1,015.
16,8 m3 to tylko objętość geometryczna trzech ław. Pytanie dotyczy ilości mieszanki betonowej wg normy zużycia, więc trzeba doliczyć narzut: 16,8 × 1,015. Pominięcie normy daje zaniżony wynik.
Jeśli norma zużycia jest większa od 1 (np. 1,015), to wynik końcowy musi być większy od objętości obmiarowej. Tu obmiar to 16,8 m3, więc poprawna odpowiedź powinna być nieco większa, ok. 17 m3.
Najczęstsze pomyłki to: nieuwzględnienie liczby elementów (liczenie jednej ławy zamiast trzech), pominięcie normy zużycia, błędna zamiana jednostek (cm na m) oraz przedwczesne zaokrąglanie. Pomaga zapis działań w dwóch krokach: obmiar i norma.
Nie zawsze. W praktyce wartości norm mogą zależeć od przyjętych katalogów norm, technologii wykonania, warunków robót i organizacji pracy. Na egzaminie przyjmujesz jednak normę jako dane wejściowe z treści zadania i stosujesz ją dokładnie tak, jak podano.
Stosuje się je, gdy trzeba przejść od obmiaru konstrukcji do realnego zużycia materiału (np. straty przy transporcie, wbudowaniu, resztki w sprzęcie). W zadaniach egzaminacyjnych narzut jest zwykle podany jako norma typu 1,0xx m3 na 1 m3.
Najpierw policz objętość jednego elementu, potem pomnóż przez liczbę elementów, a na końcu zastosuj normę zużycia (jeśli jest podana). Taka kolejność zmniejsza ryzyko pomyłki i ułatwia kontrolę wyniku na każdym etapie.
Taki zapis zwykle określa zakres stosowania normy (dla pewnej klasy/typu ław). Dzięki temu wiadomo, że podana norma 1,015 m3/1 m3 dotyczy analizowanej ławy o szerokości 0,7 m i można ją zastosować bez dodatkowych przeliczeń.
Ćwicz schemat: (1) przepisz dane w metrach, (2) policz obmiar V, (3) uwzględnij liczbę elementów, (4) zastosuj normę/ współczynnik zużycia, (5) zrób kontrolę sensowności (czy wynik rośnie, gdy norma > 1). To szybko daje poprawne odpowiedzi.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Najpierw liczysz objętość geometryczną ław: 0,7 × 0,4 × 20,0 = 5,6 m3 dla jednej ławy, a dla trzech: 3 × 5,6 = 16,8 m3."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prostopadłościan" – wzór na objętość, https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL): materiały o objętości graniastosłupów/prostopadłościanów, https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-solids (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do kosztorysowania i obmiaru robót budowlanych (dział: roboty fundamentowe)
  • Materiały dydaktyczne z matematyki budowlanej: pola i objętości, pryzmy/prostopadłościany
  • Zbiory zadań dla technika budownictwa z obmiaru robót i technologii betonu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego