KWALIFIKACJA PGF3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Ile netto arkuszy papieru powlekanego formatu RA1 należy przygotować, aby otrzymać 60 plakatów o wymiarach 420 mm x 297 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz RA1 pozwala na rozplanowanie kilku użytków formatu 420×297 mm. Przy typowym układzie 2×2 z jednego arkusza otrzymuje się 4 plakaty. Dla nakładu 60 sztuk potrzeba więc 60/4 = 15 arkuszy netto. Pozostałe wartości nie odpowiadają temu przeliczeniu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach introligatorskich i poligraficznych kluczowe jest ustalenie, ile użytków (czyli egzemplarzy wyrobu) da się uzyskać z jednego arkusza papieru o zadanym formacie. Dopiero potem przelicza się nakład na liczbę arkuszy.

Krok 1: ustalenie liczby użytków z arkusza.
Plakat ma wymiary 420 mm × 297 mm (czyli format A3). Na arkuszu RA1, przy typowym planowaniu, da się ułożyć ten format w układzie 2 w poprzek i 2 wzdłuż, co daje łącznie 4 użytki z jednego arkusza. W praktyce dopuszcza się obrót użytku o 90°, aby uzyskać najlepsze upakowanie.

Krok 2: obliczenie liczby arkuszy netto.
Skoro z 1 arkusza otrzymujemy 4 plakaty, to do wykonania 60 plakatów potrzeba:

60 ÷ 4 = 15

Zatem poprawna odpowiedź to 15 arkuszy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 10 arkuszy oznaczałoby 10 × 4 = 40 plakatów, czyli za mało względem nakładu 60.
  • 20 arkuszy oznaczałoby 20 × 4 = 80 plakatów, czyli za dużo w stosunku do zapotrzebowania netto.
  • 25 arkuszy oznaczałoby 25 × 4 = 100 plakatów, co jeszcze bardziej zawyża zużycie papieru.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zacznij od odpowiedzi na pytanie "ile użytków z arkusza?", a dopiero potem licz arkusze. Jeśli w treści jest "netto", nie doliczaj makulatury ani zapasu, bo to byłby etap kalkulacji "brutto".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Arkusze netto to liczba arkuszy potrzebna wyłącznie na wykonanie wymaganej liczby wyrobów (użytków), bez zapasu na makulaturę, rozruch, błędy czy próby. Jeśli pytanie dotyczy netto, nie dolicza się dodatkowych arkuszy "na wszelki wypadek".
Użytek to pojedynczy egzemplarz wyrobu (np. plakat) zaplanowany na arkuszu drukowym. Liczba użytków z arkusza zależy od wymiarów arkusza, wymiarów wyrobu, możliwości obrotu oraz wymaganych marginesów technologicznych.
Porównaj wymiary arkusza i wyrobu w dwóch ułożeniach (normalnie i po obrocie 90°). Następnie policz, ile razy wymiar wyrobu "mieści się" w wymiarze arkusza w poziomie i w pionie, a potem pomnóż te wartości. To daje liczbę użytków z arkusza.
Obrót użytku o 90° często pozwala uzyskać lepsze upakowanie na arkuszu, czyli więcej egzemplarzy z jednego arkusza i mniejszą stratę papieru. W praktyce drukarskiej i introligatorskiej jest to standardowa metoda planowania rozkroju, o ile nie ma ograniczeń technologicznych.
Typowe pomyłki to: mylenie liczby użytków z liczbą arkuszy, nieuwzględnianie możliwości obrotu, liczenie "na oko" bez sprawdzenia upakowania oraz mylenie pojęć netto i brutto. Często pojawia się też błąd dzielenia nakładu przez 2 zamiast przez rzeczywistą liczbę użytków.
Wymiar 420 × 297 mm odpowiada formatowi A3. W zadaniach egzaminacyjnych warto kojarzyć podstawowe formaty serii A, bo ułatwia to szybkie planowanie użytków i ocenę, czy wynik ma sens (np. ile A3 może wejść na większy arkusz).
To zależy od treści zadania. Jeśli wymiary podano jako format wyrobu "na gotowo", a nie wspomniano o spadach/marginesach, zwykle liczy się czysto geometryczne upakowanie. Jeżeli w zadaniu podano spad lub wymagane odstępy, wtedy trzeba je doliczyć do wymiarów użytku.
Formaty serii A (np. A3) są formatami docelowymi/obciętymi wyrobów. Format RA to format arkusza nieobciętego, zwykle większy, aby zapewnić zapas technologiczny do druku i dalszej obróbki. W zadaniach RA pełni rolę "arkusza bazowego" do rozplanowania użytków.
Bo każdy arkusz daje określoną liczbę gotowych plakatów (użytków). Jeśli z 1 arkusza powstają 4 plakaty, to liczba arkuszy potrzebnych na 60 plakatów wynosi 60 ÷ 4. To podstawowa zasada kalkulacji materiałowej: arkusze = nakład / użytki.
Możesz wykonać szybki test: jeśli z arkusza można uzyskać kilka plakatów, to liczba arkuszy musi być wyraźnie mniejsza niż 60. Gdy podejrzewasz 4 użytki z arkusza, wynik powinien być bliski 60/4 = 15. Odpowiedzi typu 25 często sugerują zawyżenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Arkusz RA1 pozwala na rozplanowanie kilku użytków formatu 420×297 mm. Przy typowym układzie 2×2 z jednego arkusza otrzymuje się 4 plakaty."

Źródła:

  • ISO 216:2007, Paper sizes — A and B series (format A3: 297 mm × 420 mm)
  • ISO 217:2013, Paper — Untrimmed sizes — Basic and supplementary series and local sizes (formaty nieobcięte, w tym seria RA)

Materiały:

  • Tablice formatów papieru (A/B oraz RA/SRA) używane w poligrafii
  • Podręczniki/opracowania do technologii poligraficznej: planowanie użytków i rozkrój arkusza
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji materiałowej w poligrafii (arkusze netto/brutto, nakład, użytki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego