KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 2.
Ile par biegunów powinien posiadać generator synchroniczny wytwarzający energię elektryczną o częstotliwości 50 Hz przy prędkości obrotowej wirnika 1 500 obr./min?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość synchroniczna spełnia zależność: n = 60·f / p, gdzie p to liczba par biegunów. Dla f = 50 Hz i n = 1500 obr./min otrzymujemy p = (60·50)/1500 = 2. Oznacza to, że generator musi mieć 2 pary biegunów, aby przy 1500 obr./min wytwarzać 50 Hz.

Pełne wyjaśnienie:

W generatorze synchronicznym częstotliwość napięcia zależy bezpośrednio od prędkości obrotowej wirnika i liczby par biegunów. Wynika to z tego, że jedno "przejście" pola magnetycznego przez pełen cykl w uzwojeniu stojana jest powiązane z liczbą par biegunów mijanych podczas jednego obrotu.

Stosuje się zależność na prędkość synchroniczną:

n = 60 · f / p

gdzie:

  • n – prędkość obrotowa w obr./min,
  • f – częstotliwość w Hz,
  • p – liczba par biegunów.

Podstawiamy dane z zadania: f = 50 Hz, n = 1500 obr./min.

Przekształcamy wzór do postaci na p:

p = 60 · f / n

Obliczenie:

p = (60 · 50) / 1500 = 3000 / 1500 = 2

Zatem poprawna odpowiedź to "2 pary."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazują one inną liczbę par biegunów, a więc prowadzą do innej prędkości synchronicznej przy 50 Hz. "1 parę" odpowiadałaby prędkości 3000 obr./min, "3 pary" – 1000 obr./min, a "4 pary" – 750 obr./min. Typową pułapką jest pomylenie par biegunów z liczbą biegunów (która jest dwa razy większa) albo pominięcie współczynnika 60 przy łączeniu Hz z obr./min.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj typowe pary (p) dla 50 Hz: 1→3000 obr./min, 2→1500 obr./min, 3→1000 obr./min, 4→750 obr./min. To przyspiesza sprawdzenie wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności na prędkość synchroniczną: n = 60·f/p, gdzie p to liczba par biegunów. Po przekształceniu: p = 60·f/n. Podstawiasz częstotliwość (Hz) i prędkość (obr./min), a wynik zaokrąglasz do liczby całkowitej.
Współczynnik 60 wynika z przeliczenia jednostek: częstotliwość Hz to 1/s, a prędkość obrotowa w zadaniach często jest w obr./min. Minuta ma 60 sekund, więc w przeliczeniu pojawia się mnożnik 60.
Para biegunów to zestaw dwóch biegunów magnetycznych: N i S. Jeśli maszyna ma p par biegunów, to ma 2p biegunów. Wzory na prędkość synchroniczną bardzo często posługują się właśnie liczbą par, co bywa źródłem pomyłek.
Dla 50 Hz spotyka się "charakterystyczne" prędkości wynikające z liczby par biegunów: przy 1 parze jest to 3000 obr./min, przy 2 parach 1500 obr./min, przy 3 parach 1000 obr./min, a przy 4 parach 750 obr./min.
Nie. Liczba biegunów jest dwa razy większa od liczby par biegunów. Przykład: 2 pary biegunów oznaczają łącznie 4 bieguny. Na egzaminie trzeba czytać uważnie, czy pytanie dotyczy par, czy całkowitej liczby biegunów.
Możesz użyć szybkiej reguły: dla 50 Hz licznik 60·f wynosi 3000. Wtedy p = 3000/n. Dla 1500 obr./min od razu widać p = 2. To szybki sposób kontroli wyniku na teście.
Gdy ma pracować z częstotliwością 50 Hz przy prędkości około 1500 obr./min. Taka konfiguracja występuje np. w układach, gdzie prędkość turbiny lub przekładni jest dostosowana do 1500 obr./min i wymagana jest standardowa częstotliwość sieci.
Przy większej liczbie par biegunów w jednym obrocie wirnika uzwojenie stojana "widzi" więcej zmian biegunowości. Aby utrzymać tę samą częstotliwość 50 Hz, wirnik nie musi obracać się tak szybko. Matematycznie widać to we wzorze n = 60·f/p.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie współczynnika 60, podstawienie liczby biegunów zamiast liczby par, oraz "zgadywanie" na podstawie skojarzenia, bez sprawdzenia wzoru. Pomaga zapisanie jednostek i szybka kontrola: dla 50 Hz licznik to 3000.
W modelu idealnym tak, bo generator synchroniczny jest "zsynchronizowany" z częstotliwością wynikającą z prędkości i liczby biegunów. W praktyce częstotliwość w sieci zależy od regulacji układu (np. turbiny i automatyki), ale zależność f–n–p pozostaje podstawą obliczeń znamionowych.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prędkość synchroniczna spełnia zależność: n = 60·f / p, gdzie p to liczba par biegunów.

Źródła:

  • Chapman, S. J., "Electric Machinery Fundamentals", rozdział o maszynach synchronicznych (zależność prędkości synchronicznej od częstotliwości i liczby biegunów) – wydania różne.
  • Fitzgerald, A. E.; Kingsley, C.; Umans, S. D., "Electric Machinery", część dotycząca maszyn synchronicznych i prędkości synchronicznej – wydania różne.

Materiały:

  • Podręcznik z maszyn elektrycznych: rozdział o maszynie synchronicznej i prędkości synchronicznej
  • Notatki/ściąga ze wzorami: prędkość synchroniczna i zależności f–n–liczba biegunów
  • Zadania rachunkowe z doboru liczby biegunów dla 50 Hz (różne prędkości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego