Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2017



PYTANIE NR 23.
Ile powinien wynosić odczyt p na łacie niwelacyjnej, ustawionej na punkcie projektowanym P w osi drogi, jeżeli wysokość repera R wynosi HR = 206,735 m n. p. m, wysokość punktu P wynosi HP = 207,841 m n.p.m., a odczyt z łaty w wynosi 1927, zgodnie z przedstawionym rysunkiem?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z pomiarem geodezyjnym, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W niwelacji najpierw wyznacza się wysokość osi celowej: HI = HR + w. Następnie odczyt na punkcie projektowanym: p = HI − HP. Po podstawieniu (206,735 + 1,927 − 207,841) otrzymuje się 0,821 m, czyli 0821 na łacie (w mm).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z niwelacji geometrycznej (ze środka) kluczowy jest stały schemat rachunkowy:

  • krok 1: oblicz wysokość osi celowej (HI) na podstawie znanej wysokości repera i odczytu na reperze,
  • krok 2: wyznacz wymagany odczyt na punkcie projektowanym tak, aby po jego "odjęciu" od HI otrzymać zadaną wysokość punktu.

1) Wysokość osi celowej
Jeżeli reper R ma wysokość HR = 206,735 m, a odczyt na łacie ustawionej na reperze wynosi w = 1927, to (przy typowym zapisie w milimetrach) w = 1,927 m. Zatem:

HI = HR + w = 206,735 m + 1,927 m = 208,662 m

2) Wymagany odczyt na punkcie P
Punkt projektowany P ma mieć wysokość HP = 207,841 m. Odczyt na tym punkcie (p) musi spełniać zależność:

HP = HI − p, czyli p = HI − HP

Podstawiamy:

p = 208,662 m − 207,841 m = 0,821 m

Po przeliczeniu na milimetry otrzymujemy 821 mm, co w zapisie czterocyfrowym na łacie daje 0821.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 0303 sugeruje zbyt małą różnicę (0,303 m). Taki wynik często powstaje po błędnym przestawieniu składników lub pomyleniu tego, co należy dodać, a co odjąć.
  • 3036 (3,036 m) jest nielogiczne w tej konfiguracji, bo oznaczałoby bardzo duży odczyt "w przód" przy stosunkowo niewielkiej różnicy wysokości między HR i HP. Taki błąd bywa skutkiem złej interpretacji jednostek.
  • 8210 to typowy błąd zapisu: przestawienie cyfr lub potraktowanie 0,821 m jako 8,210 m. Na łacie zapis musi odpowiadać rzeczywistej wartości w metrach (z trzema miejscami po przecinku) lub w milimetrach.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj sobie po drodze HI oraz sprawdzaj wynik "wstecznie": oblicz HP = HI − p i zobacz, czy wraca do 207,841 m.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć odczyt na łacie na punkcie projektowanym w niwelacji?
Najpierw oblicz wysokość osi celowej: HI = HR + w (reper + odczyt wstecz). Potem wyznacz odczyt na punkcie projektowanym: p = HI − HP. Na końcu dopasuj zapis do jednostek (m lub mm) i formatu łaty (np. 0821).
Dlaczego w niwelacji dodaje się odczyt wstecz do wysokości repera?
Odczyt wstecz (na reperze) służy do wyznaczenia wysokości linii celowej instrumentu. Skoro reper ma znaną wysokość, to dodając odczyt na łacie otrzymujesz wysokość, na jakiej znajduje się oś celowa: HI. Dopiero od HI wylicza się wysokości innych punktów.
Co oznacza skrót HI w zadaniach z niwelacji?
HI to wysokość osi (linii) celowej niwelatora, czyli poziom, na którym "celuje" instrument. W praktyce liczy się ją jako HI = wysokość repera + odczyt wstecz. Dzięki temu można szybko obliczać wysokości punktów z odczytów w przód.
Kiedy stosuje się niwelację geometryczną przy budowie drogi?
Niwelację geometryczną stosuje się m.in. przy tyczeniu rzędnych niwelety, kontroli robót ziemnych, sprawdzaniu grubości warstw oraz wyznaczaniu wysokości punktów w osi i na krawędziach drogi. Jest dokładna i typowa dla prac realizacyjnych.
Jak rozpoznać, czy odczyt 1927 jest w metrach czy w milimetrach?
W praktyce zapisy typu 1927 najczęściej oznaczają 1927 mm, czyli 1,927 m na łacie. W zadaniach egzaminacyjnych pomaga to, że wyniki odczytów na łacie mieszczą się zwykle w zakresie ok. 0–3 m. Zawsze sprawdź, czy rachunek daje realistyczny odczyt.
Dlaczego wynik odczytu na łacie bywa zapisywany jako 0821?
Na łacie niwelacyjnej odczyt często zapisuje się w milimetrach jako czterocyfrową liczbę, z zerem wiodącym dla wartości poniżej 1 m. Wartość 0,821 m to 821 mm, więc zapis czterocyfrowy to 0821. To ułatwia jednoznaczny zapis w dzienniku niwelacji.
Jakie są najczęstsze błędy przy obliczaniu odczytu p?
Najczęstsze błędy to: pomylenie dodawania z odejmowaniem (zły znak), zamiana ról odczytu wstecz i w przód, błędne przeliczenie mm na m, oraz pominięcie zera wiodącego (np. odczyt 0821 błędnie odczytany jako 8210). Pomaga zapis wzoru przed podstawieniem liczb.
Czy można sprawdzić wynik odczytu na łacie bez ponownego liczenia?
Tak. Zrób kontrolę wsteczną: policz HI, a potem sprawdź, czy HP = HI − p daje dokładnie wymaganą wysokość punktu projektowanego. Jeśli po podstawieniu wraca 207,841 m (z dokładnością do 0,001 m), to wynik odczytu jest spójny.
Jakie są różnice między odczytem wstecz a odczytem w przód?
Odczyt wstecz wykonuje się na punkcie o znanej wysokości (np. reperze) i służy do wyznaczenia HI. Odczyt w przód wykonuje się na punkcie, którego wysokość chcesz wyznaczyć lub skontrolować. W rachunkach wstecz zwykle się dodaje do wysokości, a w przód odejmuje od HI.
Jak przygotować się do zadań z niwelacji na egzaminie geodety?
Opanuj jeden schemat: HI = H + wstecz, potem H = HI − przód (albo przód = HI − H). Ćwicz na krótkich zadaniach z różnymi jednostkami zapisu odczytów. Zawsze zapisuj pośredni wynik HI i rób kontrolę wsteczną.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "W niwelacji najpierw wyznacza się wysokość osi celowej: HI = HR + w. Następnie odczyt na punkcie projektowanym: p = HI − HP."

Materiały:

  • Skrypt/podręcznik do niwelacji geometrycznej (dział: niwelacja ze środka i metoda osi celowej)
  • Zestawy zadań rachunkowych z niwelacji (odczyty wstecz/przód, HI, rzędne)
  • Instrukcje ćwiczeniowe z laboratoriów geodezyjnych dotyczące tyczenia wysokościowego
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego