KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 17.
Ile pyłu kamiennego należy użyć do opylania przodka i strefy przyprzodkowej na każdy otwór strzałowy w polach metanowych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W polach metanowych zabezpieczenie przodka i strefy przyprzodkowej przez opylanie wymaga użycia 3 kg pyłu kamiennego na każdy otwór strzałowy. To ilość przewidziana dla warunków z dodatkowym zagrożeniem metanowym; mniejsza dawka nie zapewnia wymaganego rozcieńczenia pyłu węglowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pył węglowy jest palny i w sprzyjających warunkach może tworzyć mieszaninę wybuchową. W rejonach, gdzie dodatkowo występuje metan (pola metanowe), ryzyko zapłonu i rozprzestrzenienia wybuchu rośnie, dlatego wymagania zabezpieczenia przy robotach strzałowych są bardziej rygorystyczne.

Opylanie pyłem kamiennym polega na pokryciu przodka i strefy przyprzodkowej pyłem niepalnym. Taki pył "rozcieńcza" pył węglowy, zmniejsza jego zdolność do zapłonu oraz ogranicza możliwość propagacji wybuchu. W praktyce oznacza to konieczność zastosowania odpowiedniej, minimalnej ilości pyłu na każdy wykonywany otwór strzałowy.

Właściwa odpowiedź to "3 kg", ponieważ dla pól metanowych wskazana jest ilość 3 kg pyłu kamiennego na jeden otwór strzałowy przy opylaniu przodka i strefy przyprzodkowej. Odpowiedź "2 kg" odpowiada innym warunkom (mniej zagrożonym) i w polach metanowych będzie zaniżeniem. Odpowiedź "5 kg" nie jest wartością normatywną w przywołanym wymaganiu — wybór takiej liczby zwykle wynika z intuicyjnego "dania zapasu", ale na egzaminie liczy się wartość określona przepisem. Odpowiedź "10 kg" jest związana z odrębną, szczególną sytuacją (gdy otwory są odpalane pojedynczo), więc nie powinna być przenoszona na standardowy przypadek pytania.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw identyfikuj warunek brzegowy w treści (tu: pola metanowe oraz "na każdy otwór strzałowy"), a dopiero potem dobieraj właściwą wartość liczbową. Najczęstszy błąd to automatyczne wybieranie 2 kg przez skojarzenie z opylaniem w ogólności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W polach metanowych przy opylaniu przodka i strefy przyprzodkowej stosuje się 3 kg pyłu kamiennego na każdy otwór strzałowy. Ta ilość ma zapewnić skuteczne rozcieńczenie pyłu węglowego w warunkach podwyższonego ryzyka wybuchu (obecność metanu).
Bo w polach metanowych oprócz pyłu węglowego występuje też metan, czyli dodatkowe źródło zagrożenia wybuchowego. Większa ilość pyłu kamiennego (niepalnego) ma zwiększyć "inertyzację" środowiska, ograniczyć zapłon i utrudnić rozprzestrzenianie fali wybuchu.
Opylanie to metoda zabezpieczenia przeciwwybuchowego polegająca na pokryciu przodka i strefy przyprzodkowej pyłem kamiennym (niepalnym). Pył ten miesza się z pyłem węglowym i obniża jego palność, dzięki czemu spada ryzyko wybuchu podczas robót strzałowych.
Najczęściej myli się wartości dla pól metanowych i niemetanowych, wybierając 2 kg zamiast 3 kg. Drugi błąd to przenoszenie wartości 10 kg na typowy przypadek, mimo że dotyczy ona szczególnego trybu. Pomaga czytanie warunku: "pola metanowe" i "na każdy otwór strzałowy".
Wartość 10 kg pojawia się w kontekście szczególnej organizacji strzelania, gdy otwory są odpalane pojedynczo. To inna sytuacja niż standardowe opylanie w polach metanowych. Na egzaminie trzeba dopasować liczbę do warunków wskazanych w treści pytania, a nie do "największej" wartości z odpowiedzi.
Zwykle jest to podane wprost jako "w polach metanowych" albo poprzez opis kategorii zagrożenia metanowego. Jeżeli w pytaniu występuje taki warunek, należy automatycznie oczekiwać ostrzejszych wymagań zabezpieczenia (np. większej ilości pyłu kamiennego) niż w polach niemetanowych.
Strefa przyprzodkowa to odcinek wyrobiska bezpośrednio przed przodkiem, w którym podczas robót strzałowych może unosić się i osiadać pył węglowy. Zabezpiecza się ją (np. opylaniem), aby ograniczyć możliwość zapłonu i przeniesienia wybuchu pyłu poza sam przodek.
Nie. W praktyce stosuje się również inne metody, takie jak zmywanie lub zraszanie wodą. Dobór metody zależy od warunków w wyrobisku, organizacji robót oraz wymagań ruchowych. Kluczowe jest, by metoda była wykonana prawidłowo i spełniała wymagania ilościowe i organizacyjne.
Wystarczy pomnożyć liczbę otworów strzałowych przez normę na jeden otwór. Dla pól metanowych jest to 3 kg/otwór, więc np. 12 otworów wymaga 12 × 3 kg = 36 kg pyłu kamiennego. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy "na otwór" czy "łącznie".
Ucz się zestawów wartości liczbowych wraz z warunkami ich stosowania (metanowe/niemetanowe, tryb odpalania, zakres zabezpieczanej strefy). Rób fiszki: warunek → liczba. Na egzaminie czytaj polecenie dwa razy i podkreślaj kwalifikatory, bo to one zmieniają odpowiedź.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W polach metanowych zabezpieczenie przodka i strefy przyprzodkowej przez opylanie wymaga użycia 3 kg pyłu kamiennego na każdy otwór strzałowy."

Źródła:

  • [ISAP] https://www.prawo.pl/akty/dz-u-1995-67-342,16796850.html
  • Rozporządzenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych, § 175, Dz.U. 2017 poz. 1118

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dotyczącego prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych (część o robotach strzałowych i zabezpieczeniach przeciwwybuchowych)
  • Instrukcje ruchowe zakładu górniczego dotyczące robót strzałowych i zabezpieczania przodka
  • Materiały szkoleniowe BHP i przeciwwybuchowe dla robót strzałowych w kopalniach węgla

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego