KWALIFIKACJA ROL9 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 27.
Ile ulików weselnych trapezoidalnych należy wystawić na trutowisku, na którym umieszczono 8 rodzin ojcowskich?
Ilustracja przedstawia prostokątną ramkę zawierającą tekst w języku polskim.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyjmuje się proporcję: 1 pień (rodzina) ojcowski wystarcza na 100 ulików weselnych w sezonie. Na trutowisku z 8 rodzinami ojcowskimi można więc wystawić 8 × 100 = 800 ulików. Pozostałe wartości wynikają z błędnego przeliczenia tej proporcji.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy organizacji trutowiska, czyli miejsca, gdzie zapewnia się odpowiednią liczbę trutni do unasienniania matek w ulikach weselnych. Kluczowe jest zastosowanie normy wydajności rodziny (pnia) ojcowskiego: jeden pień ojcowski jest w stanie "obsłużyć" określoną liczbę ulików weselnych w danym sezonie, bo stale dostarcza czerw trutowy i utrzymuje odpowiednią liczbę dojrzałych trutni w otoczeniu.

W zadaniu przyjmuje się proporcję: 1 pień ojcowski na 100 ulików weselnych. Mając 8 rodzin ojcowskich, wyznacza się maksymalną liczbę ulików do wystawienia przez proste mnożenie:

8 × 100 = 800

Dlatego poprawna jest odpowiedź "800 ulików."

  • "600 ulików." jest wynikiem zaniżenia (jakby przyjęto 75 ulików na rodzinę lub wykonano błędne mnożenie).
  • "400 ulików." zwykle wynika z pomylenia proporcji i policzenia 50 ulików na rodzinę albo z nieuwzględnienia części rodzin.
  • "900 ulików." jest zawyżeniem – w praktyce pojawia się przy błędzie arytmetycznym lub dopisywaniu "na zapas" bez podstawy w założeniach zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach planistycznych najpierw wypisz proporcję (ile ulików przypada na jedną rodzinę ojcowską), dopiero potem wykonaj działanie. To ogranicza pomyłki skali (zera) i mylenie współczynników.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trutowisko to miejsce (zwykle teren pasieczny) z kontrolowanym udziałem trutni z wybranych rodzin ojcowskich, przeznaczone do unasienniania młodych matek. Celem jest zapewnienie odpowiedniej liczby i jakości trutni oraz ograniczenie wpływu obcych trutni na pochodzenie potomstwa.
Rodzina ojcowska (często nazywana też pniem ojcowskim) to rodzina pszczela utrzymywana i prowadzona tak, aby produkowała dużo trutni o pożądanych cechach. W praktyce dba się o czerw trutowy, siłę rodziny i ciągłość pojawu trutni w okresie unasienniania matek.
Stosuje się proporcję podaną w materiałach: ile ulików przypada na jeden pień ojcowski. Następnie wykonuje się mnożenie: liczba rodzin ojcowskich × liczba ulików na 1 rodzinę. To zadanie jest typowym przykładem prostego przeliczenia planistycznego.
Taki przelicznik opisuje wydajność pnia ojcowskiego w sezonie, czyli ile ulików weselnych może mieć zapewnioną odpowiednią liczbę trutni w otoczeniu. Jest to uproszczenie planistyczne: ułatwia szybkie oszacowanie skali hodowli matek i zapotrzebowania na rodziny ojcowskie.
Najczęstsze są błędy skali (pominięcie zera, np. 8×100 policzone jak 8×10), błędne odczytanie proporcji oraz "zgadywanie" liczby z odpowiedzi. Pomaga zapis: 1 rodzina ojcowska → 100 ulików, więc 8 rodzin → 8×100 ulików.
Zwykle nie wpływa na działanie matematyczne, jeśli zadanie podaje stałą proporcję w przeliczeniu na pień ojcowski. Informacja o typie ulika określa kontekst hodowlany, ale rachunek wynika z normy obsady trutni. Gdyby proporcje różniły się dla typu ulika, musiałoby to być doprecyzowane.
Wystawia się je w okresie, gdy trutnie są dojrzałe i lotne, a warunki pogodowe sprzyjają lotom godowym matek. W praktyce jest to zależne od sezonu i regionu, ale kluczowe jest zgranie terminów: gotowe do unasienniania matki oraz zapewniona obecność trutni z rodzin ojcowskich.
Większa liczba silnych rodzin ojcowskich zwiększa pulę trutni i poprawia prawdopodobieństwo skutecznego unasienniania, szczególnie przy większej liczbie ulików. Zbyt mała obsada trutni może skutkować gorszą skutecznością unasienniania lub opóźnieniami w pracy pasiecznej.
Na egzaminie należy trzymać się danych z zadania i policzyć dokładnie z przyjętego przelicznika. W praktyce pasiecznej można stosować margines, ale musi on wynikać z realnych warunków (siła pni ojcowskich, pogoda, otoczenie). W testach jednokrotnego wyboru liczy się wynik z założeń.
Ćwicz zadania na proporcje i proste przeliczenia (rodziny ojcowskie ↔ uliki ↔ liczba matek). Ucz się definicji: trutowisko, pień ojcowski, ulik weselny, unasiennianie. Na egzaminie zapisuj proporcję przed obliczeniem i sprawdzaj, czy wynik ma sens (np. 8×100 nie może dać 600).
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Przyjmuje się proporcję: 1 pień (rodzina) ojcowski wystarcza na 100 ulików weselnych w sezonie."

Źródła:

  • Opis ilustracji w zadaniu (tekst w ramce): "Na 100 ulików weselnych Zandera wystarcza jeden pień ojcowski…" – materiał graficzny dołączony do pytania (baza zadań).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hodowli matek pszczelich (działy o trutowiskach i rodzinach ojcowskich)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych dot. organizacji pasieki i unasienniania matek
  • Notatki/arkusze zadań egzaminacyjnych z planowania produkcji pszczelarskiej (ćwiczenia z proporcji)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego