KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 38.
Ile ulotek o wymiarach 200 x 300 mm zawiera ekonomiczna impozycja wykonana na arkuszu drukowym B1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B1 ma format 707×1000 mm. Dla ulotki 200×300 mm w ekonomicznej impozycji liczymy pełne użytki: 707÷200 = 3 w jednym kierunku oraz 1000÷300 = 3 w drugim. Daje to układ 3×3, czyli łącznie 9 ulotek z arkusza.
Reszty wymiarów nie tworzą pełnych użytków.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii impozycja oznacza takie rozmieszczenie użytków na arkuszu, aby maksymalnie wykorzystać powierzchnię, a jednocześnie zachować wymagania technologiczne (np. miejsce na chwyt, marginesy, pasery, odstępy między użytkami i ewentualne spady).

Format B1 jest znormalizowany wg ISO 216 i ma wymiary 707×1000 mm. Ulotka ma wymiar 200×300 mm. Aby policzyć liczbę użytków, wykonuje się dzielenie całkowite (interesują nas tylko pełne użytki):

  • 707 mm ÷ 200 mm = 3 (zostaje reszta, która nie wystarcza na kolejny pełny użytek),
  • 1000 mm ÷ 300 mm = 3 (również zostaje reszta).

Łącznie daje to 3×3 = 9 ulotek na arkuszu B1.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "6 ulotek" odpowiada zbyt zachowawczemu ułożeniu (np. 3×2) i nie wykorzystuje dostępnej powierzchni. "12 ulotek" sugeruje układ 4×3 lub 3×4, ale 707 mm nie pozwala na 4 użytki po 200 mm, a 1000 mm nie pozwala na 4 użytki po 300 mm. "16 ulotek" wymagałoby siatki 4×4, co jest niemożliwe przy tych wymiarach.

Typowy błąd na egzaminie polega na liczeniu układu w innej orientacji bez uwzględnienia ograniczeń produkcyjnych (chwyt/marginesy), co może prowadzić do zawyżenia wyniku. W zadaniu pytanie dotyczy ekonomicznej impozycji, czyli realnie wykonalnego, optymalnego rozkładu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Impozycja to rozmieszczenie użytków (np. stron, ulotek) na arkuszu drukowym tak, aby po druku i obróbce (cięcie, falcowanie) uzyskać prawidłowe produkty. W praktyce uwzględnia się też marginesy technologiczne, odstępy między użytkami i elementy kontrolne druku.
B1 jest formatem znormalizowanym wg ISO 216 i ma wymiary 707 × 1000 mm. Ta informacja jest często wymagana w zadaniach z kalkulacji poligraficznych, ponieważ pozwala obliczyć liczbę użytków mieszczących się na arkuszu.
Najczęściej dzieli się każdy wymiar arkusza przez odpowiadający mu wymiar użytku i bierze tylko część całkowitą wyniku. Potem mnoży się liczbę użytków w obu kierunkach. Reszta oznacza niewykorzystany fragment, który zwykle nie daje pełnego użytku.
Ponieważ użytek musi być pełnym prostokątem o zadanym formacie. Jeśli po podziale zostaje reszta, to ten fragment arkusza jest za mały na kolejny pełny użytek. W praktyce dodatkowo dochodzą marginesy i odstępy, więc "reszta" i tak bywa technologicznie niedostępna.
Tak. Obrót użytku o 90° zmienia, ile sztuk zmieści się w danym kierunku. Dlatego zawsze warto policzyć co najmniej dwa warianty: 200×300 oraz 300×200 względem wymiarów arkusza. Dopiero potem wybiera się układ najbardziej opłacalny i wykonalny.
Zwykle chodzi o taki układ użytków, który daje największą liczbę gotowych produktów z arkusza, ale nadal jest realny produkcyjnie. Oznacza to myślenie o miejscu na chwyt, marginesy, pasery i odstępy, a nie wyłącznie teoretyczne upakowanie "na styk".
Chwyt to obszar potrzebny maszynie do prowadzenia arkusza. Jeśli zaplanuje się użytek w miejscu chwytu, nie da się go poprawnie wydrukować lub obrobić. W zadaniach o "ekonomicznej impozycji" zakłada się podejście technologiczne, więc wynik nie może ignorować ograniczeń maszyny.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie bez sprawdzenia obu orientacji użytku, branie wyniku z dzielenia z resztą jako pełnej sztuki, mylenie wymiarów (zamiana 200 i 300), oraz całkowite pomijanie marginesów technologicznych. Pomaga zapis 707/200 i 1000/300 krok po kroku.
Spady i odstępy dolicza się, gdy produkt ma grafikę "do krawędzi" oraz gdy technologia cięcia wymaga miejsca na bezpieczne rozdzielenie użytków. W praktyce drukarskiej jest to standard. Na egzaminie wskazówką bywa sformułowanie o impozycji produkcyjnej lub ekonomicznej.
Można oszacować pole: arkusz B1 ma ok. 0,707 m², a ulotka 0,06 m², więc teoretyczny limit to ok. 11 sztuk. Po uwzględnieniu podziału na całe prostokąty i technologii wynik rzędu 8–10 jest realistyczny, a 16 zwykle jest niemożliwe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że arkusz B1 ma format 707×1000 mm. Dla ulotki 200×300 mm w ekonomicznej impozycji liczymy pełne użytki: 707÷200 = 3 w jednym kierunku oraz 1000÷300 = 3 w drugim.

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series" (wymiary formatów serii B, w tym B1)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - accessed 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Norma ISO 216 (formaty papieru serii A i B) – tabela wymiarów
  • Materiały dydaktyczne z przygotowalni poligraficznej: impozycja i rozkład użytków
  • Ćwiczenia z kalkulacji poligraficznych: użytki na arkuszu, spady, odstępy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego