KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 8.
Ile użytków można maksymalnie rozmieścić na arkuszu B2, podczas montażu zaproszeń w formacie 102 x 213 mm z uwzględnionymi spadami 3 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz B2 ma 500×707 mm. Format użytku z 3 mm spadami to (102+6)×(213+6)=108×219 mm. Na szerokości 500 mm mieszczą się 4 użytki, a na wysokości 707 mm 3 użytki, więc łącznie 4×3=12. Obrót użytku nie daje więcej: 2×6 także daje 12.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć maksymalną liczbę użytków na arkuszu, trzeba przejść przez dwa kroki: (1) przeliczyć format użytku z uwzględnieniem spadów, (2) sprawdzić, ile takich prostokątów zmieści się w formacie arkusza B2.

1) Format użytku ze spadami
Podany format zaproszenia 102 × 213 mm traktujemy jako format netto (po cięciu). Spad 3 mm jest dodawany z każdej strony, czyli łącznie +6 mm do szerokości i +6 mm do wysokości:

  • szerokość: 102 + 6 = 108 mm
  • wysokość: 213 + 6 = 219 mm

Zatem użytek do montażu ma wymiary 108 × 219 mm.

2) Upakowanie na arkuszu B2
Arkusz B2 ma wymiary 500 × 707 mm. Liczbę użytków w danym kierunku liczymy przez dzielenie i zaokrąglenie w dół (bo nie da się zmieścić "części" użytku).

Orientacja bez obrotu (108 w poprzek, 219 wzdłuż):

  • 500 / 108 = 4 (bo 4×108=432, a 5×108=540 już się nie mieści)
  • 707 / 219 = 3 (bo 3×219=657, a 4×219=876 już się nie mieści)

Łącznie: 4 × 3 = 12 użytków.

Orientacja po obrocie o 90° (219 w poprzek, 108 wzdłuż):

  • 500 / 219 = 2
  • 707 / 108 = 6

Łącznie: 2 × 6 = 12 użytków.

Wniosek
Maksymalnie na arkuszu B2 można rozmieścić 12 użytków. Odpowiedzi "9" i "6" wynikają zwykle z pominięcia jednej orientacji albo z błędnego doliczenia spadów. Odpowiedź "24" sugeruje dwukrotne przeszacowanie (np. liczenie bez spadów i/lub błędne zaokrąglenie), ale nie jest możliwa przy tych wymiarach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spad (bleed) to zapas grafiki wychodzący poza linię cięcia, zwykle kilka milimetrów. Dodaje się go, aby po przycięciu arkusza nie powstały białe krawędzie przez minimalne przesunięcia noża. Spad 3 mm oznacza +3 mm z każdej strony użytku.
Dodaj spad do obu wymiarów po dwa razy (lewa+prawa oraz góra+dół). Dla spadu 3 mm jest to +6 mm. Przykład: 102×213 mm → (102+6)×(213+6)=108×219 mm. Taki wymiar wykorzystuje się do impozycji/montażu.
W standardzie ISO format B2 ma wymiary 500×707 mm. Te wartości są używane w zadaniach z montażu arkuszowego do obliczania, ile użytków zmieści się na arkuszu przy zadanym formacie pracy i spadach.
Bo w praktyce nie da się umieścić "części" użytku na arkuszu. Jeśli z obliczeń wychodzi 4,6 użytku w jednym kierunku, fizycznie zmieszczą się tylko 4. Zaokrąglenie w górę prowadzi do błędu i wyniku niemożliwego do wykonania.
Nie. Obrót trzeba sprawdzić, ale może dać taki sam wynik albo nawet gorszy. W jednych zadaniach rotacja poprawia upakowanie (inny iloraz całkowity), w innych nie zmienia maksimum. Na egzaminie warto policzyć obie orientacje i porównać.
Wykonaj kontrolę "na oko" przez porównanie pól lub mnożenie. Jeśli w jednym kierunku maksymalnie mieszczą się np. 4 użytki, a w drugim 3, to maksimum to 12. Wynik 24 oznaczałby podwojenie w jednym z kierunków, co zwykle jest sprzeczne z wymiarami.
Użytek to pojedynczy egzemplarz pracy (np. jedno zaproszenie) umieszczony w impozycji na arkuszu. Liczba użytków na arkuszu wpływa na wydajność druku i koszty, bo określa, ile sztuk produktu uzyskasz z jednego arkusza.
Gdy proces produkcyjny tego wymaga, np. przy pasach kontrolnych, chwytach, znacznikach pasowania lub specyficznych wymaganiach maszyny. Wtedy efektywny obszar na użytki jest mniejszy niż pełny format arkusza. Jeśli zadanie tego nie podaje, zwykle liczy się bez dodatkowych marginesów.
Najczęstsze pomyłki to: doliczenie spadu tylko raz (zamiast z dwóch stron), pominięcie spadu całkowicie, pomylenie wymiarów arkusza (500×707) oraz brak sprawdzenia obrotu użytku. Częsty jest też błąd zaokrąglania w górę po podziale.
Przećwicz schemat: (1) przelicz format netto na brutto ze spadami, (2) podziel wymiary arkusza przez wymiary użytku w obu orientacjach, (3) zaokrąglij w dół i pomnóż wyniki. Warto robić krótką kontrolę mnożeniem, czy całość mieści się w arkuszu.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że arkusz B2 ma 500×707 mm. Format użytku z 3 mm spadami to (102+6)×(213+6)=108×219 mm. Na szerokości 500 mm mieszczą się 4 użytki, a na wysokości 707 mm 3 użytki, więc łącznie 4×3=12.

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (formaty serii A i B, w tym wymiary B2) https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-03-05
  • Wikipedia: "Format papieru" (zestawienie formatów, w tym B2 500×707 mm) https://pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru - dostęp 2026-03-05
  • Adobe Help Center: InDesign — ustawienia spadu i marginaliów (opis pojęcia bleed/spad) https://helpx.adobe.com/indesign/using/bleed-slug.html - dostęp 2026-03-05

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z DTP/poligrafii: formaty papieru (seria A/B) i zasady spadów
  • Dokumentacja programu do składu (np. InDesign/Scribus/Affinity): ustawienia spadów i eksport PDF
  • Ćwiczenia z impozycji: zadania na maksymalną liczbę użytków z uwzględnieniem spadów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego