KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 21.
Ile w przybliżeniu wynosi masa 1 000 arkuszy papieru o formacie A0 i gramaturze 120 g/m2?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gramatura 120 g/m2 oznacza, że 1 m2 papieru ma masę 120 g. Arkusz A0 ma powierzchnię w przybliżeniu 1 m2, więc 1 arkusz waży ok. 120 g. Dla 1 000 arkuszy: 120 g × 1 000 = 120 000 g = 120 kg.
Stąd poprawna wartość to 120 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Gramatura papieru (podawana w g/m2) to masa jednego metra kwadratowego papieru. Oznaczenie 120 g/m2 mówi więc wprost: 1 m2 takiego papieru waży 120 g.

Krok 1: powierzchnia arkusza A0
Format A0 w serii A ma powierzchnię w przybliżeniu 1 m2 (w praktyce jest to bardzo blisko 1 m2). W zadaniu użyto sformułowania "w przybliżeniu", więc takie założenie jest właściwe.

Krok 2: masa jednego arkusza
Skoro 1 m2 waży 120 g, to 1 arkusz A0 waży ok.:
120 g/m2 × 1 m2 = 120 g.

Krok 3: masa 1 000 arkuszy i zamiana jednostek
Dla 1 000 arkuszy:
120 g × 1 000 = 120 000 g.
Następnie przeliczamy gramy na kilogramy (1 000 g = 1 kg):
120 000 g ÷ 1 000 = 120 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 60 kg – wynik o połowę za mały; typowy skutek pomylenia zależności między formatami lub przyjęcia, że A0 ma ok. 0,5 m2 (co odpowiada A1).
  • 12 kg – błąd o rząd wielkości; często wynika z przypadkowego "zgubienia zera" przy mnożeniu przez 1 000 albo z nieprawidłowej zamiany jednostek.
  • 240 kg – wynik podwojony; bywa skutkiem założenia, że A0 ma 2 m2 albo niekontrolowanego mnożenia bez sprawdzenia sensu fizycznego.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w każdym kroku (g/m2, m2, g, kg). To szybko ujawnia, czy wynik jest w poprawnej jednostce i skali.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa 1 m² papieru wyrażona w gramach. Zapis 120 g/m² oznacza, że arkusz o powierzchni 1 m² waży 120 g. Aby policzyć masę arkusza, mnożysz gramaturę przez jego powierzchnię (w m²).
Użyj wzoru: masa = gramatura × powierzchnia. Najpierw ustal powierzchnię formatu w m² (np. A0 ≈ 1 m²), potem pomnóż przez gramaturę w g/m². Na końcu, jeśli trzeba, przelicz gramy na kilogramy (1 000 g = 1 kg).
Seria A jest zdefiniowana tak, aby A0 miał powierzchnię około 1 m², a każdy kolejny format (A1, A2 itd.) miał połowę powierzchni poprzedniego. Dlatego A1 ≈ 0,5 m², A2 ≈ 0,25 m², a A4 ≈ 1/16 m².
Po zsumowaniu masy w gramach dzielisz przez 1 000. Przykład: 120 g na arkusz × 1 000 arkuszy = 120 000 g. Następnie: 120 000 g ÷ 1 000 = 120 kg. Ten krok jest kluczowy, bo najczęstszy błąd to pozostawienie wyniku w gramach.
Najczęściej myli się gramaturę z masą arkusza bez uwzględnienia powierzchni, gubi się "zero" przy mnożeniu przez 1 000 oraz zapomina o zamianie g na kg. Pojawia się też błędne założenie, że A0 ma 2 m² lub że A0 i A1 mają podobną powierzchnię.
W praktyce często liczy się w przybliżeniu, bo wystarczająca jest dokładność do pełnych kilogramów (planowanie dostaw, magazynu, transportu). Na wynik wpływają też tolerancje produkcyjne papieru, wilgotność oraz dokładna powierzchnia formatu (A0 jest bardzo blisko 1 m²).
Masa determinuje dobór palet, nośność wózków, sposób składowania i koszt transportu. Dla dużych nakładów różnice w gramaturze (np. 90 vs 120 g/m²) znacząco zmieniają masę całej partii. Dlatego drukarz i planista produkcji często przeliczają masę jeszcze przed zamówieniem materiału.
Skoro A0 ≈ 1 m², to 1 arkusz waży ok. 120 g. Dla 5 000 arkuszy: 120 g × 5 000 = 600 000 g = 600 kg. Jeśli doliczasz odpad (np. 10%), mnożysz 600 kg × 1,10 = 660 kg do zamówienia.
Seria A jest połówkowa: każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Dlatego A1 ma ok. 0,5 m², A2 ok. 0,25 m², A3 ok. 0,125 m², a A4 ok. 0,0625 m². Ta zależność pomaga szybko szacować masę bez liczenia wymiarów w mm.
Tak, w praktyce spotyka się szeroki zakres gramatur, często od kilkudziesięciu do kilkuset g/m², zależnie od rodzaju pracy (ulotki, plakaty, okładki). Na egzaminie ważne jest rozumienie, że zmiana gramatury liniowo zmienia masę całego nakładu, jeśli format i liczba arkuszy są stałe.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Gramatura 120 g/m2 oznacza, że 1 m2 papieru ma masę 120 g."

Źródła:

  • Wikipedia: "ISO 216" (formaty serii A i zależności powierzchni) https://pl.wikipedia.org/wiki/ISO_216 - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "A0 (format papieru)" (wymiary 841×1189 mm, odniesienie do ~1 m²) https://pl.wikipedia.org/wiki/A0_(format_papieru) - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "Gramatura" (definicja gramatury jako masy 1 m²) https://pl.wikipedia.org/wiki/Gramatura - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Tablice formatów papieru serii A (wymiary i powierzchnie)
  • Materiały szkolne z podstaw poligrafii: gramatura i rodzaje papierów
  • Zestawy ćwiczeń rachunkowych dla drukarzy (masa, powierzchnia, nakład, odpad)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego