KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 26.
Ile wody należy dodać do żywicy mocznikowej o stężeniu 60%, aby otrzymać 1 200 g roztworu o stężeniu 40%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stężenie 40% w 1200 g oznacza, że masa "substancji w roztworze" wynosi 0,40·1200 = 480 g. Ta masa nie zmienia się przy dolewaniu wody, więc w roztworze 60% musi być 0,60·m = 480 g, stąd m = 800 g. Wody trzeba dodać 1200 − 800 = 400 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o rozcieńczaniu roztworów kluczowa jest zasada: podczas dodawania czystej wody zmienia się masa całkowita roztworu, ale masa substancji (tu: składnika stanowiącego 60% roztworu) pozostaje stała.

Najpierw obliczamy, ile tej substancji ma zawierać roztwór końcowy. Skoro ma powstać 1200 g roztworu o stężeniu 40%, to masa substancji wynosi:
0,40 · 1200 g = 480 g.

Te 480 g musi pochodzić z roztworu początkowego o stężeniu 60%. Oznaczmy masę roztworu 60% jako m. Wtedy masa substancji w tym roztworze to 0,60 · m. Układamy równanie bilansu składnika:
0,60 · m = 480 g, więc
m = 480 / 0,60 = 800 g.

Oznacza to, że aby otrzymać 1200 g roztworu końcowego, trzeba do istniejących 800 g roztworu 60% dolać wodę do masy 1200 g:
1200 g − 800 g = 400 g.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wskazują na typowe pomyłki: liczenie "różnicy procentów" zamiast bilansu masy, mieszanie stężenia początkowego z końcowym lub nieuwzględnienie, że obliczamy masę dodawanej wody, a nie masę samej żywicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stężenie procentowe masowe mówi, jaki procent masy całego roztworu stanowi dana substancja. Np. 60% oznacza, że w 100 g roztworu jest 60 g substancji i 40 g rozpuszczalnika (np. wody).
To zwykle oznacza roztwór (mieszaninę) żywicy i wody, w którym 60% masy stanowią składniki żywicy, a pozostałe 40% to woda. W obliczeniach traktuje się to jak typowy roztwór procentowy.
Mnożysz masę roztworu przez ułamek odpowiadający procentom: 0,40 · 1200 g. Otrzymujesz masę substancji w roztworze (tu 480 g). To pierwszy krok w zadaniach o rozcieńczaniu.
Bo dodajesz czysty rozpuszczalnik (wodę), a nie dodatkową ilość substancji. Zwiększa się tylko masa całkowita mieszaniny, więc procent spada. To właśnie istota rozcieńczania.
Najpewniejsze jest równanie bilansu składnika: c1 · m1 = c2 · m2, gdzie c to stężenia w ułamkach (np. 0,60), a m to masy roztworów.
Nie jako główną metodę. Sama różnica stężeń nie daje masy dodanej wody. Poprawnie liczy się masę substancji w roztworze końcowym, a potem wyznacza masę roztworu początkowego z bilansu.
Po dodaniu wody stężenie ma spaść z 60% do 40%, więc masa roztworu musi wyraźnie wzrosnąć. Jeśli policzysz, że trzeba dodać mało wody, sprawdź bilans: masa substancji w obu roztworach powinna być taka sama.
Najczęściej: mylenie masy roztworu z masą substancji, użycie 60% zamiast 40% (albo odwrotnie), liczenie na skróty przez odejmowanie procentów oraz pominięcie, że wynik ma być masą dodanej wody, a nie masą roztworu.
W przygotowaniu mieszanin klejowych do procesów takich jak klejenie sklejki, prasowanie płyt czy okleinowanie. Stężenie wpływa m.in. na lepkość, zwilżanie, czas żelowania i jakość spoiny.
Ćwicz schemat: (1) policz masę substancji w roztworze końcowym, (2) z bilansu wyznacz masę roztworu początkowego, (3) oblicz brakującą masę wody. Zawsze zamieniaj % na ułamki (0,40; 0,60) i wykonuj kontrolę sensu wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że stężenie 40% w 1200 g oznacza, że masa "substancji w roztworze" wynosi 0,40·1200 = 480 g.

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Stężenie procentowe" (definicja i obliczenia), https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (pl): "Roztwór (chemia)" (pojęcie roztworu i składników), https://pl.wikipedia.org/wiki/Roztw%C3%B3r_(chemia) - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy: "Percent solutions" (idea roztworów procentowych i obliczeń), https://www.khanacademy.org/science/chemistry/solutions-and-mixtures - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Notatki/rozdziały z chemii technologicznej o roztworach i stężeniach
  • Zestawy zadań rachunkowych na rozcieńczanie roztworów (stężenie procentowe)
  • Materiały szkolne z technologii klejenia i przygotowania mieszanin klejowych (część obliczeniowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego