Aby obliczyć całkowity koszt brutto wymiany oleju silnikowego, trzeba zebrać wszystkie składniki kosztu wskazane w danych do zadania (zwykle są to: koszt oleju w odpowiedniej ilości, koszt filtra oleju oraz koszt robocizny). Następnie wykonuje się obliczenie w dwóch krokach:
- Krok 1: suma kosztów – dodajemy wszystkie pozycje składowe. Jeśli w danych występują ilości (np. litry oleju), najpierw mnożymy cenę jednostkową przez ilość, a dopiero potem dodajemy pozostałe elementy.
- Krok 2: przejście na brutto – jeżeli podane ceny są netto, do sumy netto dolicza się VAT (czyli mnoży przez 1 + stawka VAT). Jeżeli podane ceny są już brutto, etap doliczania VAT pomija się i pozostaje sama suma.
Odpowiedź "269,99 zł" jest prawidłowa, ponieważ odpowiada końcowej kwocie do zapłaty po poprawnym uwzględnieniu wszystkich składników oraz prawidłowym zaokrągleniu do groszy (0,01 zł). W zadaniach egzaminacyjnych typowym źródłem pomyłek jest nieuwzględnienie jednej pozycji (np. filtra) albo błędne założenie, czy ceny są netto czy brutto.
Pozostałe kwoty są błędne, bo odpowiadają najczęstszym schematom pomyłek:
- "180,81 zł" – może wynikać z policzenia tylko części materiałów lub pominięcia robocizny, ewentualnie z błędnego przeliczenia ilości oleju.
- "219,50 zł" – często jest efektem zsumowania pozycji, ale bez doliczenia VAT (gdy dane były w netto) albo z VAT policzonym niepoprawnie.
- "147,00 zł" – zwykle odpowiada jednej pozycji (np. sam olej lub sama robocizna), czyli błędowi polegającemu na potraktowaniu kosztu częściowego jako całkowitego.
Na egzaminie warto stosować prostą kontrolę: sprawdzić, czy uwzględniono wszystkie pozycje, czy jednostki się zgadzają (l/szt./usługa) oraz czy VAT dodano tylko wtedy, gdy było to wymagane przez sposób podania cen. To minimalizuje ryzyko wyboru odpowiedzi "na oko".
