KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 34.
Ile wyniesie czas nagarniania urobku do chwili napełnienia lemiesza, jeżeli czas cyklu roboczego spycharki przy profilowaniu skarp ostatecznych wynosi 200 s, czas zmiany biegów 5 s, opuszczania lemiesza 10 s, zmiany kierunku jazdy 10 s i powrotu 30 s?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas nagarniania jest częścią czasu cyklu roboczego.
Skoro cały cykl trwa 200 s, a pozostałe czynności zajmują: 5 s (zmiana biegów) + 10 s (opuszczanie lemiesza) + 10 s (zmiana kierunku) + 30 s (powrót) = 55 s, to nagarnianie wynosi 200 s − 55 s = 145 s.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o czasie cyklu roboczego spycharki przyjmuje się, że cykl jest sumą kolejnych składowych czynności wykonywanych w jednym powtarzalnym przebiegu pracy. Jeżeli podano całkowity czas cyklu oraz czasy wszystkich składowych poza jedną, to brakującą składową wyznacza się jako różnicę: czas cyklu minus suma znanych czasów.

Tutaj czas cyklu roboczego wynosi 200 s. Podane elementy cyklu (inne niż nagarnianie urobku do chwili napełnienia lemiesza) to:

  • zmiana biegów: 5 s,
  • opuszczanie lemiesza: 10 s,
  • zmiana kierunku jazdy: 10 s,
  • powrót: 30 s.

Najpierw sumujemy czasy znanych czynności: 5 + 10 + 10 + 30 = 55 s.

Następnie odejmujemy je od czasu cyklu, bo pozostała część to szukane nagarnianie: 200 − 55 = 145 s. Odpowiedź "145 s" jest więc poprawna, ponieważ zamyka bilans czasu całego cyklu.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? "180 s" i "185 s" wynikają zwykle z pominięcia jednego z podanych składników (np. nieuwzględnienia 5 s na zmianę biegów lub jednego z manewrów). "200 s" odpowiada całemu cyklowi, a nie jednej fazie, co jest typowym skutkiem zbyt szybkiego wyboru bez rozpisania sumy składowych.

Wskazówka egzaminacyjna: przed obliczeniem zawsze wypisz znane czasy w jednej linii i sprawdź, czy dotyczą tego samego cyklu (te same warunki pracy). Dopiero potem wykonaj sumowanie i odejmowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas cyklu roboczego to łączny czas wykonania powtarzalnego zestawu czynności spycharki (np. dojazd, nagarnianie, manewry, powrót). W zadaniach egzaminacyjnych cykl traktuje się jak sumę składowych, dzięki czemu można obliczać brakującą część cyklu.
Najpierw zsumuj wszystkie podane czasy czynności pomocniczych i manewrów, a potem odejmij tę sumę od czasu cyklu. Otrzymany wynik to czas nagarniania (brakująca składowa cyklu), o ile wszystkie czasy dotyczą tego samego przebiegu pracy.
Bo 200 s to całkowity czas cyklu, a podane wartości (zmiana biegów, opuszczanie lemiesza, zmiana kierunku, powrót) są elementami tego cyklu. Skoro cykl jest sumą składowych, to brakujący element (nagarnianie) jest różnicą: cykl minus suma znanych składowych.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie jednego ze składników (np. zmiany biegów), podwójne policzenie manewru, albo uznanie, że czas nagarniania dodaje się do czasu cyklu. Warto robić krótką listę składników i kontrolę sumy przed odejmowaniem.
Zwykle nie. "Zmiana kierunku jazdy" opisuje manewr/przestawienie maszyny, a "powrót" to odcinek jazdy do miejsca rozpoczęcia kolejnego przebiegu. W zadaniu traktuje się je jako osobne składowe, skoro podano dla nich osobne czasy.
Gdy planuje się roboty ziemne w odkrywce: dobór liczby maszyn, ocena wydajności i kosztów, porównanie wariantów organizacji pracy oraz szukanie rezerw czasu. Rozpisanie cyklu pozwala wskazać, gdzie powstają straty (manewry, zmiany biegów, dojazdy).
Wykonaj kontrolę: suma wszystkich składowych (nagarnianie + pozostałe czasy) musi dać czas cyklu. Dodatkowo wynik nie może być ujemny ani większy od czasu cyklu. Jeśli po dodaniu wychodzi dokładnie czas cyklu, obliczenie jest spójne rachunkowo.
Nie zawsze. To zadanie dotyczy wyłącznie bilansu czasu w cyklu. Wzory na wydajność (np. ilość urobku na jednostkę czasu) mogą pojawić się w kolejnych pytaniach, ale najpierw trzeba poprawnie policzyć czas cyklu lub jego składowe, bo są one wejściem do obliczeń wydajności.
Poza czasem cyklu potrzebujesz m.in. wielkości ładunku/objętości przemieszczanego urobku w jednym cyklu oraz współczynników uwzględniających warunki pracy (straty, organizację, przerwy). Bez informacji o ilości urobku w cyklu sam czas nie wystarczy do wydajności.
Ćwicz rozpisywanie cyklu na składowe i pilnuj jednostek (s, min). Rób krótkie tabele: "czynność – czas – suma". Trenuj też zadania, gdzie trzeba wyznaczyć brakujący element (jak tutaj) oraz zadania, gdzie z czasu cyklu wylicza się liczbę cykli na godzinę.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Podręczniki/skrpty z technologii robót ziemnych i eksploatacji odkrywkowej (działy: spycharki, cykl roboczy, wydajność)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dot. maszyn podstawowych w górnictwie odkrywkowym
  • Zadania rachunkowe z bilansowania czasu cyklu maszyn roboczych (ćwiczenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego