Ubytek wypiekowy opisuje, o ile (w %) zmniejszyła się masa produktu w trakcie wypieku. W praktyce jest to miara strat wynikających głównie z odparowania wody oraz innych zmian zachodzących podczas obróbki termicznej.
Aby obliczyć ubytek wypiekowy, porównuje się masę przed wypiekiem (masa kęsa ciasta) z masą po wypieku (tu: masa gorącego chleba). Stosujemy wzór:
ubytek [%] = (m_początkowa − m_końcowa) / m_początkowa × 100%
W tym zadaniu:
- m_początkowa = 1,16 kg
- m_końcowa = 1,03 kg
Krok 1: oblicz stratę masy:
1,16 − 1,03 = 0,13 kg
Krok 2: przelicz na ułamek masy początkowej:
0,13 / 1,16 ≈ 0,1120689
Krok 3: zamień na procent:
0,1120689 × 100% ≈ 11,20689%
Po zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku otrzymujemy 11,2%.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 9,0% – typowy skutek błędnego rachunku (np. pomylenie podstawy procentu lub zbyt mocne zaokrąglenie).
- 14,0% – może wynikać z dzielenia przez inną wartość niż masa kęsa albo z omyłkowego przyjęcia innej różnicy mas.
- 16,0% – zwykle efekt użycia niewłaściwego wzoru (np. dzielenie przez masę końcową lub błędne przeliczenie różnicy).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy ubytek liczysz względem masy wyjściowej (tu: kęsa). To najczęstsze miejsce pomyłki.
