Aby wyznaczyć czas pracy w aparacie powietrznym butlowym, najpierw przelicza się zapas gazu w butli na ilość powietrza dostępną po rozprężeniu do ciśnienia atmosferycznego. W praktycznych zadaniach egzaminacyjnych często stosuje się uproszczoną zależność:
zapas [l] = pojemność butli [l] × ciśnienie [bar]
Dla butli 6 l i wskazania 300 bar otrzymujemy 6 × 300 = 1800 l powietrza.
Następnie uwzględnia się, że pytanie dotyczy czasu bezpiecznej pracy, czyli czasu pracy z pozostawieniem rezerwy na wycofanie i sytuacje nieprzewidziane. W typowym podejściu szkoleniowym przyjmuje się rezerwę rzędu 50 bar. Rezerwa w litrach wynosi wtedy 6 × 50 = 300 l.
Do dyspozycji na pracę pozostaje 1800 − 300 = 1500 l. Przy zużyciu 50 l/min czas wynosi:
t = 1500 / 50 = 30 min
Dlatego odpowiedź "30 minut." jest zgodna z takim sposobem liczenia.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "18 minut." wynika zwykle z przypadkowego użycia innej rezerwy lub pomyłki rachunkowej (np. odjęcia zbyt dużej ilości powietrza albo błędu w dzieleniu).
- "40 minut." sugeruje liczenie bez rezerwy (albo zbyt małą rezerwą) oraz/lub intuicyjne zaokrąglenie. Przy pełnym 1800 l wyszłoby 36 min, nie 40.
- "50 minut." jest niezgodne z danymi: przy zużyciu 50 l/min taki wynik wymagałby ok. 2500 l zapasu, którego butla 6 l przy 300 bar nie zapewnia.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w treści pojawia się słowo "bezpiecznej" — zwykle oznacza to konieczność pozostawienia rezerwy ciśnienia, a nie liczenia czasu z całej zawartości butli.
