KWALIFIKACJA SPL4 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 21.
Ile wynosi czas trwania kursu samochodu ciężarowego przewożącego ładunek z Warszawy do Poznania, jeśli odległość między tymi miastami wynosi 300 km, a pojazd porusza się ze średnią prędkością 60 km/h. Czas wykonywania czynności dodatkowych (np. postoje na światłach) stanowi dodatkowo 25% czasu przejazdu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas jazdy wynosi 300 km / 60 km/h = 5 h. Czynności dodatkowe stanowią 25% czasu jazdy, więc trzeba doliczyć 0,25 · 5 h = 1,25 h. Razem: 5 h + 1,25 h = 6,25 h, czyli 6 h 15 min (bo 0,25 h = 15 min).

Pełne wyjaśnienie:

Najpierw oblicza się czas samej jazdy z zależności dla ruchu jednostajnego: t = s / v, gdzie s to droga, a v to prędkość średnia.

Dane: droga 300 km, prędkość średnia 60 km/h. Zatem czas jazdy: 300 / 60 = 5 godzin.

Następnie uwzględnia się informację, że czynności dodatkowe (np. postoje na światłach) stanowią 25% czasu przejazdu, przy czym w treści wskazano, że jest to dodatkowo względem czasu jazdy. Oznacza to narzut: 25% · 5 h = 0,25 · 5 h = 1,25 h.

Teraz sumujemy: 5 h + 1,25 h = 6,25 h.

Kluczowy krok to zamiana części godziny na minuty: 0,25 godziny to 0,25 · 60 min = 15 minut. Dlatego 6,25 h = 6 godzin 15 minut.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wynik 6 h 30 minut zwykle pojawia się, gdy ktoś błędnie uzna, że 25% z 5 h to 1,5 h (czyli 30 min więcej) albo źle przeliczy część godziny na minuty.
  • Wynik 5 h 30 minut oznacza doliczenie tylko 30 minut "z głowy", bez policzenia 25% od 5 godzin, lub potraktowanie 25% jako 0,5 godziny.
  • Wynik 5 h 15 minut to typowy efekt doliczenia samych 15 minut (0,25 h) zamiast 25% z 5 godzin, czyli pomieszania "25%" z "0,25 godziny".

W zadaniach logistycznych taki narzut procentowy jest odpowiednikiem bufora czasowego na warunki ruchu, postoje i czynności operacyjne, dlatego zawsze warto najpierw policzyć bazowy czas jazdy, a dopiero potem dodać procent od tej bazy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj zależności t = s / v, gdzie s to odległość, a v to prędkość średnia. Wynik otrzymasz w godzinach, jeśli s jest w km, a v w km/h. Potem ewentualnie przelicz ułamek godziny na minuty, mnożąc przez 60.
Prędkość średnia łączy odcinki szybszej i wolniejszej jazdy w jedną wartość uśrednioną. Dzięki temu nie analizujesz każdej fazy ruchu osobno, tylko liczysz czas jak dla ruchu jednostajnego: droga podzielona przez prędkość średnią daje czas jazdy.
Najpierw policz czas jazdy. Następnie oblicz 25% tego czasu (czyli pomnóż przez 0,25) i dodaj do czasu jazdy. To jest narzut/bufor. Przykład: jeśli jazda trwa 5 h, to 25% z 5 h to 1,25 h, a łącznie wychodzi 6,25 h.
Jedna godzina ma 60 minut. Aby zamienić część godziny na minuty, mnożysz ułamek przez 60: 0,25 · 60 = 15. To częsty krok w zadaniach transportowych, bo wyniki często wychodzą jako liczby dziesiętne godzin.
W typowych zadaniach taki zapis oznacza narzut liczony od czasu bazowego (tu: czasu jazdy), a następnie dodany do niego. Gdyby 25% liczyć od czasu całkowitego, trzeba byłoby rozwiązać równanie z niewiadomą w obu stronach, co zwykle jest wyraźnie zaznaczone.
Najczęstsze pomyłki to: liczenie procentu od złej wielkości (np. od drogi zamiast od czasu), mylenie 25% z 0,25 h, oraz błędne przeliczenie części godziny na minuty. Pomaga zapis: czas całkowity = czas jazdy · 1,25.
Oszacuj: 300 km przy 60 km/h to około 5 h jazdy. Dodatkowe 25% to "około jedna czwarta" z 5 h, czyli ~1,25 h. Razem powinno być ~6,25 h, czyli nieco ponad 6 godzin. Jeśli wychodzi 5 h z kawałkiem, to bufor jest zbyt mały.
Oddziel część całkowitą (to godziny), a część ułamkową pomnóż przez 60 (to minuty). Przykład: 6,25 h = 6 h + 0,25 h; 0,25 · 60 = 15 min, więc 6,25 h = 6 h 15 min. Analogicznie 6,5 h = 6 h 30 min.
Takie obliczenia są podstawą planowania przewozów: tworzenia harmonogramów dostaw, wyznaczania okien czasowych załadunku/rozładunku, szacowania terminów realizacji zleceń oraz oceny ryzyka opóźnień. Bufor procentowy odzwierciedla typowe utrudnienia w ruchu.
Ćwicz serię krótkich zadań: t = s/v, procenty oraz zamianę godzin na minuty. Zapisuj zawsze jednostki (km, km/h, h, min). Warto też trenować "mnożnik narzutu" (np. 1,25 dla +25%), bo przyspiesza rachunki na egzaminie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 71% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Czas jazdy wynosi 300 km / 60 km/h = 5 h."

Źródła:

  • Wikipedia: "Prędkość" (zależność v = s/t i przekształcenia), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-28
  • Wikipedia: "Procent", https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-02-28
  • Khan Academy (PL): materiały o procentach, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw obliczeń logistycznych (czas–droga–prędkość)
  • Zadania maturalne/techniczne z fizyki: ruch jednostajny (v, s, t)
  • Ćwiczenia z procentów i przeliczania jednostek czasu (h ↔ min)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego