Deklinacja (wariacja magnetyczna) to kąt między północą geograficzną a północą magnetyczną. Na mapach nawigacyjnych informacja o deklinacji jest zwykle podana przy róży kompasowej (albo w ramce mapy) w postaci:
- wartości deklinacji dla określonego roku (tzw. epoka/rok bazowy),
- rocznej zmiany deklinacji (annual change), z podaniem kierunku lub znaku (czy rośnie na E, czy na W).
Aby obliczyć deklinację w roku 2021, wykonuje się następujące kroki:
- Odczytaj z mapy deklinację dla roku bazowego oraz roczną zmianę.
- Policz różnicę lat między rokiem 2021 a rokiem bazowym (ile pełnych lat obejmuje aktualizacja).
- Pomnóż roczną zmianę przez liczbę lat.
- Dodaj lub odejmij wynik do wartości bazowej zgodnie z kierunkiem E/W (to najczęstsze miejsce pomyłek).
- Uporządkuj minuty (np. gdy suma minut przekroczy 60, zamień na stopnie) i podaj wynik w zapisie stopnie–minuty.
Odpowiedź "6°19’E" jest poprawna, ponieważ jest wynikiem takiego przeliczenia wykonanym na podstawie danych z mapy dla roku 2021.
Pozostałe odpowiedzi są typowymi rezultatami błędów rachunkowych lub interpretacyjnych:
- "3°49’E" może wynikać z użycia niewłaściwej liczby lat (np. pominięcia części okresu) albo z błędnego przeniesienia minut.
- "4°39’E" bywa skutkiem policzenia poprawki, ale z nieprawidłowym zaokrągleniem lub z pomyłką w wartości rocznej zmiany.
- "2°49’E" często pojawia się przy zastosowaniu złego znaku (odjęcie zamiast dodania, albo potraktowanie zmiany E jak W) lub przy błędnym odczycie wartości bazowej.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj pośrednio (wartość bazowa, liczba lat, roczna zmiana, korekta łączna) i dopiero na końcu wykonaj działanie z prawidłowym znakiem E/W. To minimalizuje ryzyko wyboru odpowiedzi "podobnej" liczbowo, ale błędnej.
