KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 25.
Ile wynosi koszt złamywania 1 arkusza formatu B1 w składkę 16-stronicową, jeżeli cena za jeden złam wynosi 2 grosze.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Składka 16-stronicowa powstaje przez 3 złamy, bo każdy złam podwaja liczbę stron: 2→4→8→16. Jeśli 1 złam kosztuje 2 gr, to koszt złamywania jednego arkusza wynosi 3 × 2 gr = 6 gr.

Pełne wyjaśnienie:

Aby policzyć koszt, trzeba najpierw ustalić, ile złamów (przegięć) jest potrzebnych do uzyskania składki 16-stronicowej z jednego arkusza.

W falcowaniu obowiązuje prosta zasada technologiczna: każdy kolejny złam podwaja liczbę stron w składce (w uproszczeniu, przy standardowym składaniu):

  • po 1 złamie otrzymuje się 4 strony,
  • po 2 złamach otrzymuje się 8 stron,
  • po 3 złamach otrzymuje się 16 stron.

Zatem do składki 16-stronicowej potrzebne są 3 złamy.

Skoro w treści podano, że cena za jeden złam wynosi 2 grosze, to koszt złamywania jednego arkusza wynosi:

3 złamy × 2 gr = 6 gr.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "4 gr" odpowiadałoby 2 złamom, czyli składce 8-stronicowej, a nie 16-stronicowej.
  • "5 gr" nie wynika z całkowitej liczby złamów przy cenie 2 gr za złam (koszt musi być wielokrotnością 2 gr).
  • "3 gr" sugerowałoby 1,5 złamu, co jest niemożliwe technologicznie i rachunkowo w tym modelu wyceny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu pojawia się składka o liczbie stron będącej potęgą dwójki (8, 16, 32), często rozstrzygające jest rozpoznanie liczby podwojeń, czyli liczby złamów, a dopiero potem szybkie mnożenie przez stawkę jednostkową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Złam (przegięcie) to pojedyncza czynność złożenia arkusza podczas falcowania. Każdy kolejny złam zmienia układ arkusza i zwykle zwiększa liczbę stron w składce. W zadaniach egzaminacyjnych "cena za jeden złam" oznacza koszt jednego takiego przegięcia.
Najprościej użyć reguły podwajania: po każdym złamie liczba stron rośnie dwukrotnie. Dla 16 stron: 2→4 (1 złam), 4→8 (2 złamy), 8→16 (3 złamy). Dlatego standardowo przyjmuje się 3 złamy dla składki 16-stronicowej.
Bo najpierw wyznacza się liczbę złamów (dla 16 stron wychodzą 3), a potem mnoży przez stawkę jednostkową. Przy cenie 2 gr za złam daje to 3 × 2 gr = 6 gr. To typowy schemat: liczba operacji × koszt jednej operacji.
Tak, w tej konstrukcji zadania koszt całkowity to liczba złamów (liczba całkowita) pomnożona przez 2 gr. Dlatego wynik powinien być parzystą liczbą groszy. Odpowiedź 5 gr jest sygnałem, że nie pasuje do modelu "2 gr za jeden złam".
Częste pomyłki to: utożsamienie liczby stron z liczbą złamów, liczenie "16" jako 16 czynności, nieuwzględnienie, że złamów nie da się wykonać ułamkowo, oraz mylenie pojęcia "złamywanie" z "łamaniem tekstu" w DTP. Pomaga rozpisanie 2→4→8→16.
Falcowanie dotyczy obróbki introligatorskiej i oznacza składanie arkusza (przegięcia). Łamanie tekstu to etap przygotowania publikacji w DTP: skład typograficzny, podział na kolumny, ustawienie marginesów. W zadaniu o kosztach złamów chodzi o falcowanie, nie o skład komputerowy.
Koszt na arkusz liczy się, gdy operacja (np. falcowanie, bigowanie, perforowanie) jest rozliczana jednostkowo w przeliczeniu na sztukę arkusza. To ułatwia szybkie szacowanie kosztów zlecenia: liczba arkuszy × koszt operacji na arkusz, z ewentualnym doliczeniem narzutów.
Format wpływa na to, czy arkusz da się złożyć do wymaganego formatu finalnego i czy mieści się w możliwościach urządzenia (szerokość, gramatura, prowadzenie). W tym zadaniu format nie zmienia liczby złamów dla 16 stron, ale w praktyce decyduje o technologii i możliwych wariantach falcu.
Ustal liczbę złamów dla wymaganej składki (dla 16 stron: 3), a potem wykonaj mnożenie: liczba złamów × cena jednego złamu. Jeśli cena jest podana w groszach, wynik też otrzymasz w groszach. To prosty rachunek, ale kluczowe jest poprawne rozpoznanie liczby przegięć.
Ćwicz rozpoznawanie operacji introligatorskich (falcowanie, bigowanie, cięcie, oprawa) oraz proste kalkulacje kosztów. Warto mieć "w głowie" typowe zależności, np. ile złamów daje 8, 16 czy 32 strony. Pomaga rozpisywanie etapów i sprawdzanie, czy wynik ma sens technologiczny.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Składka 16-stronicowa powstaje przez 3 złamy, bo każdy złam podwaja liczbę stron: 2→4→8→16."

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", zakres formatów serii B (w tym B1).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z introligatorstwa i falcowania (składki, liczba przegięć, rodzaje falców)
  • Ćwiczenia z kalkulacji kosztów jednostkowych w poligrafii (cenniki operacji, narzuty, czas pracy)
  • Norma dotycząca formatów papieru serii A i B (dla rozumienia formatów arkuszy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego