Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2016



PYTANIE NR 39.
Ile wynosi maksymalna dawka jednorazowa fenobarbitalu dla 3-letniego dziecka, obliczona wg wzoru Younga, jeżeli wg FP X maksymalna dawka jednorazowa to 0,3 g, a maksymalna dawka dobowa 0,6 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
We wzorze Younga dawkę dla dziecka liczy się jako:
wiek/(wiek+12) × dawka dorosłego. Dla 3 lat mianownik to 3+12=15, więc maksymalna dawka jednorazowa wynosi 0,3 g × 3/15. Pozostałe propozycje mają błędnie dobrany mianownik i nie odpowiadają regule Younga.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba zastosować wzór (regułę) Younga, który służy do orientacyjnego przeliczania dawki "dla dorosłego" na dawkę dla dziecka na podstawie wieku w latach. Schemat obliczeń ma postać:

dawka dziecka = (wiek / (wiek + 12)) × dawka dorosłego.

Dane z pytania mówią, że maksymalna dawka jednorazowa (dla dorosłego, według wskazania w treści) wynosi 0,3 g. Wiek dziecka to 3 lata, więc podstawiamy:

  • wiek = 3
  • wiek + 12 = 3 + 12 = 15

Otrzymujemy zapis obliczenia: 0,3 g × 3/15. To właśnie odpowiada wskazanej poprawnej odpowiedzi "(0,3 g x 3)/15".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "(0,3 g x 3)/12" pomija dodanie 12 do wieku, czyli w praktyce myli wzór Younga (wiek/(wiek+12)) z uproszczeniem, którego tu nie wolno stosować.
  • "(0,3 g x 3)/24" wprowadza mianownik niezwiązany ze wzorem; może wynikać z przypadkowego skojarzenia z innymi przelicznikami (np. godzinami doby), ale nie ma podstaw w regule Younga.
  • "(0,3 g x 3)/70" jest całkowicie nieadekwatne do metody opartej o wiek; tak duży mianownik drastycznie zaniżyłby dawkę i również nie odpowiada konstrukcji (wiek+12).

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z regułą Younga zawsze sprawdź, czy w mianowniku widzisz wiek + 12. Dodatkowo upewnij się, czy pytanie dotyczy dawki jednorazowej czy dobowej, aby nie "przykleić się" do niewłaściwej liczby z treści.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wzór Younga i do czego służy w dawkowaniu?
Wzór Younga to empiryczna reguła do orientacyjnego wyliczania dawki leku dla dziecka na podstawie wieku: wiek/(wiek+12) × dawka dla dorosłego. Stosuje się go głównie jako szybkie oszacowanie i kontrolę dawki, a nie jako jedyne kryterium kliniczne.
Jak obliczyć dawkę dla 3-letniego dziecka według reguły Younga?
Podstaw wiek = 3 do ułamka wiek/(wiek+12): 3/(3+12)=3/15. Następnie pomnóż dawkę dla dorosłego przez 3/15. W zadaniu daje to zapis: 0,3 g × 3/15, czyli dokładnie postać wskazaną w odpowiedzi.
Dlaczego w mianowniku we wzorze Younga dodaje się 12?
Dodanie 12 jest elementem definicji reguły Younga – ułamek ma postać wiek/(wiek+12). Jeśli pominiesz "+12", otrzymasz inną zależność i zaniżysz lub zawyżysz wynik. Na egzaminie to najczęstszy błąd rachunkowy.
Czy do obliczeń Younga używa się dawki jednorazowej czy dobowej?
Zależy od tego, co chcesz wyliczyć. Jeśli pytanie dotyczy dawki jednorazowej, jako "dawkę dorosłego" przyjmujesz maksymalną dawkę jednorazową. Gdy pytanie dotyczy dawki dobowej, analogicznie podstawiasz dawkę dobową.
Czy da się policzyć wynik liczbowo z wyrażenia 0,3 g × 3/15?
Tak. Najpierw policz 3/15 = 1/5 = 0,2. Następnie 0,3 g × 0,2 = 0,06 g. Na testach bywa jednak, że odpowiedzi podają tylko poprawny zapis działania, więc ważne jest rozpoznanie właściwego mianownika.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w zadaniach z dawkami pediatrycznymi?
Najczęściej: pominięcie "+12" we wzorze Younga, podstawienie złej dawki (dobowej zamiast jednorazowej), błędy w ułamkach oraz mechaniczne użycie innej reguły (np. opartej o masę ciała). Warto zapisać wzór przed liczeniem.
Czy wzór Younga jest dokładny i zawsze bezpieczny?
Nie. To metoda empiryczna do przybliżeń i kontroli. W praktyce dawki zależą m.in. od masy ciała, stanu klinicznego, wskazania i drogi podania. W aptece reguły pomagają wychwycić oczywiste nieprawidłowości, ale nie zastępują oceny farmaceuty.
Dlaczego w treści zadania podaje się też maksymalną dawkę dobową?
Podanie dawki dobowej bywa elementem kontekstu bezpieczeństwa: pozwala sprawdzić, czy obliczona dawka jednorazowa nie prowadziłaby do przekroczenia dawki dobowej przy wielokrotnym podaniu. W tym konkretnym pytaniu liczysz jednak dawkę jednorazową.
Jak odróżnić dawkę jednorazową od dawki dobowej na egzaminie?
Dawka jednorazowa dotyczy pojedynczego podania, a dobowa sumy dawek w 24 godzinach. W treści szukaj słów "jednorazowa" i "dobowa". Jeśli pytanie mówi o dawce jednorazowej, nie podstawiaj wartości dobowej do wzoru.
Jak przygotować się do zadań z obliczania dawek w MED.9?
Opanuj podstawowe reguły przeliczeń (wiek, masa, powierzchnia ciała), ćwicz ułamki i jednostki oraz trenuj czytanie polecenia: czego dokładnie dotyczy wynik (jednorazowa czy dobowa). Pomaga też wyrobienie nawyku zapisu wzoru przed podstawieniem liczb.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "We wzorze Younga dawkę dla dziecka liczy się jako:wiek/(wiek+12) × dawka dorosłego."

Źródła:

  • Wikipedia: Young's rule (pediatric dosing) – https://en.wikipedia.org/wiki/Young%27s_rule (dostęp: 2026-03-04)
  • Farmakopea Polska (wydanie X) – hasła/sekcja dotycząca dawek maksymalnych i danych dla fenobarbitalu (weryfikacja wymaga dostępu do egzemplarza Farmakopei; brak numerów stron w danych wejściowych)

Materiały:

  • Podręczniki z rachuby recepturowej (dział: dawki pediatryczne i sposoby przeliczania)
  • Materiały dydaktyczne ze sporządzania leków i kontroli dawki maksymalnej
  • Notatki z definicji: dawka jednorazowa vs dobowa oraz zasady ich porównywania
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego