W układzie TN-S ochrona przeciwporażeniowa przy uszkodzeniu jest realizowana przez samoczynne wyłączenie zasilania. W praktyce sprawdza się warunek Zs×Ia≤Uo, gdzie Ia musi być takim prądem, przy którym zabezpieczenie na pewno zadziała w wymaganym czasie (dla obwodów końcowych do 32 A przyjmuje się czas maksymalny 0,4 s).
Wyłącznik nadprądowy typu B ma dwa mechanizmy:
- termiczny (dla przeciążeń) – działa w zakresie ok. 1,13–1,45×In i może mieć czasy rzędu sekund, minut lub godzin, więc nie służy do szybkiego wyłączenia zwarcia dla oceny ochrony,
- elektromagnetyczny (bezzwłoczny) (dla zwarć) – dla charakterystyki B mieści się w paśmie 3–5×In.
Kluczowe jest to, że 3–5×In to pasmo tolerancji. Przy 3×In zadziałanie jest możliwe, ale nie jest zagwarantowane dla każdego egzemplarza i w krótkim czasie. Dopiero przy 5×In przyjmuje się wartość gwarantującą bezzwłoczne zadziałanie, co jest właściwe do obliczeń skuteczności ochrony.
Dla prądu znamionowego In=16 A:
- 3×In = 48 A – dolna granica pasma (niepewne zadziałanie bezzwłoczne),
- 5×In = 80 A – górna granica pasma, wartość przyjmowana jako gwarantująca szybkie wyłączenie.
Dlatego poprawna odpowiedź to 80 A.
Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo:
- 48 A odpowiada 3×In, czyli granicy "może zadziałać", a nie "musi zadziałać" – to zbyt mało, aby opierać na tym pewność spełnienia wymaganego czasu wyłączenia,
- 23 A nie wynika ani z członu bezzwłocznego (3–5×In), ani z typowych progów termicznych, więc nie stanowi właściwego Ia dla zwarcia,
- 18 A jest bliskie In i dotyczyłoby co najwyżej przeciążenia, a nie prądu zwarciowego potrzebnego do szybkiego wyłączenia przy uszkodzeniu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu jest układ TN-S i warunek skuteczności ochrony, szukaj prądu gwarantującego zadziałanie w wymaganym czasie – dla B najczęściej przyjmuje się 5×In.
