KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 9.
Ile wynosi pojemność przedstawionego kondensatora?
Ilustracja przedstawia kondensator ceramiczny, który jest elementem elektronicznym używanym w różnych układach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W typowym kodzie trzycyfrowym kondensatorów dwie pierwsze cyfry są znaczące, a trzecia jest mnożnikiem w pF.
Przykładowo "104" oznacza 10 × 104 pF = 100000 pF, czyli 100 nF. Dlatego poprawna jest wartość 100 nF, a odpowiedzi w pF lub "104 nF" wynikają z błędnego odczytu kodu.

Pełne wyjaśnienie:

Wiele kondensatorów (zwłaszcza ceramicznych i SMD) ma na obudowie kod trzycyfrowy. Zasada odczytu jest następująca: dwie pierwsze cyfry tworzą wartość znaczącą, a trzecia cyfra mówi, ile zer (czyli jaką potęgę 10) należy dopisać jako mnożnik. Całość jest zapisana w pikofaradach (pF).

Dla kodu "104" obliczenie wygląda tak:

  • "10" to cyfry znaczące,
  • "4" to mnożnik, czyli × 104 w pF,
  • 10 × 104 pF = 100000 pF.

Następnie przeliczamy jednostki: 1 nF = 1000 pF, więc 100000 pF = 100 nF. Z tego powodu odpowiedź "100 nF" jest poprawna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "100 pF" – to wartość o trzy rzędy wielkości mniejsza; zwykle wynika z pomylenia nF z pF lub z pominięcia mnożnika.
  • "104 nF" – błąd polega na potraktowaniu kodu "104" jako dosłownej wartości w nF. W tym zapisie "104" nie oznacza 104 nF, tylko wartość zakodowaną w pF.
  • "104 pF" – to również dosłowny odczyt kodu jako liczby, bez zastosowania reguły dwóch cyfr znaczących i mnożnika.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w odpowiedziach pojawiają się zarówno pF, jak i nF, najpierw policz wartość w pF z kodu, a dopiero potem zamień na nF/µF. To zmniejsza ryzyko błędu jednostek i "ucieczki zer".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod "104" to typowe oznaczenie trzycyfrowe pojemności: dwie pierwsze cyfry są znaczące (10), a trzecia jest mnożnikiem w pF (104). W efekcie 10 × 104 pF = 100000 pF = 100 nF.
Weź dwie pierwsze cyfry jako wartość, a trzecią jako liczbę zer do dopisania (mnożnik potęgi 10) w jednostce pF. Potem zamień wynik na nF lub µF, jeśli to potrzebne. Ta procedura jest najczęstsza na egzaminach.
Konwencja kodów na kondensatorach zakłada, że zakodowana liczba odnosi się do pikofaradów. Dopiero po odczycie wykonuje się konwersję na nF lub µF. Pomija to niejednoznaczność i ułatwia szybkie porównanie z typowymi wartościami z dokumentacji.
Skorzystaj z relacji: 1 nF = 1000 pF. Dzielisz więc 100000 pF przez 1000, otrzymując 100 nF. Warto zapamiętać też: 100 nF = 0,1 µF, bo te wartości często występują w filtracji i odsprzęganiu.
Zwykle nie. "104" w standardowym kodzie nie jest jednostką nF, tylko kodem w pF: 10 × 104 pF = 100 nF. "104 nF" mogłoby się pojawić tylko przy innym, nietypowym systemie oznaczeń, którego w takich zadaniach zazwyczaj się nie stosuje.
Najczęściej myli się pF z nF, ignoruje mnożnik (trzecią cyfrę) albo odczytuje kod dosłownie jako wartość (np. "104 pF"). Pomaga metoda: zawsze policz wartość w pF według reguły, a dopiero potem przelicz jednostki.
To także kod trzycyfrowy: 10 × 101 pF = 100 pF. Widać tu, jak zmiana tylko mnożnika (ostatniej cyfry) znacząco zmienia pojemność. Na egzaminie porównuj rzędy wielkości, żeby nie pomylić filtracji z odsprzęganiem.
100 nF to bardzo częsta wartość kondensatora odsprzęgającego zasilanie przy układach scalonych (tłumienie zakłóceń i impulsów prądowych). W montażu ważne jest umieszczenie go blisko pinów zasilania oraz dobór właściwego typu (np. ceramiczny).
Tak, pojemność można sprawdzić miernikiem LCR albo multimetrem z funkcją pomiaru pojemności. W praktyce montażowej to dobra metoda kontroli elementów z nieczytelnym nadrukiem lub w przypadku podejrzenia pomyłki w magazynie.
Jeśli pytanie brzmi "Ile wynosi pojemność przedstawionego kondensatora?", a odpowiedzi są w pF/nF, zwykle chodzi o odczyt oznaczenia z obudowy widocznego na zdjęciu/rysunku. Wtedy stosuje się reguły kodów (np. "104") i dopiero na końcu dobiera poprawną jednostkę.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W typowym kodzie trzycyfrowym kondensatorów dwie pierwsze cyfry są znaczące, a trzecia jest mnożnikiem w pF.Przykładowo "104" oznacza 10 × 104 pF = 100000 pF, czyli 100 nF."

Źródła:

  • Wikipedia: "Capacitor codes" (opis kodów trzycyfrowych i jednostek) https://en.wikipedia.org/wiki/Capacitor_codes - dostęp 2026-02-27
  • Digi-Key TechForum: "Capacitor Marking Codes" (wyjaśnienie kodu 3-cyfrowego typu 104 i przeliczeń) https://forum.digikey.com/t/capacitor-marking-codes/1167 - dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits: "Capacitor Code Calculator" / opis zasady: dwie cyfry znaczące + mnożnik w pF https://www.allaboutcircuits.com/tools/capacitor-code-calculator/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Notatki/ściąga z przeliczników jednostek pojemności (pF–nF–µF)
  • Tabele i opisy kodów oznaczeń kondensatorów (kody 3-cyfrowe, oznaczenia SMD)
  • Ćwiczenia praktyczne: odczyt oznaczeń elementów z fotografii i weryfikacja miernikiem LCR

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego