Wyłącznik nadprądowy typu B ma dwie strefy pracy: przeciążeniową (termiczną) oraz zwarciową (elektromagnetyczną). Dla ochrony przeciwporażeniowej w układzie TN-S kluczowe jest szybkie wyłączenie zasilania przy uszkodzeniu (zwarciu doziemnym), czyli zadziałanie członu elektromagnetycznego.
Dla charakterystyki B norma/charakterystyki katalogowe podają, że bezzwłoczne zadziałanie następuje w pewnym paśmie tolerancji od 3×In do 5×In. Oznacza to, że przy 3×In wyłącznik może już zadziałać, ale nie ma pewności, że zrobi to zawsze (zależy od tolerancji konkretnego egzemplarza i warunków). Natomiast wartość 5×In jest traktowana jako prąd, przy którym zadziałanie jest zapewnione (gwarantowane).
W praktyce, gdy sprawdza się skuteczność ochrony przez samoczynne wyłączenie zasilania w sieci TN-S, do warunku typu Zs×Ia≤U0 przyjmuje się właśnie Ia zapewniające zadziałanie, czyli górną granicę pasma. Dzięki temu wynik obliczeń jest bezpieczny (konserwatywny): instalacja spełnia wymagania nawet przy "najmniej korzystnym" egzemplarzu zabezpieczenia.
Obliczenie jest proste: In=16 A, a dla charakterystyki B przyjmujemy Ia=5×In. Zatem Ia=5×16 A=80 A.
Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?
- 48 A to 3×In, czyli dolna granica pasma bezzwłocznego zadziałania. Wskazuje możliwość zadziałania, ale nie daje gwarancji wymaganej przy ocenie skuteczności ochrony.
- 23 A i 18 A nie wynikają z wielokrotności In dla członu elektromagnetycznego charakterystyki B. Są zbyt małe, aby odpowiadały zwarciowemu (bezzwłocznemu) zadziałaniu przy In=16 A.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie łączy TN-S, "skuteczną ochronę" i "prąd zapewniający zadziałanie", zwykle należy brać wartość gwarantującą zadziałanie, a nie dolną granicę tolerancji.
