KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025 (test 2)

PYTANIE NR 12.
Ile wynosi rozdzielczość przedstawionej suwmiarki?
Ilustracja przedstawia suwmiarkę, narzędzie pomiarowe używane do precyzyjnego mierzenia długości, szerokości oraz głębokości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozdzielczość suwmiarki noniuszowej to najmniejszy przyrost, jaki da się odczytać ze skali.
Na przedstawionym noniuszu metrycznym widnieje oznaczenie "0.02 mm", co odpowiada typowemu układowi 50 działek noniusza na 49 mm skali głównej, czyli 1/50 mm = 0,02 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Rozdzielczość (czasem nazywana działką elementarną odczytu) to najmniejsza wartość, jaką można odczytać z danego przyrządu pomiarowego. W suwmiarce noniuszowej wynika ona z konstrukcji noniusza (werniera): część ruchoma ma podziałkę tak dobraną, aby niewielkie różnice długości między skalą główną a noniuszem pozwalały odczytywać ułamki milimetra.

Dla typowej suwmiarki metrycznej skala główna ma podział co 1 mm, a noniusz ma 50 działek na długości 49 mm. Oznacza to, że przesunięcie o jedną działkę noniusza odpowiada różnicy 1 mm / 50 = 0,02 mm. W praktyce producent często dodatkowo nadrukowuje tę informację na przyrządzie.

Odpowiedź "0,02 mm" jest poprawna, ponieważ na pokazanym noniuszu metrycznym widnieje oznaczenie rozdzielczości "0.02 mm", a sama zasada działania noniusza prowadzi do tej samej wartości.

  • "0,01 mm" bywa typowe dla suwmiarek cyfrowych (lub innych konstrukcji), ale nie jest standardem dla klasycznego noniusza 50/49 mm.
  • "0,2 mm" to błąd rzędu wielkości (przesunięty przecinek) i oznaczałoby bardzo małą precyzję odczytu jak na suwmiarkę.
  • "0,001 mm" jest charakterystyczne raczej dla przyrządów mikrometrycznych i pomiarów o znacznie większej rozdzielczości niż oferuje typowa suwmiarka noniuszowa.

W zastosowaniach technika elektryka właściwy odczyt rozdzielczości pomaga dobrać narzędzie do zadania: np. do kontroli średnic elementów złącznych lub wymiarów montażowych w rozdzielnicach 0,02 mm zwykle wystarcza, ale do pomiarów wymagających tysięcznych milimetra potrzebny byłby inny przyrząd.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rozdzielczość suwmiarki to najmniejszy "krok" odczytu, czyli najmniejsza zmiana długości, jaką da się wiarygodnie odczytać ze skali. W suwmiarce noniuszowej wynika z konstrukcji noniusza (werniera), a nie z siły docisku czy wprawy osoby mierzącej.
W wielu suwmiarkach producent nadrukowuje rozdzielczość bezpośrednio na suwaku przy noniuszu, np. "0.02 mm". Taki napis oznacza, że najmniejsza wartość, jaką można odczytać na skali metrycznej, wynosi 0,02 mm.
Gdy 50 działek noniusza odpowiada 49 mm skali głównej, to różnica jednej działki między skalami wynosi 1/50 mm. To właśnie ta różnica jest najmniejszym krokiem odczytu, czyli 0,02 mm. Dzięki temu można odczytywać ułamki milimetra.
Dla suwmiarek noniuszowych często spotyka się 0,05 mm lub 0,02 mm, zależnie od podziałki. Suwmiarki cyfrowe zwykle mają 0,01 mm. Warto pamiętać, że mikrometry osiągają jeszcze większą rozdzielczość, ale to inny przyrząd i inna technika pomiaru.
Nie. Rozdzielczość mówi, jaki najmniejszy przyrost można odczytać, a dokładność opisuje, jak blisko "prawdziwej" wartości jest wynik (z uwzględnieniem błędów). Możesz odczytywać 0,02 mm, ale błąd całego pomiaru może być większy z powodu luzów, zabrudzeń lub złej techniki.
Typowe błędy to: pomylenie rozdzielczości z dokładnością, nieuwzględnienie przecinka (0,2 zamiast 0,02), odczyt z nie tej skali (metryczna vs calowa), a także błąd paralaksy przy patrzeniu pod kątem. Pomaga patrzeć prostopadle i stabilnie zablokować suwak.
Tak, zwłaszcza w pracach montażowych i warsztatowych. Suwmiarka przydaje się do kontroli średnic tulejek, elementów złącznych, grubości blach i wymiarów otworów w obudowach rozdzielnic. Ułatwia też ocenę, czy element pasuje w zadanej tolerancji montażowej.
Skala metryczna ma podział w milimetrach i zwykle większe liczby typu 10, 20, 30… na prowadnicy. Skala calowa bywa opisana w calach i może mieć oznaczenia typu "1/1000 in". W razie wątpliwości kieruj się opisem jednostek nadrukowanym przy noniuszu.
Suwmiarka cyfrowa jest wygodniejsza przy częstych odczytach i zwykle oferuje 0,01 mm, co zmniejsza ryzyko błędów interpretacji noniusza. Suwmiarka noniuszowa jest odporna na brak baterii i bywa trwalsza w trudniejszych warunkach, ale wymaga wprawy w odczycie.
Ćwicz rozpoznawanie: (1) rozdzielczości z napisu na przyrządzie, (2) rodzaju skali (metryczna/calowa), (3) sposobu odczytu: pełne mm ze skali głównej i ułamek z kreski noniusza pokrywającej się ze skalą. Warto rozwiązać kilka przykładów z różnymi noniuszami.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (EN): Vernier scale – opis zasady działania noniusza, https://en.wikipedia.org/wiki/Vernier_scale (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): Suwmiarka – informacje o suwmiarce i noniuszu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Suwmiarka (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): Vernier caliper – informacje o rozdzielczości i typowych konstrukcjach, https://en.wikipedia.org/wiki/Vernier_caliper (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii warsztatowej (suwmiarka, noniusz, mikrometr)
  • Instrukcje użytkowania suwmiarek analogowych (opis skali, rozdzielczość, zasady odczytu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji elektrycznych obejmujące pomiary warsztatowe i dobór narzędzi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego