KWALIFIKACJA GIW5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 13.
Ile wynosi rozproszenie prawdopodobne wyznaczone na podstawie krzywej rozdziału, z której odczytano, że 75% uzysk ziarn w klasie otrzymano dla średnicy ziarna równej 4,0 mm, a 25% dla średnicy 1,0 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozproszenie prawdopodobne z krzywej rozdziału liczy się jako Ep = (d75 − d25)/2. Z danych: d75 = 4,0 mm i d25 = 1,0 mm, więc Ep = (4,0 − 1,0)/2 = 1,5 mm. Dlatego poprawna wartość to 1,5.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie pracy urządzeń klasyfikujących i rozdzielających (np. klasyfikatorów, hydrocyklonów, separatorów) często wykorzystuje się krzywą rozdziału. Pokazuje ona, jaka część ziarn o danej średnicy trafia do określonego produktu (np. do "nadziarna" lub "podziarna"). Z takiej krzywej odczytuje się średnice charakterystyczne, m.in. d25 i d75, czyli takie średnice ziarn, dla których odpowiednio 25% oraz 75% uzysku (prawdopodobieństwa przejścia do danego produktu) ma daną wartość.

Rozproszenie prawdopodobne (często oznaczane Ep) jest miarą ostrości rozdziału. W typowym ujęciu oblicza się je ze wzoru:

Ep = (d75 − d25)/2

W tym zadaniu podano, że 75% uzysku uzyskano dla średnicy 4,0 mm, a 25% dla średnicy 1,0 mm, więc:

  • d75 = 4,0 mm
  • d25 = 1,0 mm

Podstawiamy do wzoru:

Ep = (4,0 mm − 1,0 mm)/2 = 3,0 mm / 2 = 1,5 mm.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują? Wartości 3,0 i 3,2 są zbyt duże, bo odpowiadałyby w praktyce prawie całemu rozstępowi (d75 − d25) albo wynikom po błędnym zastosowaniu innej miary jakości rozdziału. Wartość 5,0 jest całkowicie sprzeczna z danymi wejściowymi, bo przekracza nawet górną z podanych średnic (4,0 mm), co zwykle wskazuje na przypadkowy wybór lub błąd jednostek.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się jednocześnie 25% i 75% z krzywej rozdziału, najczęściej celem jest policzenie Ep jako połowy różnicy d75 i d25. Zawsze sprawdź też, czy wynik ma jednostkę długości (tu: mm).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krzywa rozdziału pokazuje zależność między średnicą ziaren a udziałem (prawdopodobieństwem) przejścia tych ziaren do danego produktu rozdziału. Dzięki niej ocenia się, jak "ostry" jest rozdział i odczytuje średnice charakterystyczne, np. d25, d50 i d75.
d25 to taka średnica ziarna, dla której 25% ziaren (w sensie uzysku/prawdopodobieństwa) trafia do danego produktu. d75 analogicznie odpowiada 75%. Te dwa punkty opisują szerokość strefy przejściowej rozdziału i są podstawą do liczenia Ep.
Najczęściej stosuje się zależność Ep = (d75 − d25) / 2. Najpierw liczysz różnicę między średnicami odpowiadającymi 75% i 25%, a potem dzielisz przez 2. Wynik ma tę samą jednostkę co d25 i d75 (np. mm).
Rozstęp (d75 − d25) opisuje szerokość strefy przejścia od małych do dużych prawdopodobieństw. Ep jest definiowane jako "połówka" tej strefy, aby otrzymać symetryczną miarę rozmycia rozdziału wokół obszaru przejściowego. Dzięki temu łatwiej porównywać ostrość rozdziału.
Tak. Ep jest wielkością długości, bo wynika z różnicy średnic ziaren. Jeśli d25 i d75 są w milimetrach, to Ep także jest w milimetrach. Na egzaminie warto dopisać jednostkę w brudnopisie i sprawdzić, czy wynik nie jest "bez wymiaru".
Najczęstsze pomyłki to: policzenie tylko (d75 − d25) bez dzielenia przez 2, zamiana d25 z d75, błędne przepisanie wartości z treści (np. 4,0 jako 40) oraz nieuwzględnienie jednostek. Pomaga zapisanie wzoru przed podstawieniem liczb.
Takie wartości zwykle pojawiają się w zadaniach dotyczących oceny jakości klasyfikacji lub separacji, gdy masz z krzywej rozdziału wyznaczyć miarę ostrości procesu (np. Ep). To typowy zestaw danych wejściowych, bo 25% i 75% definiują strefę przejściową.
Mniejsze Ep oznacza ostrzejszy rozdział (mniej "rozmytą" granicę ziarnową) i zwykle lepszą jakość klasyfikacji. Duże Ep wskazuje na szeroką strefę przejściową, co może oznaczać gorsze warunki pracy urządzenia, złą regulację lub niekorzystne parametry nadawy.
Tak, często odczytuje się d50 (średnica, dla której uzysk/prawdopodobieństwo wynosi 50%). To przybliżona "średnica rozdziału" procesu. d50 bywa używane do porównań nastaw i oceny przesunięcia punktu pracy, a d25 i d75 służą do oceny rozmycia (Ep).
Opanuj definicje d25, d50, d75 i podstawowe miary jakości rozdziału, a potem przerób serię krótkich zadań rachunkowych: odczyt wartości, podstawienie do wzoru, kontrola jednostek. Dobrą strategią jest zapisywanie wzoru przed liczbami, by uniknąć błędów proceduralnych.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Rozproszenie prawdopodobne z krzywej rozdziału liczy się jako Ep = (d75 − d25)/2."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z przeróbki mechanicznej kopalin dotyczące klasyfikacji i krzywych rozdziału
  • Notatki z zajęć o charakterystykach rozdziału (d25, d50, d75) i miarach ostrości separacji
  • Zestawy zadań rachunkowych z interpretacji krzywych rozdziału i obliczania Ep

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego