KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 29.
Ile wynosi wartość pojemności kondensatora, przedstawionego na ilustracji?
Ilustracja przedstawia kondensator ceramiczny, który jest elementem elektronicznym używanym w różnych układach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość pojemności odczytuje się z oznaczenia na kondensatorze (zwykle kod 3‑cyfrowy w pF jako jednostce bazowej) i przelicza na żądaną jednostkę.
Odpowiedź "470 nF" wskazuje na pojemność rzędu 10-7 F, a pozostałe opcje wprowadzają typowe pułapki: mylenie nF z µF oraz błędną interpretację kodu.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce montażu i serwisu urządzeń mechatronicznych pojemność kondensatora często identyfikuje się po oznaczeniu nadrukowanym na elemencie (szczególnie w przypadku kondensatorów ceramicznych i foliowych). Najczęściej spotkasz zapis w postaci kodu 3‑cyfrowego, w którym:

  • dwie pierwsze cyfry są liczbą znaczącą,
  • trzecia cyfra jest mnożnikiem (liczba zer),
  • jednostką bazową kodu jest zwykle pF.

Po odczycie kodu przeliczasz wynik na nF lub µF. Kluczowe jest, by świadomie kontrolować jednostki: 1 nF = 1000 pF, a 1 µF = 1000 nF. Właśnie pomylenie nF z µF jest jedną z najczęstszych przyczyn błędów podczas doboru zamiennika.

Odpowiedź "470 nF" jest poprawna, jeśli oznaczenie z ilustracji odpowiada pojemności równej 470 nF (np. kod wskazujący na 470 000 pF). Taka pojemność jest typowa m.in. dla elementów filtrujących i odsprzęgających w układach sterowania, przekaźnikach, czujnikach i modułach zasilania.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo reprezentują typowe pomyłki:

  • "474 nF" sugeruje inne kodowanie (np. 470 000 pF), ale wartość jest inna niż 470 nF i nie powinna wynikać z tego samego oznaczenia.
  • "470 µF" zmienia rząd wielkości o 1000× względem 470 nF, co w układzie może całkowicie zmienić stałą czasową lub charakter filtru.
  • "474 µF" to jednocześnie zła interpretacja kodu i jednostki; taka wartość byłaby nietypowa dla wielu małych kondensatorów z kodem 3‑cyfrowym.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki "test rzędu wielkości" – jeśli wybierasz µF, upewnij się, że element gabarytowo i zastosowaniowo pasuje do elektrolitu/tantalu, a nie do małego kondensatora ceramicznego/foliowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kod 3-cyfrowy czyta się zwykle w pF: dwie pierwsze cyfry to wartość, trzecia to liczba zer (mnożnik). Potem przelicz na nF lub µF. Przykładowo 471 oznacza 470 pF, a 474 oznacza 470 000 pF, czyli 470 nF.
To przyjęta konwencja znakowania małych pojemności: łatwo zapisać wartości w pF bez przecinków. Dzięki temu krótki kod mieści się na małych elementach. Dopiero użytkownik przelicza wynik na nF lub µF, zależnie od potrzeb schematu.
To różnica rzędu 1000×. W filtrach RC, układach czasowych i odsprzęganiu taka zmiana potrafi całkowicie zmienić stałą czasową, pasmo filtru lub stabilność zasilania. Dlatego na egzaminie zawsze sprawdzaj jednostkę przy odpowiedzi.
Najczęściej myli się jednostki (nF z µF), pomija mnożnik w kodzie 3‑cyfrowym albo błędnie zakłada, że każda liczba oznacza nF. Błędy pojawiają się też, gdy nadruk jest nieczytelny i student "dopasowuje" odpowiedź do znanych wartości.
W typowym kodzie 3‑cyfrowym tak, bo 47 i mnożnik 104 daje 470 000 pF, czyli 470 nF. Jednak w praktyce mogą wystąpić inne systemy oznaczeń (np. jawny nadruk z jednostką), więc zawsze patrz na cały nadruk i typ elementu.
Najpewniejszy jest pomiar miernikiem LCR albo multimetrem z funkcją pojemności (o ile zakres i dokładność na to pozwalają). W serwisie warto też porównać z dokumentacją płytki (BOM, schemat) lub z identycznym sprawnym modułem.
Takie wartości są częste w odsprzęganiu zasilania układów logicznych, filtrach przeciwzakłóceniowych, gasikach RC przy cewkach i stykach oraz w prostych układach czasowych. Dobór rzędu nF–setek nF zależy od częstotliwości zakłóceń i stałej czasowej.
Pomyłki zdarzają się z rezystorami SMD (inne kody), dławikami (czasem podobna obudowa) oraz małymi elektrolitami/tantalami. Pomaga analiza obudowy, koloru, nadruku i miejsca na PCB (np. blisko zasilania układu scalonego).
Na egzaminie najszybciej mieć w pamięci proste przeliczenia: 1000 pF = 1 nF oraz 1000 nF = 1 µF. Jeśli kod daje duże liczby w pF, wygodnie dzielić przez 1000, aby otrzymać nF. Kartka pomaga uniknąć pomyłek zer.
Wykonaj "test rzędu wielkości": 470 µF to zwykle kondensator elektrolityczny/tantalowy i ma określoną polaryzację, a 470 nF często jest ceramiczny/foliowy i bywa niepolaryzowany. Jeśli na ilustracji widać mały kondensator z kodem, µF jest podejrzane.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IEC 60062:2016, Marking codes for resistors and capacitors (oznaczenia kodowe elementów) – dokument normatywny
  • Vishay Intertechnology, "Capacitor Marking" (nota/aplikacja o oznaczeniach kondensatorów), https://www.vishay.com/docs/ (dostęp 2026-02-27)
  • KEMET, "Capacitor Marking Codes" (materiał aplikacyjny), https://www.kemet.com/en/us/technical-resources.html (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Tablice i poradniki producentów dotyczące kodów oznaczeń kondensatorów
  • Norma dotycząca kodów znakowania elementów (kody oznaczeń rezystorów i kondensatorów)
  • Ćwiczenia laboratoryjne z identyfikacji elementów i pomiaru pojemności miernikiem LCR

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego