KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 26.
Ile wynosi wartość przegrzania czynnika chłodniczego, jeżeli temperatura w parowniku jest równa –3oC, a w miejscu zamocowania czujnika +2oC.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przegrzanie to różnica między temperaturą par czynnika na ssaniu (przy czujniku) a temperaturą parowania/nasycenia w parowniku. Liczymy: 2 − (−3) = 5. Różnice temperatur podaje się w kelwinach, więc wynik wynosi 5,0 K.

Pełne wyjaśnienie:

Przegrzanie czynnika chłodniczego opisuje, o ile para czynnika po odparowaniu została dodatkowo ogrzana ponad temperaturę nasycenia (temperaturę parowania) odpowiadającą ciśnieniu w parowniku.

W praktyce serwisowej porównuje się:

  • temperaturę parowania/nasycenia w parowniku (tu: −3°C),
  • temperaturę w miejscu zamocowania czujnika na przewodzie ssawnym (tu: +2°C).

Definicja obliczeniowa jest prosta: przegrzanie = T(ssanie) − T(parowania).

Podstawiamy dane:

2 − (−3) = 2 + 3 = 5

Otrzymujemy przegrzanie równe 5. Ponieważ jest to różnica temperatur, standardowo zapisuje się ją w kelwinach (K). Przyrost 1 K jest równy przyrostowi 1°C, ale zapis w K podkreśla, że nie chodzi o temperaturę bezwzględną, tylko o różnicę.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wartości ujemne (np. −2,0 K lub −1,5 K) sugerują pomylenie kolejności odejmowania lub błąd znaku. W typowej interpretacji przegrzania (temperatura na ssaniu wyższa niż temperatura parowania) wynik powinien być dodatni.
  • Wartość 3,0 K najczęściej wynika z nieuwzględnienia tego, że temperatura w parowniku jest ujemna (błędne liczenie 2 − 3 zamiast 2 − (−3)).

Na egzaminie warto zawsze zapisać działanie z nawiasem przy temperaturze ujemnej, aby uniknąć pomyłki znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przegrzanie to różnica między temperaturą par czynnika na przewodzie ssawnym (po wyjściu z parownika) a temperaturą parowania/nasycenia w parowniku. Informuje, czy do sprężarki trafia para "sucha", a nie mieszanina ciecz-para.
Stosuj wzór: przegrzanie = T(ssanie) − T(parowania). Gdy T(parowania) jest ujemna, odejmujesz liczbę ujemną, czyli dodajesz jej wartość bezwzględną: np. 2 − (−3) = 5. Zapis z nawiasem pomaga uniknąć błędu znaku.
Bo przegrzanie jest różnicą temperatur, a nie temperaturą bezwzględną. Przyrost 1 K jest równy przyrostowi 1°C, ale zapis w K jest standardem technicznym dla różnic i przyrostów, dzięki czemu nie myli się tego z odczytem temperatury.
Zbyt małe przegrzanie (bliskie 0 K) może oznaczać niedostateczne odparowanie i ryzyko przedostania się cieczy do sprężarki, co grozi uszkodzeniem. Zbyt duże przegrzanie zwykle obniża wydajność chłodniczą i może powodować przegrzewanie sprężarki.
Jedną temperaturę odnosi się do parownika (temperatura parowania/nasycenia wynikająca z warunków w parowniku), a drugą mierzy się na przewodzie ssawnym w miejscu czujnika/termometru, możliwie blisko wyjścia z parownika. Ważny jest dobry kontakt czujnika z rurą i izolacja.
W poprawnie pracującym układzie obliczane przegrzanie najczęściej jest dodatnie. Wynik ujemny zwykle oznacza błąd pomiaru, złą interpretację temperatury parowania albo sytuację, w której na ssaniu jest temperatura niższa od temperatury nasycenia (np. nietypowe warunki lub pomyłka w danych).
Najczęstsze to: pomylenie kolejności odejmowania (odjęcie T(ssanie) od T(parowania)), nieuwzględnienie minusa przy temperaturze ujemnej oraz wpisanie jednostki °C zamiast K dla różnicy temperatur. Pomaga zapis: T(ssanie) − (T(parowania)).
Przegrzanie dotyczy par po stronie ssawnej: o ile para jest cieplejsza niż temperatura nasycenia. Dochłodzenie dotyczy cieczy po skraplaczu: o ile ciecz jest chłodniejsza niż temperatura nasycenia w skraplaczu. Oba parametry służą do oceny pracy układu.
Zawór rozprężny reguluje dopływ czynnika do parownika tak, by utrzymać określone przegrzanie na wyjściu z parownika. Jeśli przegrzanie jest za małe, zawór może być "za bardzo otwarty"; jeśli za duże, może być "za bardzo przymknięty" lub parownik jest niedozasilany.
Ćwicz zadania na różnicę temperatur (także z wartościami ujemnymi), zapamiętaj wzór T(ssanie) − T(parowania) i pilnuj nawiasu przy temperaturze ujemnej. Ucz się też interpretacji wyniku: dodatni = para przegrzana, bliski zera = ryzyko niedoparowania.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przegrzanie to różnica między temperaturą par czynnika na ssaniu (przy czujniku) a temperaturą parowania/nasycenia w parowniku.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do podstaw chłodnictwa: definicje przegrzania i dochłodzenia
  • Instrukcje serwisowe producentów zaworów rozprężnych (TXV/EEV) dotyczące przegrzania
  • Zadania rachunkowe z różnic temperatur (w tym z temperaturami ujemnymi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego