KWALIFIKACJA GIW1 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 35.
Ile wynosi wartość wykładnika gazowego, jeżeli wydobycie ropy naftowej wyniosło 135 ton, a wydobycie gazu ziemnego 14 310 m3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykładnik gazowy oblicza się jako iloraz objętości wydobytego gazu i masy wydobytej ropy: 14 310 m3 ÷ 135 t = 106 m3/t (po zaokrągleniu do liczby całkowitej). Jednostką wyniku jest m3/t, a nie t/m3.

Pełne wyjaśnienie:

Wykładnik gazowy jest wskaźnikiem opisującym, ile metrów sześciennych gazu przypada na jedną tonę wydobytej ropy. Z definicji jest to więc iloraz:

wykładnik gazowy = Vgazu / mropy

W danych zadania:

  • wydobycie ropy: 135 t
  • wydobycie gazu: 14 310 m3

Obliczenie:

14 310 m3 ÷ 135 t = 106 m3/t (ponieważ 135 × 106 = 14 310).

Odpowiedź z jednostką m3/t jest zgodna z sensem wskaźnika (gaz "na" ropę). Odpowiedzi zawierające wartość 135 m3/t wynikają zwykle z błędu polegającego na przepisaniu liczby z treści zamiast wykonania dzielenia. Odpowiedzi w jednostce t/m3 są błędne, bo odwracają relację i opisują coś innego (ile ropy przypada na jednostkę gazu), co nie odpowiada typowemu znaczeniu wykładnika gazowego w zadaniach produkcyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy jednostka wyniku zgadza się z pytaniem. Skoro w liczniku jest gaz w m3, a w mianowniku ropa w tonach, wynik musi być m3/t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wykładnik gazowy to wskaźnik mówiący, jaka objętość gazu (np. w m3) przypada na jednostkę wydobytej ropy (np. 1 tonę). Najczęściej liczy się go jako iloraz: wydobycie gazu ÷ wydobycie ropy, a wynik podaje w m3/t.
Trzeba wykonać dzielenie: objętość wydobytego gazu (m3) podziel przez masę wydobytej ropy (t). Wzór w praktyce: WG = Vg/mr. Na końcu sprawdź, czy jednostka wyniku to m3/t.
Bo wskaźnik opisuje "gaz na ropę": ile metrów sześciennych gazu przypada na jedną tonę ropy. Gdyby podać t/m3, oznaczałoby to odwrotną relację ("ropa na gaz"), czyli zupełnie inną wielkość niż ta, o którą zwykle pyta zadanie.
Możesz zrobić kontrolę przez mnożenie: jeśli wyszło 106 m3/t, to sprawdź 135 t × 106 m3/t = 14 310 m3. Zgadza się, więc rachunek jest spójny. Taka kontrola pomaga uniknąć błędów z kalkulatorem i zaokrągleniami.
W typowych zadaniach z eksploatacji otworowej tak: przyjmuje się relację V gazu / ilość ropy. W praktyce spotyka się też inne wskaźniki (np. woda/ropa), dlatego na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, co jest w liczniku i mianowniku oraz jaka jednostka ma wyjść.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie ułamka (t/m3 zamiast m3/t), przepisanie liczby z treści bez obliczeń oraz wykonanie złego działania (np. mnożenie). Pomaga zapis wzoru i dopisanie jednostek przy każdej liczbie.
Wskaźnik jest użyteczny przy analizie bieżącej produkcji odwiertu: pozwala ocenić, czy udział gazu w produkcji rośnie lub maleje. Może też wspierać porównywanie odwiertów między sobą i wstępną ocenę zmian warunków złożowych oraz jakości raportowanych danych produkcyjnych.
Rosnący wykładnik gazowy oznacza, że na każdą tonę ropy przypada coraz więcej gazu. Interpretacja przyczyn wymaga analizy kontekstu (złoże, nastawy, pomiary), ale sam wskaźnik jest sygnałem zmiany charakteru produkcji. Na egzaminie zwykle liczy się go i poprawnie zapisuje.
Zależy od sposobu podania odpowiedzi. Jeśli warianty są liczbami całkowitymi (jak w wielu testach), wybiera się wartość bez miejsc po przecinku lub wynik równy dokładnie. Dobrą praktyką jest policzyć dokładnie i dopiero potem dopasować do podanych odpowiedzi, pilnując jednostek.
Kluczem jest para wielkości w ilorazie i wynikowa jednostka. Wykładnik gazowy dotyczy relacji gaz–ropa (np. m3/t), a wskaźnik zawodnienia to relacja woda–ropa. Na egzaminie warto nauczyć się rozpoznawać wskaźnik po jednostce, która "powinna wyjść".
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wykładnik gazowy oblicza się jako iloraz objętości wydobytego gazu i masy wydobytej ropy: 14 310 m3 ÷ 135 t = 106 m3/t (po zaokrągleniu do liczby całkowitej)."

Źródła:

  • Wikipedia: Gas–oil ratio (GOR) — https://en.wikipedia.org/wiki/Gas%E2%80%93oil_ratio (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: Units of volume (cubic metre) — https://en.wikipedia.org/wiki/Cubic_metre (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Skrypty/notesy z przedmiotów: podstawy eksploatacji otworowej i inżynierii naftowej (wskaźniki produkcyjne)
  • Zestawy zadań rachunkowych z jednostkami i ilorazami wielkości
  • Materiały producentów/opracowania branżowe o wskaźnikach produkcji ropy i gazu (GOR)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego