KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 36.
Ile wynosi współczynnik wydajności pompy ciepła (efektywność), jeżeli moc grzewcza P1 = 10,0 kW, a pobór mocy elektrycznej P2 = 2,5 kW?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik efektywności (COP) liczy się jako iloraz mocy grzewczej do poboru mocy elektrycznej: COP = P1/P2.
Po podstawieniu: 10,0 kW / 2,5 kW = 4,0. Jednostki kW skracają się, więc wynik jest bezwymiarowy.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik wydajności/efektywności pompy ciepła (często oznaczany jako COP) opisuje, ile mocy grzewczej urządzenie dostarcza do instalacji w przeliczeniu na moc elektryczną pobieraną przez sprężarkę i osprzęt. W ujęciu zadaniowym przyjmuje się definicję:

COP = P1 / P2, gdzie P1 to moc grzewcza oddawana (użyteczna), a P2 to pobór mocy elektrycznej.

Dane w zadaniu: P1 = 10,0 kW oraz P2 = 2,5 kW. Wykonujemy proste dzielenie:

10,0 / 2,5 = 4,0.

Warto zwrócić uwagę, że obie wielkości są w tych samych jednostkach (kW), więc jednostki "skraca się" w ilorazie, a współczynnik jest bezwymiarowy (to liczba). Interpretacja wyniku 4,0 jest praktyczna: oznacza, że przy poborze 2,5 kW energii elektrycznej pompa ciepła dostarcza 10 kW mocy grzewczej.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • 7,5 pojawia się często po wykonaniu niepoprawnej operacji (np. odejmowania 10,0 − 2,5 zamiast dzielenia) albo po pomyłce w dzieleniu.
  • 12,5 może wynikać z błędnego mnożenia 10,0 × 1,25 lub pomylenia kierunku ilorazu (np. 2,5/0,2) – to typowy efekt mechanicznego "kombinowania" bez trzymania się definicji.
  • 25,0 bywa skutkiem pomylenia wzoru i policzenia odwrotności lub niewłaściwego przestawienia liczb (np. 10,0/0,4) czy też błędu rachunkowego przy pracy na ułamkach dziesiętnych.

Na egzaminie najpewniejsza metoda to: (1) zapisać definicję współczynnika, (2) podstawić dane, (3) sprawdzić, czy wynik ma sens: COP dla pompy ciepła w typowych warunkach zwykle jest większy od 1, więc 4,0 jest logiczne, a skrajnie duże wartości powinny wzbudzić czujność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
COP to współczynnik efektywności pompy ciepła, liczony jako stosunek mocy (lub energii) oddanej w postaci ciepła do mocy (energii) pobranej z energii elektrycznej. Im wyższy COP, tym mniej prądu potrzeba do uzyskania tej samej mocy grzewczej w danych warunkach.
Stosuje się prosty wzór: COP = P1 / P2, gdzie P1 to moc grzewcza oddawana do instalacji, a P2 to pobór mocy elektrycznej. Wystarczy podzielić wartości podane w kW (lub W), pamiętając, że jednostki muszą być takie same.
Bo COP ma pokazać "ile ciepła dostaję za 1 jednostkę poboru prądu". Moc grzewcza jest efektem użytecznym, a moc elektryczna to nakład. Iloraz tych wielkości jest miarą efektywności urządzenia w danych warunkach pracy.
Nie. COP jest bezwymiarowy, bo to iloraz dwóch mocy wyrażonych w tych samych jednostkach (np. kW/kW). W praktyce podaje się go jako liczbę, np. 4,0, co oznacza czterokrotnie większą moc grzewczą niż pobór mocy elektrycznej.
Najczęstsze są: pomylenie działania (odejmowanie zamiast dzielenia), odwrócenie ilorazu (P2/P1), pomylenie mocy z energią (kW z kWh) oraz błędy rachunkowe na liczbach dziesiętnych. Pomaga zapisanie wzoru i dopiero potem podstawienie danych.
Tak, i to jest typowe dla pomp ciepła. Urządzenie nie "wytwarza" całego ciepła z prądu, tylko przenosi energię cieplną z dolnego źródła do górnego. Dlatego efekt grzewczy może być kilka razy większy niż pobór mocy elektrycznej.
Sprawność kotła dotyczy zamiany energii chemicznej paliwa na ciepło i zwykle nie przekracza 1 (100%) w prostym ujęciu. COP pompy ciepła opisuje przenoszenie ciepła i może być znacznie większy od 1, bo część energii pochodzi z otoczenia (dolnego źródła).
COP zwykle spada, gdy rośnie różnica temperatur między dolnym a górnym źródłem, np. przy mrozie na zewnątrz i wysokiej temperaturze zasilania instalacji (grzejniki). Spada też przy niekorzystnych nastawach, zabrudzeniach wymienników lub problemach z czynnikiem chłodniczym.
Można ocenić rząd wielkości: jeśli moc grzewcza jest kilka razy większa od poboru mocy, COP wyjdzie kilka (np. 3–5). Gdy P1 i P2 są podobne, COP będzie bliski 1. Wynik skrajnie duży przy typowych danych powinien skłonić do sprawdzenia dzielenia.
W tym typie zadania nie. Gdy podane są P1 i P2, COP wynika bezpośrednio z definicji. Temperatury są potrzebne, gdy analizuje się, jak COP zmienia się w różnych warunkach pracy lub gdy porównuje się parametry katalogowe (które zależą od warunków testowych).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 74% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Współczynnik efektywności (COP) liczy się jako iloraz mocy grzewczej do poboru mocy elektrycznej: COP = P1/P2.Po podstawieniu: 10,0 kW / 2,5 kW = 4,0."

Źródła:

  • Wikipedia: "Coefficient of performance" – definicja COP jako stosunku energii/mocy użytecznej do włożonej, https://en.wikipedia.org/wiki/Coefficient_of_performance (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Heat pump" – opis działania pompy ciepła i pojęć efektywności, https://en.wikipedia.org/wiki/Heat_pump (dostęp: 2026-03-01)
  • Engineering ToolBox: "Heat Pump - COP" – wzór COP i interpretacja, https://www.engineeringtoolbox.com/heat-pumps-coefficient-of-performance-d_1096.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw chłodnictwa i pomp ciepła (definicje COP, obieg sprężarkowy)
  • Materiały producentów pomp ciepła: karty katalogowe (COP/SCOP) i opisy parametrów
  • Zadania rachunkowe z energetyki i termodynamiki (moc, energia, sprawność/efektywność)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego