Pompa tłokowa jest pompą wyporową, więc jej wydajność teoretyczna wynika bezpośrednio z pojemności skokowej (objętości przemieszczanej na jeden obrót) oraz prędkości obrotowej.
Krok 1: wydajność teoretyczna
Przy pojemności skokowej 0,1 dm3 na obrót i prędkości 60 obr/min:
Qt = 0,1 dm3/obr × 60 obr/min = 6 dm3/min
Krok 2: zamiana jednostek na dm3/s
W pytaniu odpowiedzi są w dm3/s, więc trzeba przeliczyć minuty na sekundy:
6 dm3/min ÷ 60 = 0,1 dm3/s
Krok 3: uwzględnienie sprawności objętościowej
Sprawność objętościowa 80% oznacza, że rzeczywisty przepływ jest mniejszy od teoretycznego (straty wynikają głównie z przecieków wewnętrznych). Zatem:
Qrz = ηv × Qt = 0,8 × 0,1 dm3/s = 0,08 dm3/s
Dlatego poprawna jest odpowiedź "0,08 dm3/s".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "0,16 dm3/s" oraz "0,32 dm3/s" to wartości większe niż wydajność teoretyczna 0,1 dm3/s, więc nie mogą być wydajnością rzeczywistą przy sprawności mniejszej niż 100%.
- "0,64 dm3/s" jest wielokrotnie większe od wyniku teoretycznego; taki błąd zwykle wynika z pomieszania jednostek lub bezkrytycznego mnożenia bez kontroli sensu fizycznego.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze policz najpierw przepływ teoretyczny i sprawdź, czy wynik rzeczywisty jest mniejszy (gdy ηv < 1). To szybki test poprawności rachunków.