KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 4.
Ile wynosi wydobycie miesięczne ze ściany kombajnowej o długości 160 m i wysokości 2 m, w której wykonuje się w ciągu doby 6 cykli o zabiorze 0,8 m, przy założeniu 22 dni roboczych w miesiącu i gęstości węgla kamiennego 1,3 t/ m3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw liczysz objętość urobku.
Na 1 cykl: 160 m · 2 m · 0,8 m = 256 m3.
Na dobę: 256 · 6 = 1 536 m3.
Na miesiąc: 1 536 · 22 = 33 792 m3.
Masa: 33 792 · 1,3 = 43 929,6 t.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie wymaga obliczenia miesięcznej masy urobku uzyskiwanej ze ściany, mając dane o geometrii i organizacji pracy. Postępujemy etapami: najpierw objętość (m3), potem masa (t).

1) Objętość urobku w jednym cyklu
W jednym cyklu ściana wykonuje postęp równy "zabiorowi" 0,8 m. Objętość bryły urobku można potraktować jak prostopadłościan o wymiarach:

  • długość ściany: 160 m,
  • wysokość: 2 m,
  • grubość/postęp w cyklu: 0,8 m.
Stąd: Vcykl = 160 · 2 · 0,8 = 256 m3.

2) Objętość dobowa
W ciągu doby wykonuje się 6 cykli, więc: Vdob = 256 · 6 = 1 536 m3.

3) Objętość miesięczna
Miesiąc ma 22 dni robocze, więc: Vmies = 1 536 · 22 = 33 792 m3.

4) Przeliczenie objętości na masę
Korzystamy z zależności m = ρ·V, gdzie ρ = 1,3 t/m3. Zatem: mmies = 33 792 · 1,3 = 43 929,6 t.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 996,8 t – odpowiada sytuacji, gdy ktoś pominie długość i liczy tylko 2 · 0,8 · 6 · 22 · 1,3 (błąd: nieuwzględnienie całej bryły).
  • 33 792 t – to liczba równa objętości miesięcznej 33 792 m3, ale błędnie potraktowana jak tony (błąd jednostek: brak mnożenia przez gęstość).
  • 1 536 t – to wartość związana z objętością dobową 1 536 m3, lecz znów mylona z masą albo bez przeliczenia na miesiąc (błąd: pominięcie dni roboczych i/lub gęstości).

Wskazówka egzaminacyjna: kontroluj jednostki po każdym kroku: po geometrii ma wyjść m3, a dopiero po mnożeniu przez t/m3 otrzymujesz t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz objętość urobku: V = długość · wysokość · zabiór · cykle/dobę · dni robocze. Potem przeliczasz na masę: m = ρ · V. Kluczowe jest pilnowanie jednostek: najpierw m3, a dopiero po gęstości t.
Zabiór to postęp ściany w jednym cyklu urabiania (grubość "odciętej" warstwy). W obliczeniach jest to trzeci wymiar bryły urobku, czyli liczba w metrach, którą mnożysz przez długość i wysokość ściany, aby dostać m3 na cykl.
Objętość z jednego cyklu to tylko produkcja jednorazowego postępu. Jeśli w dobie wykonuje się kilka cykli, całodobowa objętość jest ich sumą, więc mnożysz Vcykl przez liczbę cykli. Pominięcie tego kroku zaniża wynik wielokrotnie.
Po etapie geometrycznym otrzymujesz objętość w m3. Dopiero po zastosowaniu gęstości w t/m3 dostajesz masę w tonach (t). Jeśli w odpowiedzi wychodzą Ci m3, to znaczy, że brakuje przeliczenia przez gęstość.
Tak, ale tylko jako objętość 33 792 m3, nie jako tony. To częsty błąd: uczniowie kończą na obliczeniu V i nie przechodzą do m = ρ·V. Aby mieć tony, musisz jeszcze pomnożyć przez ρ w t/m3.
Zrób kontrolę pośrednią: policz V na cykl i oceń, czy ma sens (160·2·0,8 to setki m3). Potem dobowe (kilka tysięcy m3) i miesięczne (dziesiątki tysięcy m3). Na końcu masa będzie większa o ok. 30% przy ρ=1,3.
Najczęściej: pominięcie jednego czynnika (np. dni roboczych), mylenie m3 z tonami, wpisanie gęstości jako 1,3 bez jednostek i zgubienie sensu, albo użycie 0,8 jako 80 cm bez przeliczeń. Pomaga zapis kroków z jednostkami.
W praktyce tak jest najwygodniej: najpierw liczysz czystą geometrię i organizację pracy, czyli objętość w m3. Dopiero potem, jednym mnożeniem, przeliczasz na masę. Dzięki temu łatwiej zauważysz błędy jednostek i unikniesz mieszania t z m3.
Wzór jest liniowy względem dni roboczych: jeśli dni rosną o 1, wydobycie rośnie o Vdob·ρ. Najpierw wyznacz produkcję dobową (m3/dobę), a potem pomnóż ją przez nową liczbę dni i przez gęstość. To szybki sposób na wariantowanie planu.
Pozwalają w prosty sposób oszacować, czy przy danych parametrach pracy ściana zrealizuje plan wydobycia oraz jakie obciążenie trafi na odstawę, transport i przeróbkę. To podstawowy element kontroli produkcji i planowania zasobów w oddziale wydobywczym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Najpierw liczysz objętość urobku.Na 1 cykl: 160 m · 2 m · 0,8 m = 256 m3.Na dobę: 256 · 6 = 1 536 m3.Na miesiąc: 1 536 · 22 = 33 792 m3.Masa: 33 792 · 1,3 = 43 929,6 t."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C4%99sto%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prostopad%C5%82o%C5%9Bcian - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii eksploatacji ścianowej w górnictwie podziemnym (działy: postęp ściany, cykl, zabiór)
  • Notatki z matematyki zawodowej: objętość, gęstość, przeliczenia jednostek
  • Zestawy zadań rachunkowych z planowania wydobycia (ćwiczenia: m = ρ·V)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego