KWALIFIKACJA PGF3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 11.
Ile zadrukowanych arkuszy B3 powinna otrzymać introligatornia, jeżeli ma wykonać 10 000 druków B5, a naddatek introligatorski wynosi 2%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Format B3 po dwukrotnym podziale daje 4 użytki B5 (B3→B4→B5).
Dlatego na 10 000 druków B5 potrzeba 10 000/4 = 2 500 arkuszy B3. Naddatek 2% oznacza mnożnik 1,02, więc 2 500 × 1,02 = 2 550 arkuszy.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć, ile arkuszy B3 jest potrzebnych, aby uzyskać 10 000 druków (użytków) B5, a następnie doliczyć naddatek introligatorski 2%.

1) Przeliczenie formatu B3 na B5
W serii B każdy kolejny format ma pole powierzchni o połowę mniejsze od poprzedniego. Przejście z B3 do B5 obejmuje dwa "kroki": B3→B4 (połowa), a potem B4→B5 (znów połowa). W efekcie arkusz B3 ma czterokrotnie większą powierzchnię niż B5, czyli mieści 4 użytki B5.

2) Liczba arkuszy bez naddatku
Skoro z 1 arkusza B3 można uzyskać 4 użytki B5, to liczba arkuszy potrzebna na 10 000 użytków wynosi:
10 000 ÷ 4 = 2 500 arkuszy B3.

3) Doliczenie naddatku 2%
Naddatek 2% oznacza, że trzeba zapewnić 102% obliczonej liczby arkuszy, czyli zastosować mnożnik 1,02:
2 500 × 1,02 = 2 550 arkuszy B3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 275 arkuszy" wynika zwykle z mylnego założenia, że z B3 otrzymuje się 8 użytków B5 (zbyt duże "upakowanie" użytków na arkuszu) albo z błędnego użycia procentów.
  • "5 100 arkuszy" pojawia się, gdy ktoś policzy 10 000/2 = 5 000 (czyli przyjmie tylko jeden krok połówkowania) i dopiero potem doliczy 2%.
  • "5 200 arkuszy" to typowy skutek podwójnego błędu: przyjęcia 5 000 arkuszy jako podstawy i dodania 2% w sposób nieprecyzyjny (zaokrąglenia lub dodania "na oko").

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z formatami zawsze sprawdź, o ile "stopni" różnią się formaty. Dwa stopnie różnicy (B3→B5) oznaczają 4 użytki na arkuszu większego formatu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W serii B każdy kolejny format ma połowę pola poprzedniego. B3→B4 to 1/2, a B4→B5 to kolejne 1/2, więc łącznie B5 ma 1/4 pola B3. Z tego wynika, że na jednym arkuszu B3 mieszczą się 4 użytki B5 (przy prostym podziale na ćwiartki).
Naddatek introligatorski to dodatkowa liczba arkuszy przewidziana na straty technologiczne (np. rozruch, uszkodzenia, regulacje). Jeśli wynosi 2%, to do obliczonej ilości bazowej dolicza się 2% więcej, najwygodniej przez mnożenie: ilość × 1,02.
Najpierw ustal, ile użytków B5 daje 1 arkusz B3: to 4. Potem podziel nakład przez tę liczbę: 10 000 ÷ 4 = 2 500 arkuszy. Na końcu dodaj naddatek 2%: 2 500 × 1,02 = 2 550 arkuszy do odebrania/zamówienia.
Bo 10 000 dotyczy zwykle liczby użytków/druków (pojedynczych egzemplarzy formatu docelowego), a nie arkuszy drukarskich. Arkusz większego formatu zawiera kilka użytków. Pominięcie impozycji powoduje zawyżenie wyniku nawet kilka razy.
Najczęściej myli się dodawanie z mnożeniem: zamiast policzyć ilość × 1,02, ktoś dodaje "2" lub "200". Drugi błąd to zaokrąglanie w złym momencie. Najpierw policz dokładnie, a dopiero potem zaokrąglij do pełnych arkuszy.
Różnica między B3 a B5 to dwa kroki w dół w serii: B3→B4→B5. Każdy krok to połowa pola, więc dwa kroki to 1/4 pola. W praktyce oznacza to, że większy arkusz (B3) odpowiada 4 mniejszym (B5).
Tak, w typowej kalkulacji najpierw przelicza się nakład na liczbę arkuszy wynikającą z impozycji, a dopiero potem dolicza naddatek. Dzięki temu naddatek odnosi się do realnej jednostki produkcyjnej (arkusza), a nie do liczby gotowych użytków.
Impozycja określa, ile użytków mieści się na arkuszu i jak będą ułożone do druku oraz późniejszej obróbki. Dla prostych zadań przyjmuje się wynik z relacji pól formatów (np. B3→B5 to 4 użytki), ale w praktyce mogą dojść marginesy, spady i wymagania maszyny.
Zaokrąglaj dopiero na końcu, bo arkuszy nie zamawia się w ułamkach. Jeśli po doliczeniu naddatku wychodzi liczba niecałkowita, przyjmij zaokrąglenie w górę do pełnego arkusza, aby nie zabrakło materiału na produkcji.
Ćwicz schemat: (1) relacja formatów i liczba użytków na arkuszu, (2) podział nakładu przez liczbę użytków, (3) doliczenie naddatku mnożnikiem 1 + p/100. Warto zrobić kilka zestawów z różnymi formatami i naddatkami (1%, 2%, 5%).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Format B3 po dwukrotnym podziale daje 4 użytki B5 (B3→B4→B5).Dlatego na 10 000 druków B5 potrzeba 10 000/4 = 2 500 arkuszy B3."

Źródła:

  • pl.wikipedia.org/wiki/Format_papieru (sekcja o serii B i relacji pól formatów) - dostęp 2026-03-01
  • en.wikipedia.org/wiki/Paper_size (opis zasady połówkowania i serii ISO) - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o formatach papieru (seria ISO A i B) i przeliczeniach pól arkuszy
  • Skrypty z technologii introligatorskiej: pojęcia nakładu, makulatury, naddatków
  • Zadania rachunkowe z kalkulacji produkcji poligraficznej (impozycja i użytki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego