Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - STYCZEŃ 2010



PYTANIE NR 27.
Ile zębów należy wykonać na kole zębatym pracującym w przekładni reduktora, jeżeli przełożenie tej przekładni wynosi i=2, a koło osadzone na wale czynnym ma 24 zęby?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przełożenie przekładni zębatej można zapisać jako stosunek liczby zębów koła napędzanego do napędzającego: i = z2/z1. Dla i=2 oraz z1=24 otrzymujemy z2 = i·z1 = 2·24 = 48. Zatem koło współpracujące w reduktorze powinno mieć 48 zębów.

Pełne wyjaśnienie:

W typowych zadaniach dotyczących przekładni zębatej przełożenie i wiąże się bezpośrednio ze stosunkiem liczby zębów kół współpracujących. Dla pary kół zębatych przyjmuje się zależność:

i = z2 / z1,

gdzie z1 to liczba zębów koła na wale czynnym (napędzającym), a z2 to liczba zębów koła na wale biernym (napędzanym).

W zadaniu podano:

  • i = 2
  • z1 = 24

Podstawiamy do wzoru i przekształcamy, aby obliczyć szukaną liczbę zębów:

z2 = i · z1 = 2 · 24 = 48.

Odpowiedź "48" jest więc poprawna: przy takim doborze liczby zębów uzyskamy przełożenie 2, czyli w typowej interpretacji redukcję prędkości na wale biernym (a wzrost momentu), co jest zgodne z ideą reduktora.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "24" odpowiadałoby przełożeniu 1 (takie same koła), więc nie spełnia warunku i=2.
  • "36" dawałoby i = 36/24 = 1,5, czyli inne przełożenie niż wymagane.
  • "12" dawałoby i = 12/24 = 0,5, czyli w tej konwencji byłaby to raczej przekładnia zwiększająca prędkość, a nie redukcja.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, które koło jest czynne, i wykonaj szybki test sensu fizycznego (dla reduktora koło napędzane często ma więcej zębów, jeśli i>1 w użytej konwencji).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest przełożenie i w przekładni zębatej?
Przełożenie i opisuje, jak zmienia się prędkość obrotowa (i pośrednio moment) między wałem czynnym i biernym. W prostych zadaniach dla pary kół zębatych wiąże się je ze stosunkiem liczby zębów kół współpracujących (np. z2/z1 w często stosowanej konwencji).
Jak obliczyć liczbę zębów drugiego koła, gdy znam i i z1?
Najczęściej stosuje się zależność i = z2/z1. Gdy znasz i i liczbę zębów koła czynnego z1, to obliczasz z2 = i · z1. Na końcu warto sprawdzić, czy uzyskane i po podstawieniu rzeczywiście się zgadza.
Dlaczego w reduktorze koło napędzane ma zwykle więcej zębów?
W wielu zadaniach reduktor oznacza zmniejszenie prędkości na wale biernym. Przy konwencji i = z2/z1 redukcji odpowiada i > 1, czyli z2 > z1. Większe koło (więcej zębów) obraca się wtedy wolniej, co sprzyja wzrostowi momentu.
Jakie są najczęstsze błędy przy zadaniach z przełożeniem kół zębatych?
Najczęściej myli się definicję przełożenia (odwraca z2/z1 na z1/z2), zamienia koło czynne z biernym albo wybiera odpowiedź "na oko" bez podstawienia. Pomaga zapis danych: z1 (czynne), z2 (bierne) i szybka kontrola sensu fizycznego wyniku.
Czy przełożenie zawsze równa się stosunkowi liczby zębów?
Dla prostej pary kół zębatych o tym samym module i prawidłowym zazębieniu zależność między prędkościami obrotowymi i liczbą zębów jest powiązana ze stosunkiem zębów. W praktyce spotyka się różne konwencje zapisu i, dlatego na egzaminie trzeba trzymać się definicji przyjętej w zadaniu.
Kiedy wynik z2 wychodzi niecałkowity i co wtedy zrobić?
Jeśli z obliczeń wychodzi ułamek, zwykle oznacza to, że podane przełożenie i liczba zębów nie tworzą pary możliwej do realizacji dla pojedynczego stopnia. W praktyce dobiera się wtedy najbliższą liczbę zębów i koryguje przełożenie lub stosuje przekładnię wielostopniową.
Jak sprawdzić, czy policzone przełożenie ma sens w reduktorze?
Po obliczeniu z2 podstaw do wzoru i policz kontrolnie i = z2/z1. Następnie oceń sens fizyczny: dla redukcji (w typowej konwencji) koło napędzane powinno mieć więcej zębów i obracać się wolniej. Taka kontrola często wyłapuje odwrócenie wzoru.
Co oznacza "koło osadzone na wale czynnym" w zadaniu?
To koło napędzające (czynne) połączone z wałem, który dostarcza moc do przekładni. W zadaniach zwykle jest to element, dla którego liczba zębów jest dana jako z1. Drugie koło, na wale biernym, jest napędzane i ma liczbę zębów z2.
Jakie inne dane oprócz liczby zębów są ważne przy dorabianiu koła zębatego?
Do wykonania koła w warsztacie potrzebujesz m.in. modułu, kąta przyporu, szerokości wieńca, średnic (podziałowej, wierzchołków, dna wrębów), rodzaju uzębienia oraz tolerancji. Sama liczba zębów nie wystarcza do wykonania, ale pozwala ocenić wymagane przełożenie.
Jak przygotować się do takich obliczeń na egzamin ślusarza?
Ćwicz krótkie zadania: obliczanie z2 z i oraz z1, obliczanie i z pary z1 i z2, a także kontrolę wyniku przez podstawienie. Warto zapamiętać, co oznacza koło czynne i bierne oraz jak redukcja wpływa na prędkość i moment.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Przełożenie przekładni zębatej można zapisać jako stosunek liczby zębów koła napędzanego do napędzającego: i = z2/z1."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Przek%C5%82adnia_z%C4%99bata - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%82o_z%C4%99bate - dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prze%C5%82o%C5%BCenie - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręcznik/rozdział z podstaw przekładni zębatych (definicje: koło czynne/bierne, przełożenie)
  • Zadania rachunkowe z przełożeń przekładni (zestawy egzaminacyjne/ćwiczenia)
  • Materiały dydaktyczne z konstrukcji maszyn: przekładnie zębate walcowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego