KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 2.
Ilokrotnie zostanie obniżone napięcie sygnału wejściowego w przedwzmacniaczu mikrofonowym po wciśnięciu na nim przycisku PAD - 6 dB?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
PAD -6 dB oznacza tłumienie poziomu. Dla napięcia obowiązuje zależność 20·log10(V2/V1). Zatem V2/V1 = 10-6/20 ≈ 0,5, czyli napięcie spada do ok. połowy wartości. To odpowiada obniżeniu "około 2-krotnemu".

Pełne wyjaśnienie:

Przycisk PAD w przedwzmacniaczu mikrofonowym to tłumik (attenuator), który zmniejsza poziom sygnału na wejściu toru wzmocnienia, aby zwiększyć zapas przed przesterowaniem (headroom). Oznaczenie PAD -6 dB informuje, o ile decybeli zostanie zmniejszony poziom.

Kluczowe jest, że pytanie dotyczy napięcia sygnału. Dla stosunku napięć (lub amplitud) używa się wzoru:

dB = 20 · log10(V2/V1)

Podstawiając -6 dB:

  • V2/V1 = 10-6/20
  • V2/V1 ≈ 10-0,3 ≈ 0,501

Oznacza to, że napięcie po włączeniu PAD wynosi ok. 0,5 wartości wyjściowej, czyli jest w przybliżeniu dwa razy mniejsze. Dlatego odpowiedź "2-krotnie" jest zgodna z interpretacją tłumienia -6 dB jako spadku amplitudy do około połowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4-krotnie" odpowiadałoby tłumieniu napięcia do 1/4, czyli ok. -12 dB (bo 20·log10(0,25) ≈ -12 dB).
  • "8-krotnie" oznaczałoby spadek do 1/8, czyli ok. -18 dB (20·log10(0,125) ≈ -18 dB).
  • "16-krotnie" oznaczałoby spadek do 1/16, czyli ok. -24 dB (20·log10(0,0625) ≈ -24 dB).

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj przybliżenie, że -6 dB ≈ połowa napięcia, a -20 dB = 1/10 napięcia. Uważaj też na różnicę: dla mocy stosuje się 10·log10, ale pytanie dotyczy napięcia, więc używamy 20·log10.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PAD to tłumik (attenuator) na wejściu przedwzmacniacza. Zmniejsza poziom sygnału z mikrofonu, aby nie przesterować wejścia lub pierwszych stopni wzmocnienia. Stosuje się go szczególnie przy bardzo głośnych źródłach dźwięku.
Dla napięcia użyj wzoru 20·log10(V2/V1). Przy -6 dB mamy V2/V1 = 10-6/20 ≈ 0,5. To znaczy, że napięcie po włączeniu PAD spada do ok. połowy, czyli jest w przybliżeniu 2 razy mniejsze.
Moc jest proporcjonalna do kwadratu napięcia (przy stałej impedancji). Gdy podstawisz zależność mocy do definicji logarytmicznej, pojawia się czynnik 2, stąd 20·log10 dla napięcia i 10·log10 dla mocy.
Nie dokładnie, ale bardzo blisko. Dokładnie: 10-6/20 ≈ 0,501. W praktyce audio przyjmuje się wygodne przybliżenie: -6 dB ≈ 0,5 napięcia. Na egzaminie zwykle wystarcza interpretacja "około 2-krotnie".
Gdy sygnał jest zbyt wysoki i grozi przesterowaniem: głośne werble, blachy, instrumenty dęte z bliska, wzmacniacz gitarowy pod mikrofonem lub bardzo czuły mikrofon przy mocnym źródle. PAD pozwala obniżyć poziom bez zmiany charakteru brzmienia.
Najczęściej spotyka się PAD rzędu -10 dB, -15 dB, -20 dB, czasem -6 dB. Dokładna wartość zależy od konstrukcji urządzenia. Zawsze warto sprawdzić opis przy przełączniku lub w instrukcji obsługi.
Sprawdź, co jest porównywane. Jeśli mowa o napięciu/amplitudzie (V), używaj 20·log10. Jeśli o mocy (W), używaj 10·log10. W praktyce audio "poziom" często odnosi się do napięcia, ale pytanie może to doprecyzować.
PAD sam w sobie to pasywny tłumik, więc może nieznacznie zmienić warunki pracy wejścia, ale główny efekt to zwiększenie zapasu przed przesterowaniem. Jeśli bez PAD musiałbyś ekstremalnie zmniejszać gain, PAD może pomóc utrzymać sensowne ustawienia i uniknąć zniekształceń.
Jeśli napięcie spada do 1/4, to V2/V1 = 0,25. Liczymy: dB = 20·log10(0,25) ≈ 20·(-0,602) ≈ -12 dB. To szybka metoda kontroli, czy wybrana odpowiedź ma sens.
Najczęstsze to: użycie 10·log10 zamiast 20·log10, mylenie -3 dB z -6 dB, traktowanie skali dB jak liniowej oraz zapominanie, że ujemne dB oznacza tłumienie. Pomaga zapamiętanie punktów odniesienia: -6 dB ≈ 1/2 V.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pAD -6 dB oznacza tłumienie poziomu.

Źródła:

  • Wikipedia: Decibel – sekcja o relacjach dla napięcia (20·log10), https://en.wikipedia.org/wiki/Decibel (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia: Gain – sekcja o wyrażaniu wzmocnienia/tłumienia w dB, https://en.wikipedia.org/wiki/Gain (dostęp: 2026-02-28)
  • Sound On Sound: "Decibels (dB) Explained" (artykuł edukacyjny o dB i przeliczeniach), https://www.soundonsound.com/techniques/decibels-db-explained (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki z elektroakustyki omawiające skalę decybelową i poziomy sygnałów
  • Instrukcje obsługi przedwzmacniaczy/mikserów (sekcja PAD/attenuator)
  • Materiały edukacyjne producentów sprzętu audio o gain stagingu i headroomie

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego