Zwiększenie liczby zawiązanych owoców pomidora jest najsilniej związane z tym, czy kwiaty zostały skutecznie zapylone. Zapylanie oznacza przeniesienie pyłku na znamię słupka, co umożliwia zapłodnienie, a w konsekwencji rozwój zawiązka w owoc. Jeśli zapylenie jest niewystarczające (np. przy słabym ruchu powietrza, niekorzystnych warunkach dla uwalniania pyłku lub braku zapylaczy), część kwiatów może opadać, a liczba zawiązków będzie mniejsza.
Dlaczego pozostałe zabiegi nie są właściwą odpowiedzią wprost na pytanie o zwiększenie liczby zawiązanych owoców?
- "ogławiania" – ogławianie (usuwanie wierzchołka wzrostu) służy przede wszystkim regulacji wzrostu i kierowaniu asymilatów na dojrzewanie już istniejących gron. Może wpływać na wielkość i wyrównanie plonu, ale nie jest typowym zabiegiem bezpośrednio zwiększającym liczbę zawiązków przez mechanizm zapłodnienia.
- "palikowania" – palikowanie (podwiązywanie/prowadzenie przy podporach) poprawia warunki uprawy: doświetlenie, przewietrzanie, ograniczenie chorób i ułatwienie pielęgnacji. Jest ważne dla jakości i zdrowotności, jednak samo w sobie nie stanowi mechanizmu zwiększającego zapylenie.
- "dokarmiania" – dokarmianie (najczęściej dolistne) koryguje niedobory i może wspierać kondycję roślin. Nie rozwiązuje jednak problemu braku zapylenia: nawet dobrze odżywiona roślina nie wytworzy owocu z kwiatu, który nie został zapylony i zapłodniony.
W praktyce ogrodniczej, gdy obserwuje się słabe zawiązywanie owoców, jednym z pierwszych kroków jest ocena, czy kwiaty są zapylane oraz czy warunki sprzyjają temu procesowi. To pozwala dobrać zabieg celowany w przyczynę, a nie mylić go z zabiegami poprawiającymi wyłącznie pokrój lub odżywienie roślin.