KWALIFIKACJA TKO8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 3.
Ilu wagonów czteroosiowych należy użyć do przewozu ładunku, którego ciężar całkowity wynosi 2 500 t, jeżeli maksymalne obciążenie osi zestawów kołowych wynosi 22,5 t/oś, a ciężar wagonu jest równy 10 t?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wagon czteroosiowy ma 4 osie, więc dopuszczalna masa brutto wagonu to 4 × 22,5 t = 90 t. Po odjęciu masy własnej 10 t otrzymujemy ładowność 80 t na wagon. Liczba wagonów: 2 500 t / 80 t = 31,25, więc trzeba zaokrąglić w górę do 32 szt.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest przeliczenie ograniczenia 22,5 t/oś na dopuszczalną masę brutto wagonu, a następnie wyznaczenie ładowności (czyli masy ładunku, jaką realnie można wwieźć na wagon).

Krok 1: masa brutto wagonu z nacisku osi
Wagon czteroosiowy ma 4 osie, więc maksymalna masa brutto jednego wagonu wynosi:
4 × 22,5 t = 90 t.

Krok 2: ładowność (netto) jednego wagonu
Masa brutto obejmuje także masę własną wagonu (tarę). Skoro tara wynosi 10 t, to dopuszczalna masa samego ładunku na wagon jest równa:
90 t − 10 t = 80 t.

Krok 3: liczba wagonów
Całkowita masa ładunku to 2 500 t. Dzielimy ją przez ładowność jednego wagonu:
2 500 / 80 = 31,25.

Nie można użyć "ułamka wagonu", więc wynik należy zaokrąglić w górę. Otrzymujemy 32 szt., bo 31 wagonów nie zapewni wymaganej łącznej ładowności.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 18 szt. oznaczałoby średnio ok. 138,9 t ładunku na wagon, co przekracza ładowność wynikającą z ograniczenia nacisku osi.
  • 50 szt. to wynik zbyt duży – odpowiadałby ładowności ok. 50 t na wagon, czyli jakby zignorowano część dopuszczalnej masy brutto albo przyjęto inne ograniczenie.
  • 71 szt. jest skrajnie zawyżone; odpowiadałoby ok. 35 t ładunku na wagon, co nie wynika z danych (4 osie i 22,5 t/oś pozwalają na znacznie większą masę brutto).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj sekwencję: (nacisk osi → masa brutto) → (brutto − tara = ładowność) → (ładunek / ładowność) → (zaokrąglenie w górę).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw liczysz dopuszczalną masę brutto: dla wagonu czteroosiowego to 4 × 22,5 t = 90 t. Potem odejmujesz tarę (masę własną wagonu), np. 10 t. Otrzymujesz ładowność: 90 − 10 = 80 t ładunku na wagon.
Nacisk osi to obciążenie przypadające na jedną oś pojazdu. Ogranicza on maksymalną masę wagonu, którą może przenieść tor i obiekty inżynieryjne. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle służy do wyznaczenia dopuszczalnej masy brutto wagonu.
Limit wynikający z nacisku osi dotyczy masy brutto (wagon + ładunek). Masa własna wagonu (tara) "zjada" część dopuszczalnej masy. Żeby policzyć, ile ładunku można zabrać, trzeba więc odjąć tarę od dopuszczalnej masy brutto.
Tak, gdy liczba wagonów wychodzi niecałkowita, zaokrąglasz w górę, bo nie da się wysłać "0,25 wagonu". Zaokrąglenie w dół spowodowałoby brak wystarczającej łącznej ładowności i konieczność przekroczenia limitów masy dla części wagonów.
Najczęściej myli się pojęcia brutto i netto, pomija odjęcie tary albo błędnie przyjmuje liczbę osi. Częsty jest też błąd zaokrąglenia w dół oraz potraktowanie wartości t/oś jak wartości "na cały wagon".
W typowych zadaniach szkolnych 2 500 t oznacza masę ładunku do przewozu (netto), a masa wagonu jest podana osobno jako tara. Jeśli jednak sformułowanie budzi wątpliwości, warto sprawdzić, czy odpowiedzi sugerują jednoznaczną interpretację.
Dla wagonu czteroosiowego przyjmujesz 4 osie. Mnożysz limit na oś przez liczbę osi: 4 × 22,5 t = 90 t. To jest dopuszczalna masa brutto jednego wagonu wynikająca z ograniczenia nacisku osi.
Gdy trasa lub infrastruktura ma ograniczenia nacisku osi (np. linie o niższych parametrach), nawet wagon o dużej ładowności konstrukcyjnej może nie móc jej wykorzystać. Wtedy decyduje dopuszczalna masa brutto wynikająca z limitu t/oś.
Potrzebujesz masy ładunku, liczby osi wagonu, dopuszczalnego nacisku osi (lub dopuszczalnej masy brutto), a także tary wagonu. Z tego wyznaczasz ładowność na wagon i dzielisz masę ładunku przez ładowność, zaokrąglając w górę.
Nie. Masa brutto to masa wagonu razem z ładunkiem, a ładowność to maksymalna masa samego ładunku (netto), jaką wagon może przewieźć. Ładowność obliczysz jako: dopuszczalna masa brutto minus tara wagonu.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wagon czteroosiowy ma 4 osie, więc dopuszczalna masa brutto wagonu to 4 × 22,5 t = 90 t."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z eksploatacji i organizacji przewozów kolejowych (dział: masa pociągu, ograniczenia nacisków)
  • Materiały dydaktyczne z towaroznawstwa kolejowego: pojęcia tara/brutto/netto/ładowność
  • Zadania rachunkowe z planowania przewozów: dobór wagonów do masy ładunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego