KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
Instrument gotowy do przekazania lekarzowi dentyście higienistka stomatologiczna powinna trzymać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Instrument do podania powinien być trzymany tak, aby część pracująca nie stykała się z dłonią i aby lekarz mógł przejąć narzędzie pewnym chwytem.
Dlatego właściwe jest trzymanie go blisko końca przeciwległego do końca pracującego – zwiększa to bezpieczeństwo (mniejsze ryzyko zakłucia) i usprawnia transfer w czasie zabiegu.

Pełne wyjaśnienie:

W asyście stomatologicznej przekazywanie instrumentów (tzw. transfer) ma być szybkie, przewidywalne i bezpieczne. Kluczowa jest zasada, że osoba podająca narzędzie nie powinna obejmować dłonią części pracującej oraz nie powinna stwarzać sytuacji, w której łatwo o zakłucie lub skaleczenie.

Odpowiedź "blisko końca przeciwległego do końca pracującego narzędzia" jest poprawna, bo taki chwyt:

  • utrzymuje część roboczą z dala od palców (mniej urazów i ekspozycji),
  • ułatwia lekarzowi przejęcie instrumentu w ergonomiczny sposób,
  • zmniejsza ryzyko niekontrolowanego dotknięcia pola zabiegowego końcówką pracującą podczas podania.

Odpowiedź "za koniec pracujący narzędzia" jest niewłaściwa, ponieważ zwiększa ryzyko urazu (końcówka robocza bywa ostra) oraz utrudnia kontrolę i płynne przejęcie narzędzia przez lekarza. Może też sprzyjać niepożądanemu kontaktowi części roboczej z rękawicą.

Odpowiedź "blisko końca pracującego narzędzia" również jest nieprawidłowa: chwyt w pobliżu końca roboczego podnosi ryzyko zakłucia i powoduje, że lekarz ma mniej miejsca na pewny chwyt w momencie przejęcia. W praktyce transfer powinien "podawać" lekarzowi instrument tak, aby mógł od razu użyć go w polu zabiegowym.

Odpowiedź "w części środkowej narzędzia" bywa kusząca (wydaje się neutralna), ale w transferze często pogarsza ergonomię: lekarz przejmuje narzędzie później i mniej pewnie, a część pracująca może zbyt łatwo "zawirować" lub dotknąć niepożądanego miejsca. W efekcie rośnie ryzyko utraty płynności pracy i drobnych urazów.

Wskazówka egzaminacyjna: myśl o transferze jak o przekazaniu uchwytu – podajesz instrument tak, by odbiorca natychmiast złapał część niepracującą i mógł bez poprawiania chwytu rozpocząć czynność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej trzyma się instrument blisko końca niepracującego, czyli przeciwległego do części roboczej. Dzięki temu końcówka pracująca nie znajduje się w obrębie palców, a lekarz może szybko przejąć narzędzie w wygodnym chwycie i od razu użyć go w polu zabiegowym.
Trzymanie za część pracującą zwiększa ryzyko zakłucia, skaleczenia i niekontrolowanego kontaktu końcówki z rękawicą lub polem zabiegowym. Dodatkowo lekarz ma utrudnione przejęcie instrumentu, bo musi poprawiać chwyt, co spowalnia zabieg i pogarsza ergonomię.
"Koniec pracujący" to część narzędzia, która wykonuje właściwą czynność kliniczną (np. skaling, wygładzanie, modelowanie). To właśnie ten fragment bywa ostry lub ma krawędzie robocze, dlatego w transferze powinien być odsunięty od dłoni osoby podającej i podawany w sposób kontrolowany.
Błędny chwyt może spowodować opóźnienie zabiegu (lekarz musi zmieniać ułożenie narzędzia), spadek precyzji pracy i wzrost stresu zespołu. Najważniejsze ryzyko to urazy (zakłucia/skaleczenia) oraz przypadkowe dotknięcie końcówką pracującą miejsc, których nie powinna dotykać.
Zwykle nie jest to najlepszy wybór w transferze. Chwyt w środku może pogarszać kontrolę nad częścią roboczą i utrudniać lekarzowi szybkie przejęcie instrumentu. W praktyce dąży się do tego, aby lekarz otrzymał narzędzie w takim ułożeniu, by nie musiał go "przekręcać" w palcach.
Ergonomia ma zapewnić płynność i powtarzalność ruchów. Prawidłowe przekazywanie instrumentów zmniejsza liczbę zbędnych gestów, ogranicza napięcie mięśni i poprawia kontrolę pola zabiegowego. Chwyt blisko końca niepracującego pomaga utrzymać bezpieczny dystans od części roboczej i ułatwia przejęcie.
Najczęstsze błędy to: chwytanie zbyt blisko części pracującej, podawanie w nieprawidłowej orientacji (lekarz musi obracać narzędzie), zbyt długie "szukanie" instrumentu oraz przekazywanie w sposób niepewny. Warto ćwiczyć stały schemat ruchu i kontrolę końcówki pracującej.
Ryzyko rośnie, gdy instrument jest trzymany blisko końca pracującego, gdy transfer odbywa się poza kontrolą wzroku, przy pośpiechu oraz gdy dochodzi do jednoczesnych ruchów obu osób bez uzgodnionego schematu. Dlatego ważna jest rutyna, przewidywalność i podawanie za część niepracującą.
Ćwicz na "sucho" z drugim uczniem: ustal punkt chwytu, sposób ułożenia instrumentu i moment przejęcia. Skup się na tym, aby końcówka pracująca była oddalona od palców oraz by odbiorca mógł od razu użyć instrumentu bez zmiany chwytu. Pomaga nagrywanie krótkich sekwencji i analiza ruchów.
Najważniejsze to: trzymać narzędzie za część niepracującą, kontrolować położenie końcówki roboczej, przekazywać pewnym, stabilnym ruchem oraz unikać podawania "w powietrzu" bez kontaktu/pewnego przejęcia. Dodatkowo liczy się porządek na tacy i odkładanie instrumentów w stałe miejsca.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu asysty stomatologicznej (transfer narzędzi, praca czteroręczna)
  • Podręczniki i skrypty do asysty stomatologicznej omawiające ergonomię i techniki podawania instrumentów
  • Instrukcje i procedury wewnętrzne gabinetu dotyczące organizacji pola zabiegowego i bezpieczeństwa pracy

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego