KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Instrumentem chirurgicznym służącym między innymi do zerwania więzadła okrężnego ozębnej jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Więzadło okrężne ozębnej zrywa się na etapie luksacji zęba.
Do takich czynności służą dźwignie stomatologiczne, w tym dźwignia prosta Beina, używana do odwarstwiania tkanek i ułatwienia usunięcia zęba. Pozostałe narzędzia mają inne zastosowania (np. łyżeczkowanie zębodołu).

Pełne wyjaśnienie:

Więzadło okrężne ozębnej (część aparatu zawieszeniowego zęba) jest strukturą, którą w praktyce narusza się/odcina podczas przygotowania do ekstrakcji, aby umożliwić luksację i bezpieczne usunięcie zęba. W tym celu stosuje się narzędzia działające jak dźwignie, pozwalające na kontrolowane odwarstwienie i rozluźnienie połączeń zęba z otaczającymi tkankami.

Odpowiedź "dźwignia prosta Beina" pasuje do opisu, ponieważ jest to instrument wykorzystywany w chirurgii stomatologicznej m.in. do czynności ułatwiających luksację, w tym do pracy w obrębie ozębnej i tkanek okołozębowych na wczesnym etapie usuwania zęba.

Pozostałe propozycje nie odpowiadają temu zastosowaniu:

  • "hak ostry" kojarzy się z narzędziem do podważania/utrzymywania tkanek lub manipulowania w polu operacyjnym, ale nie jest typowym instrumentem przeznaczonym do zrywania więzadła okrężnego ozębnej w kontekście ekstrakcji.
  • "łyżeczka zębodołowa" służy przede wszystkim do łyżeczkowania zębodołu (usuwania ziarniny, skrzepów, resztek tkanek) po ekstrakcji lub w trakcie opracowania rany, a nie do etapu rozluźniania zęba przez zrywanie więzadeł.
  • "imadło" jest narzędziem o charakterze zaciskowym/mocującym, typowym raczej dla prac technicznych lub laboratoryjnych; nie stanowi standardowego instrumentu do czynności w obrębie ozębnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie o "zerwaniu więzadła" lub "luksacji", zwykle właściwą grupą narzędzi są dźwignie/elewatory. Gdy mowa o "oczyszczaniu zębodołu", właściwe skojarzenie to łyżeczki zębodołowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Więzadło okrężne ozębnej to część struktur przyzębia stabilizujących ząb w zębodole. Otacza szyjkę zęba i łączy tkanki przyzębia, współtworząc aparat zawieszeniowy. W praktyce klinicznej jego naruszenie jest jednym z etapów przygotowania do luksacji i ekstrakcji.
Luksacja to kontrolowane rozchwianie zęba w zębodole w celu poluzowania połączeń z ozębną i kością. Zmniejsza opór tkanek, ułatwia usunięcie zęba i może ograniczać ryzyko niekontrolowanego złamania korzenia. Wymaga doboru właściwych dźwigni lub kleszczy.
Dźwignie pozwalają przenieść siłę w sposób kontrolowany i precyzyjny, co ułatwia rozluźnienie zęba oraz manipulację w ograniczonym polu zabiegowym. Stosuje się je m.in. do czynności wspierających luksację, gdy samo użycie kleszczy nie zapewnia odpowiedniej kontroli lub dostępu.
Łyżeczka zębodołowa służy głównie do oczyszczania i opracowania zębodołu (np. usuwania ziarniny) po ekstrakcji lub w trakcie opracowania rany. Dźwignia chirurgiczna służy do manipulacji związanych z poluzowaniem i przemieszczeniem zęba/korzenia. To różne etapy i różne funkcje.
Najczęstszy błąd to wybór narzędzia "chirurgicznego z nazwy", bez powiązania z czynnością z pytania. Uczniowie mylą narzędzia do luksacji z narzędziami do opracowania zębodołu albo sugerują się tym, że narzędzie jest ostre. Pomaga uczenie się: narzędzie → etap zabiegu → cel.
Dźwignie przygotowuje się przed planowanym zabiegiem chirurgicznym (np. ekstrakcją), kompletując zestaw narzędzi zgodnie z procedurą gabinetu. Ważne jest sprawdzenie sterylności, kompletności oraz ergonomicznego ułożenia na tacy. W trakcie zabiegu asystentka podaje je zgodnie z poleceniem lekarza.
Narzędzie podaje się w sposób kontrolowany, za część rękojeści, z zabezpieczeniem ostrza/końcówki przed przypadkowym skaleczeniem. Należy utrzymywać kontakt wzrokowy z polem pracy i dłońmi operatora, przekazywać narzędzie w ustalonej orientacji oraz natychmiast odkładać je w wyznaczone miejsce na tacy po zwrocie.
W typowych zestawach do ekstrakcji czynność zrywania/rozluźniania struktur wokół zęba wiąże się przede wszystkim z użyciem dźwigni/elewatorów i narzędzi do luksacji. Hak ostry może służyć do manipulacji tkankami lub retrakcji w zależności od konstrukcji, ale nie jest standardową odpowiedzią na pytanie o zerwanie więzadła okrężnego.
Do opracowania i oczyszczania zębodołu po ekstrakcji kojarzy się przede wszystkim łyżeczki zębodołowe (kirety), a także narzędzia do płukania i tamowania. Ten etap dotyczy usunięcia niepożądanych tkanek i kontroli rany, a nie rozluźniania zęba przed jego usunięciem.
Najskuteczniej uczyć się w schemacie: nazwa → wygląd → etap zabiegu → funkcja. Warto tworzyć fiszki ze zdjęciami narzędzi, ćwiczyć rozkładanie zestawów na tacach i powtarzać skojarzenia: luksacja = dźwignie, opracowanie zębodołu = łyżeczki. Dobre są też krótkie testy z definicji zastosowań.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Więzadło okrężne ozębnej zrywa się na etapie luksacji zęba.Do takich czynności służą dźwignie stomatologiczne, w tym dźwignia prosta Beina, używana do odwarstwiania tkanek i ułatwienia usunięcia zęba."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z instrumentarium stomatologicznego używane w kształceniu asystentek/higienistek
  • Atlas instrumentów stomatologicznych (część chirurgiczna) z opisem zastosowań
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: zestawy narzędzi do ekstrakcji i ich funkcje

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego