KWALIFIKACJA MED2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 20.
Instrumentem używanym do odciągania policzków, brzegów rany oraz płata śluzówkowo-okostnowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie do odciągania policzka, brzegów rany oraz płata śluzówkowo-okostnowego pełni funkcję retraktora.
Taką rolę spełnia "hak", czyli instrument służący do odsunięcia i stabilizacji tkanek miękkich, aby poprawić widoczność i dostęp w polu zabiegowym. Dłuto, raspator i ekskawator mają inne zastosowania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis dotyczy narzędzia używanego do odciągania tkanek miękkich (policzka), brzegów rany oraz płata śluzówkowo-okostnowego. W praktyce chirurgii stomatologicznej funkcję tę pełnią haki/retraktory, które umożliwiają odsłonięcie pola operacyjnego, stabilizują tkanki i poprawiają widoczność oraz bezpieczeństwo pracy operatora.

Odpowiedź "hak" pasuje do tej funkcji, ponieważ hak jest narzędziem przeznaczonym właśnie do retrakcji (odsuwania) tkanek. W zależności od typu może służyć do odciągania policzka, wargi lub brzegu płata, a jego celem nie jest cięcie ani opracowywanie tkanek, tylko zapewnienie dostępu.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych czynności:

  • "dłuto" kojarzy się z narzędziem do cięcia/kształtowania (np. kości lub tkanek twardych) i nie jest podstawowym instrumentem do retrakcji policzka czy płata.
  • "raspator" służy do odwarstwiania i preparacji płata (oddzielania okostnej od kości), a nie do jego długotrwałego odciągania i utrzymywania w odsunięciu.
  • "ekskawator" jest typowy dla stomatologii zachowawczej (usuwanie zębiny próchnicowej) i nie służy do odciągania tkanek miękkich w polu chirurgicznym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się czasowniki typu "odciągać", "odsłaniać pole", "utrzymywać tkanki", najczęściej chodzi o retraktor (hak). Gdy mowa o "odwarstwianiu płata" – częściej o raspatorze, a przy "opracowaniu ubytku" – o ekskawatorze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hak chirurgiczny (retraktor) to narzędzie do odciągania i utrzymywania tkanek miękkich (np. policzka, wargi, płata) tak, aby poprawić widoczność i dostęp do pola zabiegowego. Nie służy do cięcia ani opracowywania tkanek, tylko do ich odsunięcia.
Najczęściej odciąga się nim policzek, wargę, brzegi rany oraz płat śluzówkowo-okostnowy. Celem jest odsłonięcie pola operacyjnego i ochrona tkanek przed urazem narzędziami pracującymi w głębi rany.
Raspator jest przeznaczony głównie do odwarstwiania i preparacji płata (oddzielania okostnej), czyli do pracy "czynnej". Odciąganie i stabilizowanie płata przez dłuższy czas wykonuje się zwykle retraktorem (hakiem), bo ma inną geometrię i funkcję.
Ekskawator to instrument używany najczęściej w stomatologii zachowawczej do usuwania zębiny próchnicowej i oczyszczania ubytku. Nie jest narzędziem chirurgicznym do retrakcji tkanek miękkich, dlatego nie pasuje do opisu odciągania policzka czy płata.
Hak kojarz z czasownikami: odciąga, odsuwa, utrzymuje tkanki. Dłuto kojarz z: odcina, kształtuje, opracowuje (częściej tkanki twarde). Gdy w pytaniu chodzi o widoczność pola – zwykle chodzi o hak/retraktor.
Podczas asysty przy zabiegach chirurgicznych (np. nacięcie, preparacja, szycie) hak bywa używany do odsunięcia policzka i tkanek, aby operator miał lepszy dostęp. Kluczowe jest stabilne trzymanie narzędzia i unikanie nadmiernego ucisku na śluzówkę.
Częsty błąd to wybór narzędzia na podstawie "chirurgicznego" brzmienia nazwy zamiast funkcji. Drugi błąd to mylenie etapów: odwarstwianie płata (raspator) vs utrzymanie pola i tkanek w odsunięciu (hak). Warto uczyć się schematem: narzędzie → czynność → tkanka.
Zwykle tak: w kontekście odciągania policzka, brzegów rany i płata słowo "hak" jest używane jako skrót myślowy dla retraktora. Jeśli jednak w odpowiedziach pojawiają się konkretne nazwy (np. typy haków), trzeba dopasować je do wskazanej funkcji i obszaru pracy.
Płat powinien być odciągnięty tak, aby zapewnić widoczność i dostęp, ale bez nadmiernego napięcia powodującego niedokrwienie lub rozerwanie. Retrakcja ma być stabilna, a końcówka narzędzia oparta pewnie i możliwie atraumatycznie.
Najlepiej uczyć się zestawieniem: nazwa – funkcja – przykład użycia, wspierając się zdjęciami. Zrób osobne fiszki dla narzędzi do retrakcji (haki), preparacji płata (raspatory), pracy w tkankach twardych (np. dłuta) i instrumentów zachowawczych (ekskawatory).
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dłuto, raspator i ekskawator mają inne zastosowania.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hak_chirurgiczny - dostęp: 2026-03-05
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Raspator - dostęp: 2026-03-05
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ekskawator - dostęp: 2026-03-05

Materiały:

  • Atlas/instruktaż instrumentarium chirurgii stomatologicznej (zdjęcia + zastosowanie)
  • Skrypty z chirurgii stomatologicznej dla higienistek/asysty
  • Zestawienie "narzędzie – funkcja – etap zabiegu" do nauki różnicowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego