KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 21.
Instrumentem używanym podczas zabiegów chirurgicznych do odciągania policzków, brzegów rany oraz płata śluzówkowo-okostnowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hak to instrument służący do retrakcji tkanek miękkich, czyli odciągania policzka, brzegów rany oraz utrzymywania płata śluzówkowo-okostnowego poza polem zabiegowym.
Dłuto służy do pracy na tkance twardej, raspator do odwarstwiania płata, a ekskawator do opracowania ubytków próchnicowych.

Pełne wyjaśnienie:

W chirurgii stomatologicznej kluczowe jest utrzymanie dobrej widoczności i dostępu do pola operacyjnego. Do tego celu stosuje się instrumenty retrakcyjne, których zadaniem jest odciąganie tkanek miękkich (np. policzka) oraz utrzymywanie brzegów rany i płata śluzówkowo-okostnowego w odpowiedniej pozycji. Taką funkcję spełnia odpowiedź "hak" – narzędzie przeznaczone właśnie do odciągania i podtrzymywania tkanek.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych etapów zabiegu lub innego rodzaju pracy narzędziem:

  • "dłuto" jest kojarzone z opracowaniem tkanek twardych (np. kości) i nie służy do bezpiecznej retrakcji policzka czy brzegów rany.
  • "raspator" wykorzystuje się do odwarstwiania tkanek, w tym do oddzielania płata śluzówkowo-okostnowego od podłoża. To narzędzie "preparujące", a nie typowo "odciągające" w sensie podtrzymywania policzka lub brzegów rany.
  • "ekskawator" jest narzędziem z zakresu stomatologii zachowawczej, używanym głównie do usuwania zębiny próchnicowej lub miękkich tkanek w ubytku, a nie do chirurgicznej retrakcji.

W praktyce asystentka stomatologiczna powinna rozpoznawać instrument nie tylko po nazwie, ale przede wszystkim po funkcji: jeśli pytanie mówi o odciąganiu tkanek i utrzymaniu płata poza polem zabiegowym, właściwą grupą narzędzi są haki/retraktory. To ułatwia poprawny wybór nawet wtedy, gdy spotyka się różne nazwy szczegółowe danego typu haka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hak chirurgiczny to instrument do odciągania i podtrzymywania tkanek miękkich podczas zabiegu. Ułatwia widoczność pola operacyjnego, pomaga odsunąć policzek lub brzegi rany i stabilizować tkanki, aby lekarz mógł pracować bez przeszkód.
Hakiem odciąga się głównie tkanki miękkie: policzek, wargę, brzegi rany oraz elementy płata w zależności od etapu zabiegu. Celem jest poprawa dostępu, ograniczenie zasłaniania pola zabiegowego i zwiększenie bezpieczeństwa pracy narzędziami.
Raspator służy przede wszystkim do odwarstwiania płata (oddzielania go od podłoża), a nie do jego długotrwałego podtrzymywania jak retraktor. Może być używany przy pracy z płatem, ale jego podstawowa funkcja to preparowanie, nie retrakcja policzka.
Najczęstsza pomyłka polega na wyborze instrumentu "kojarzącego się z chirurgią" zamiast narzędzia o właściwej funkcji. Uczeń wybiera np. dłuto lub raspator, bo brzmią chirurgicznie, choć pytanie dotyczy retrakcji tkanek miękkich.
Ekskawator jest typowy dla stomatologii zachowawczej: służy do pracy w ubytku (usuwanie rozmiękłej zębiny). Narzędzia chirurgiczne częściej mają funkcje takie jak retrakcja, cięcie lub preparowanie tkanek. Najpewniejsze kryterium to zastosowanie w procedurze.
Odciąganie brzegów rany jest potrzebne wtedy, gdy trzeba uzyskać widoczność i bezpieczny dostęp do miejsca pracy, np. przy nacięciu, szyciu, kontroli krwawienia czy opracowaniu tkanek. Retrakcja zmniejsza ryzyko przypadkowego uszkodzenia tkanek.
Płat śluzówkowo-okostnowy umożliwia odsłonięcie pola operacyjnego, np. kości. Po odwarstwieniu trzeba go kontrolować i często odsunąć, aby nie zasłaniał miejsca pracy. Dlatego w praktyce łączy się narzędzia preparujące (np. do odwarstwiania) z retraktorami do podtrzymania.
W standardowej asyście nie należy traktować dłuta jako narzędzia do retrakcji policzka. Dłuto jest przeznaczone do pracy z tkankami twardymi i może zwiększać ryzyko urazu tkanek miękkich. Do odciągania stosuje się instrumenty zaprojektowane do retrakcji, czyli haki/retraktory.
Słowa-klucze to: "odciąganie", "policzków", "brzegów rany" i utrzymanie tkanek poza polem pracy. Takie sformułowania dotyczą narzędzi, które odsuwają tkanki i poprawiają widoczność, a nie narzędzi do cięcia, opracowania kości czy opracowania ubytku.
Ucz się funkcjami: do każdego instrumentu dopasuj zastosowanie i etap zabiegu. Pomagają fiszki ze zdjęciami oraz ćwiczenia "podaj narzędzie do…". Skup się na parach mylonych (retraktor vs raspator; ekskawator vs narzędzia chirurgiczne) i trenuj rozpoznawanie po kształcie.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Hak to instrument służący do retrakcji tkanek miękkich, czyli odciągania policzka, brzegów rany oraz utrzymywania płata śluzówkowo-okostnowego poza polem zabiegowym."

Materiały:

  • Atlas/nomenklatura instrumentarium stomatologicznego (część: chirurgia stomatologiczna)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z instrumentarium chirurgicznego i asysty
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie instrumentów po kształcie i funkcji (fiszki, zdjęcia, zestawy narzędzi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego