W spirometrii do wstępnej oceny najczęściej analizuje się dwa kluczowe elementy:
- FEV1 (% wartości przewidywanej) – informuje, czy objętość wydmuchana w 1. sekundzie jest obniżona i w jakim stopniu.
- FEV1/FVC (wskaźnik Tiffeneau) – jest podstawowym wskaźnikiem sugerującym obturację, bo w zwężeniu dróg oddechowych FEV1 spada relatywnie bardziej niż FVC, przez co stosunek się zmniejsza.
W podanych danych FEV1=85% wartości przewidywanej jest wynikiem w granicach normy (często jako prawidłowe przyjmuje się wartości ≥80% należnej). Jednocześnie FEV1/FVC=78% mieści się w zakresie typowym dla osób zdrowych (wartości prawidłowe są zwykle około 75% lub więcej). Taki zestaw liczb najbardziej pasuje do wniosku: "Pacjent ma zdrowe płuca".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są najlepszym wyjaśnieniem?
- "Pacjent ma POChP" – w POChP oczekuje się utrwalonej obturacji, czyli obniżonego FEV1/FVC. Przy 78% brak typowego sygnału obturacji w samym stosunku.
- "Pacjent ma astmę" – astma również może dawać obraz obturacji, ale rozpoznanie wymaga korelacji z objawami oraz zwykle oceny odwracalności w próbie rozkurczowej. Same przedstawione liczby nie wskazują na obturację.
- "Pacjent ma zwężenie dróg oddechowych" – zwężenie (obturacja) powinno obniżać FEV1/FVC. Wartość 78% jest bardziej zgodna z brakiem zwężenia niż z jego obecnością.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli musisz wybrać jedną odpowiedź na podstawie ograniczonych danych, najpierw oceń FEV1/FVC (czy sugeruje obturację), a dopiero potem FEV1 (nasilenie upośledzenia). Pojedynczy prawidłowy FEV1 nie wyklucza obturacji, ale przy prawidłowym FEV1/FVC obturacja jest mało prawdopodobna.
