W radioterapii "technika izocentryczna" oznacza, że izocentrum (punkt odniesienia geometrii napromieniania) jest umieszczone w obszarze celu wewnątrz pacjenta, a kolimator i/lub gantry mogą obracać się tak, aby oś wiązki przechodziła przez izocentrum z różnych kierunków.
W takim ustawieniu kluczowe jest rozróżnienie dwóch odległości:
- SAD (source–axis distance) – odległość od źródła promieniowania do osi obrotu/izocentrum; w podejściu izocentrycznym jest to wielkość zdefiniowana konstrukcyjnie i używana w planowaniu (często stała dla danego trybu pracy aparatu).
- SSD (source–skin distance) – odległość od źródła do powierzchni ciała pacjenta na wejściu wiązki; ta wartość zależy od kształtu pacjenta i tego, jak głęboko pod powierzchnią znajduje się izocentrum w danym kierunku.
Skoro izocentrum leży w ciele, to odległość od izocentrum do skóry nie jest identyczna dla każdego ustawienia i dla każdego pacjenta. Z tego powodu odległość między źródłem a powierzchnią ciała pacjenta w technice izocentrycznej jest zmienna i zależy od lokalizacji punktu izocentrycznego względem powierzchni.
Odpowiedzi z wartością stałą (np. "100 cm" lub "110 cm") są mylące, bo odnoszą się do typowych ustawień geometrycznych aparatu (najczęściej kojarzonych z SAD), a nie do SSD. Z kolei stwierdzenie, że odległość zależy od "grubości pacjenta i rodzaju akceleratora", jest zbyt ogólne: typ akceleratora może definiować SAD, ale pytanie dotyczy SSD w technice izocentrycznej, która przede wszystkim wynika z położenia izocentrum w pacjencie.
Na egzaminie warto zapamiętać regułę: izocentryczna (SAD) → stałe SAD, zmienne SSD; natomiast techniki SSD kojarzą się z utrzymywaniem stałej odległości źródło–skóra dla danego pola.
