KWALIFIKACJA BUD21 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 31.
Jaka jest rzeczywista długość drogi, która na mapie w skali 1:50 000 ma długość 25 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:50 000 oznacza, że 1 mm na mapie odpowiada 50 000 mm w terenie. Dla 25 mm: 25 × 50 000 = 1 250 000 mm. Po przeliczeniu na metry (1 000 mm = 1 m) otrzymujemy 1 250 m, czyli 1 250,0 m.

Pełne wyjaśnienie:

W skali mapy zapis 1:50 000 mówi, że każda długość zmierzona na mapie jest 50 000 razy mniejsza niż odpowiadająca jej długość w terenie (w tych samych jednostkach). Kluczowe jest więc zastosowanie proporcji oraz kontrola jednostek.

Najwygodniej liczyć w milimetrach, bo odcinek na mapie podano jako 25 mm.

  • Krok 1: obliczenie długości rzeczywistej w mm: 25 mm × 50 000 = 1 250 000 mm.
  • Krok 2: zamiana mm na metry: 1 250 000 mm ÷ 1 000 = 1 250 m.

Zatem poprawny wynik to 1 250,0 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? "12,5 m" wynika zwykle z pomylenia mnożnika skali lub zbyt wczesnej zamiany jednostek bez zachowania proporcji. "2,0 m" to typowy skutek błędu rzędu wielkości (np. potraktowania 25 mm jak 25 cm albo pominięcia zera w skali). "2 000,0 m" może być efektem przyjęcia innej skali (np. 1:80 000) albo błędnego zaokrąglenia.

Wskazówka egzaminacyjna: po otrzymaniu wyniku wykonaj szybki test sensowności. W skali 1:50 000 odcinek 1 cm na mapie to 500 m w terenie, więc 2,5 cm (czyli 25 mm) powinno dać około 1 250 m. Taki "szacunek" pomaga wychwycić błędy jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:50 000 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 50 000 takim samym jednostkom w terenie. Np. 1 cm na mapie to 50 000 cm w terenie, czyli 500 m. Zawsze licz w tych samych jednostkach, a dopiero potem przelicz na m lub km.
Najpierw policz w milimetrach: 25 mm × 50 000 = 1 250 000 mm. Potem zamień mm na metry: 1 250 000 ÷ 1 000 = 1 250 m. Ta metoda minimalizuje ryzyko pomyłki w jednostkach.
Bo mapa jest pomniejszeniem terenu. Skala 1:n mówi, że odcinek na mapie jest n razy mniejszy, więc żeby odzyskać długość rzeczywistą, trzeba ją pomnożyć przez n. Dzielenie stosuje się w odwrotnym kierunku (teren → mapa).
Najbezpieczniej liczyć w jednostkach podanych w treści (tu: mm), zastosować mnożnik skali, a dopiero na końcu zamienić wynik na m lub km. Dzięki temu unikasz mieszania cm, mm i m w jednym kroku oraz pomyłek o rząd wielkości.
Wykonaj oszacowanie: w skali 1:50 000 1 cm na mapie to 500 m w terenie. Skoro 25 mm to 2,5 cm, to 2,5 × 500 m = 1 250 m. Jeśli Twój wynik jest np. kilka metrów lub kilkadziesiąt km, prawie na pewno jest błąd jednostek.
Najczęściej: (1) pomylenie mnożenia z dzieleniem, (2) brak zamiany jednostek (pozostawienie mm zamiast m), (3) błędny odczyt skali (np. 1:5 000 zamiast 1:50 000), (4) przesunięcie zera w wyniku. Pomaga zapis kroków i kontrola jednostek.
Tak, 25 mm = 2,5 cm. To może ułatwić szybkie liczenie "w głowie": 1 cm na mapie w skali 1:50 000 daje 500 m w terenie, więc 2,5 cm daje 1 250 m. Trzeba jednak uważać, by konsekwentnie trzymać się przeliczeń cm↔m.
W praktyce m.in. przy wstępnym wyznaczaniu długości sieci i obiektów liniowych (rurociągi, kanały, rowy), planowaniu robót ziemnych oraz dojazdów. Takie przeliczenia pomagają oszacować zakres robót i koszty jeszcze przed szczegółowymi pomiarami w terenie.
Gdy znasz długość rzeczywistą, a chcesz długość na mapie, działasz odwrotnie: dzielisz przez n (w tych samych jednostkach). Przykład: 1 250 m = 1 250 000 mm, więc na mapie w skali 1:50 000 będzie to 1 250 000 ÷ 50 000 = 25 mm.
Zależy od polecenia i odpowiedzi. Jeśli odpowiedzi są w metrach, podaj w metrach. Gdy wynik jest duży, czasem wygodniej w km (np. 1 250 m = 1,25 km), ale na egzaminie trzymaj się jednostki wymaganej przez treść lub warianty odpowiedzi.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Skala 1:50 000 oznacza, że 1 mm na mapie odpowiada 50 000 mm w terenie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy", https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Milimetr", https://pl.wikipedia.org/wiki/Milimetr - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy kartografii i czytania map (działy o skali i miarach)
  • Zadania rachunkowe z przeliczania skali 1:n (ćwiczenia z geodezji/kartografii)
  • Tablice przeliczeń jednostek długości (mm–cm–m–km)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego