KWALIFIKACJA BUD20 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 13.
Jaka jest rzeczywista długość przyłącza gazowego, jeżeli na planie zagospodarowania działki sporządzonym w skali 1:500 wynosi ona 4,50 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 500 cm w terenie, czyli 5 m.
Dlatego 4,50 cm × 5 m/cm = 22,50 m. Pozostałe wartości wynikają z błędnej zamiany jednostek lub pomylenia działania (np. pomnożenia bez kontroli cm↔m).

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:500 informuje o proporcji między długością na rysunku a długością rzeczywistą: 1 jednostka na planie = 500 takich samych jednostek w terenie. Najwygodniej zachować te same jednostki, a dopiero potem wykonać zamianę na metry.

Krok 1: przeliczenie 1 cm z planu na teren
1 cm na planie = 500 cm w rzeczywistości. Ponieważ 100 cm = 1 m, to 500 cm = 5 m. Zatem 1 cm na planie odpowiada 5 m w terenie.

Krok 2: przeliczenie 4,50 cm
Skoro 1 cm = 5 m, to 4,50 cm = 4,50 × 5 m = 22,50 m.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "22,50 m".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "11,25 m" zwykle wynika z przypadkowego "podzielenia przez 2" lub innej omyłki rachunkowej zamiast przemnożenia 4,50 przez 5.
  • "112,5 m" często pojawia się, gdy ktoś pomyli przelicznik i przyjmie, że 1 cm odpowiada 25 m (co byłoby bliższe skali 1:2500), albo wykona dodatkowe mnożenie przez 10 bez uzasadnienia.
  • "225,0 m" to typowy skutek błędu jednostek: 4,50 cm × 500 = 2250 cm, a następnie błędne uznanie, że 2250 cm to 225 m (zamiast 22,5 m). Poprawnie 2250 cm = 22,5 m.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź "zdrowy rozsądek" wyniku. Przy skali 1:500 kilka centymetrów na planie zwykle daje kilkanaście–kilkadziesiąt metrów w terenie, a nie setki metrów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Przykładowo 1 cm na rysunku to 500 cm w rzeczywistości, czyli 5 m. Skala ułatwia szybkie odczyty i szacunki długości tras przyłączy.
Najpierw przelicz 1 cm: w skali 1:500 jest to 500 cm w terenie, czyli 5 m. Potem mnożysz długość z planu przez 5. Czyli: długość rzeczywista [m] = długość na planie [cm] × 5.
Bo 1:500 oznacza 1 cm na rysunku = 500 cm w terenie. Następnie zamieniasz centymetry na metry: 500 cm ÷ 100 = 5 m. To prosta zamiana jednostek, która eliminuje najczęstszy błąd w tego typu zadaniach.
Najczęściej myli się jednostki (cm z m), źle dzieli przez 100 (np. 2250 cm jako 225 m), albo traktuje mianownik skali jako metry bez przeliczenia. Pomaga zasada: trzymaj te same jednostki w obliczeniach, a zamianę na metry zrób na końcu.
Nie, to zwykle sygnał błędu jednostek. 4,5 cm w skali 1:500 daje 4,5×500 = 2250 cm, a 2250 cm to 22,5 m (bo dzielisz przez 100). Wynik rzędu setek metrów przy kilku cm na planie jest podejrzany.
Użyj kontroli "rzędu wielkości": 1 cm ≈ 5 m, więc 4–5 cm powinno dać około 20–25 m. Jeśli wychodzi 200 m lub 2 m, to prawdopodobnie pomyliłeś dzielenie przez 100 albo interpretację skali.
Podczas analizy PZT i projektów sieci: do wstępnego oszacowania długości przyłączy (gaz, woda, kanalizacja), planowania tras, zamawiania materiałów oraz orientacyjnej kalkulacji robót. To także pomocne przy weryfikacji, czy trasa nie koliduje z innymi instalacjami.
Stosujesz ten sam schemat: 1 cm na planie = n cm w terenie, gdzie n to mianownik skali. Potem zamieniasz na metry (dzielisz przez 100). Dla skali 1:200: 1 cm = 2 m, dla 1:1000: 1 cm = 10 m.
Do samego rachunku skali nie są potrzebne przepisy, bo to matematyka i zasady czytania rysunku. Przepisy są ważne przy projektowaniu i lokalizacji przyłączy (np. uzgodnienia, odległości), ale pytanie o skalę dotyczy wyłącznie przeliczenia długości.
Przećwicz serię krótkich zadań dla skal 1:100, 1:200, 1:500, 1:1000 i zawsze zapisuj jednostki. Zrób sobie tabelkę: ile metrów ma 1 cm dla danej skali. Na egzaminie najpierw policz 1 cm, a dopiero potem przemnóż odczytaną długość.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Skala 1:500 oznacza, że 1 cm na planie odpowiada 500 cm w terenie, czyli 5 m.Dlatego 4,50 cm × 5 m/cm = 22,50 m."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Skala mapy" (definicja skali i interpretacja 1:n): https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Główny Urząd Geodezji i Kartografii – materiały/strony informacyjne o mapach i skali (opis pojęcia skali): https://www.gov.pl/web/gugik (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego budowlanego (dział: skale i wymiarowanie)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące planu zagospodarowania terenu/działki (PZT) i odczytu wymiarów
  • Zadania ćwiczeniowe z przeliczania skali (1:100, 1:200, 1:500, 1:1000)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego