KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 10.
Jaka jest wartość cięcia poziomicowego na przedstawionej mapie?
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej z poziomicami, co jest typowe w kontekście egzaminów zawodowych dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cięcie poziomicowe to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi poziomicami na mapie. Odczytuje się je z legendy albo wyznacza, porównując wartości wysokości kolejnych poziomic (nie mylić z odległością między liniami na papierze). Na tej mapie wynosi ono 5 m.

Pełne wyjaśnienie:

Cięcie poziomicowe (nazywane też odstępem wysokościowym poziomic/warstwic) oznacza, o ile metrów zmienia się wysokość terenu pomiędzy dwiema sąsiednimi poziomicami na danej mapie. To wielkość stała dla konkretnej mapy (dla danego arkusza i sposobu opracowania) i zwykle jest podana w legendzie.

Jak rozumować w takim zadaniu:

  • Jeśli legenda jest czytelna, najpewniejszą metodą jest bezpośredni odczyt informacji o cięciu poziomicowym.
  • Jeśli trzeba wnioskować z rysunku, porównuje się wartości wysokości dwóch kolejnych poziomic (np. 100 m i 105 m). Różnica tych wysokości to właśnie cięcie poziomicowe.

Odpowiedź "5 m" jest poprawna, bo odpowiada różnicy wysokości między sąsiednimi poziomicami na przedstawionej mapie.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne:

  • "1 m" zwykle występuje na mapach o bardzo drobnej hipsometrii (np. w szczegółowych opracowaniach lokalnych). W typowych mapach wykorzystywanych do prac terenowych tak małe cięcie byłoby rzadkie i prowadziłoby do nadmiernego zagęszczenia poziomic.
  • "20 m" i "25 m" to wartości spotykane na mapach o mniejszej szczegółowości lub dla obszarów górskich w uogólnieniu. Wtedy sąsiednie poziomice reprezentują znacznie większy skok wysokości.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl cięcia poziomicowego z tym, jak daleko od siebie leżą linie na mapie. Odległość między poziomicami na papierze zależy od nachylenia stoku (im gęściej, tym stromiej), a nie od wartości cięcia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cięcie poziomicowe to stała różnica wysokości między dwiema sąsiednimi poziomicami (warstwicami) na mapie. Nie jest to odległość w centymetrach na mapie, tylko odstęp wysokościowy wyrażony w metrach, zwykle podany w legendzie.
W legendzie szukasz zapisu typu "cięcie poziomicowe: … m" lub informacji o warstwicach. Jeśli mapa ma poziomice indeksowe (grubsze), legenda często wyjaśnia, co ile metrów wypada poziomica indeksowa oraz jakie jest cięcie między zwykłymi poziomicami.
Wybierz dwie sąsiednie poziomice i odczytaj ich wysokości (z opisów na liniach). Następnie policz różnicę: wysokość wyższej minus wysokość niższej. Ta różnica to cięcie poziomicowe, o ile rzeczywiście są to poziomice kolejne, a nie np. indeksowe.
Odległość między poziomicami na mapie zależy od stromizny stoku: im bliżej siebie linie, tym bardziej stromo. Cięcie poziomicowe jest natomiast stałe dla mapy i mówi tylko, o ile metrów zmienia się wysokość między kolejnymi poziomicami.
To zależy od skali mapy i ukształtowania terenu. Na bardziej szczegółowych mapach cięcie bywa mniejsze, a na bardziej uogólnionych większe. Na egzaminie nie zgaduj "typowej" wartości—zawsze odczytuj ją z legendy albo z wysokości sąsiednich poziomic.
Grubsze poziomice to zwykle poziomice indeksowe, rysowane co kilka zwykłych poziomic, aby ułatwić orientację w wysokościach. Błąd polega na traktowaniu ich jako "sąsiednich" i wyciąganiu z tego błędnego cięcia poziomicowego.
Jeśli poziomice są gęsto, stok jest stromy; jeśli są rzadko, teren jest łagodny. To niezależne od samego cięcia poziomicowego. W praktyce geologicznej pomaga to ocenić trudność dojścia, erozję i przebieg form terenu.
Tak. Mniejsze cięcie daje bardziej szczegółowy obraz zmian wysokości, ale może powodować "zatłoczenie" mapy. Większe cięcie upraszcza rzeźbę i może ukrywać drobne formy. Dlatego warto rozumieć, że cięcie jest kompromisem między czytelnością a szczegółowością.
Najczęściej w zadaniach z czytania mapy: odczyt z legendy, interpretacja profilu terenu, wskazanie różnicy wysokości, ocena spadku. Umiejętność poprawnego rozumienia warstwic jest podstawą dla prac terenowych i dokumentacyjnych.
Typowe błędy to: wybór wartości z innej skali mapy, pomylenie poziomic zwykłych z indeksowymi, odczyt jednej liczby wysokości jako cięcia oraz utożsamianie cięcia z odstępem liniowym na mapie. Pomaga zasada: cięcie = różnica wysokości sąsiednich poziomic.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że cięcie poziomicowe to różnica wysokości między dwiema sąsiednimi poziomicami na mapie.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Poziomica" – definicja i opis map warstwicowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Poziomica (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Mapa topograficzna" – informacje o elementach mapy i legendzie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Mapa_topograficzna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Contour line" – pojęcie contour interval (odpowiednik cięcia poziomicowego), https://en.wikipedia.org/wiki/Contour_line (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kartografii/topografii dotyczące map warstwicowych
  • Ćwiczenia z czytania map topograficznych (legendy, warstwice, skala)
  • Materiały dydaktyczne z geodezji/niwelacji w zakresie wysokości i odniesień

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego