KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 35.
Jaka jest wartość rezystancji oraz ile wynosi tolerancja rezystora pokazanego na rysunku?
Ilustracja przedstawia rezystor z czterema kolorowymi paskami oraz tabelę z wartościami kolorów pasków i ich znaczeniem.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość rezystora z kodu barwnego odczytuje się z kolejnych pasków: dwie pierwsze barwy dają cyfry znaczące, kolejna określa mnożnik, a ostatnia barwa oznacza tolerancję.
Poprawna interpretacja pasków na rysunku prowadzi do wartości 220 Ω oraz tolerancji 5%.

Pełne wyjaśnienie:

Rezystory osiowe są często oznaczane kodem barwnym. Aby poprawnie wyznaczyć wartość i tolerancję, trzeba wykonać dwa kroki: (1) ustalić kierunek odczytu, a następnie (2) zmapować kolory na cyfry/mnożnik/tolerancję.

1) Kierunek odczytu
Najpierw identyfikuje się pasek tolerancji: zwykle jest on na końcu i bywa nieco oddalony od pozostałych pasków. Odczyt zaczyna się od strony przeciwnej do paska tolerancji.

2) Znaczenie pasków (typowy kod 4‑paskowy)

  • 1. pasek – pierwsza cyfra znacząca
  • 2. pasek – druga cyfra znacząca
  • 3. pasek – mnożnik (potęga dziesięciu)
  • 4. pasek – tolerancja (np. 5% lub 1%)

Dla rezystora z rysunku prawidłowe odczytanie cyfr znaczących i mnożnika daje 220 Ω. Z kolei pasek tolerancji odpowiada wartości 5%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "200 Ω, 1%" – błąd dotyczy zarówno wartości (zamiana jednej z cyfr znaczących), jak i tolerancji; 1% wymaga innego paska tolerancji niż 5%.
  • "2 kΩ, 1%" – typowy błąd mnożnika: przesunięcie przecinka o rząd wielkości i jednoczesne wskazanie tolerancji 1%, która nie wynika z tego oznaczenia.
  • "2,2 kΩ, 5%" – częsta pomyłka polega na odczytaniu cyfr "22" poprawnie, ale zastosowaniu mnożnika ×100 zamiast ×10, co daje 2200 Ω zamiast 220 Ω.

Wskazówka egzaminacyjna: po odczycie zawsze oszacuj rząd wielkości i porównaj z typowymi wartościami z szeregu E (np. 220 Ω jest bardzo częste). Jeśli wychodzi 2,2 kΩ, sprawdź jeszcze raz pasek mnożnika i kierunek odczytu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczyt zaczyna się od strony przeciwnej do paska tolerancji (zwykle jest on na końcu i bywa oddalony). Dwa pierwsze paski to cyfry znaczące, trzeci to mnożnik (×10^n), a ostatni określa tolerancję w %.
Tolerancja 5% mówi, że rzeczywista rezystancja może odbiegać od nominalnej o ±5%. Dla 220 Ω oznacza to zakres w przybliżeniu od 209 Ω do 231 Ω. W praktyce wpływa to na dokładność działania układu.
Najłatwiej znaleźć pasek tolerancji: często jest złoty lub srebrny i jest odsunięty od pozostałych. Odczyt wartości wykonuje się od przeciwnej strony. Gdy pasek tolerancji nie jest oczywisty, pomaga porównanie z typowymi wartościami.
Obie wartości mają te same cyfry znaczące "22", a różnią się tylko mnożnikiem (trzeci pasek). W stresie egzaminacyjnym uczniowie często automatycznie wybierają "częstą" wartość bez sprawdzenia mnożnika, co zmienia wynik o rząd wielkości.
Nie. Spotyka się rezystory 4‑paskowe (2 cyfry + mnożnik + tolerancja) oraz 5‑paskowe (3 cyfry + mnożnik + tolerancja), a także wersje z dodatkowym paskiem temperaturowym. Na egzaminach najczęściej pojawiają się 4 lub 5 pasków.
W praktyce montażowej często spotyka się rezystory 5% (uniwersalne zastosowania) oraz 1% (układy wymagające większej dokładności). Zależnie od typu i serii produkcyjnej mogą występować też inne tolerancje, ale te dwie są najbardziej typowe.
Najpewniejsza metoda to pomiar multimetrem w trybie omomierza. Warto też porównać odczyt z kodu barwnego z pomiarem, bo to szybko ujawnia pomyłkę w kierunku odczytu lub w mnożniku. W serwisie to standardowa praktyka.
Ma to znaczenie m.in. w dzielnikach napięcia, układach pomiarowych, filtrach i wzmacniaczach, gdzie dokładność wartości wpływa na parametry. W prostych układach ograniczających prąd (np. LED) zwykle wystarcza 5%, o ile projekt na to pozwala.
Najczęstsze pomyłki to: zły kierunek odczytu (pasek tolerancji wzięty za pierwszy), pomylenie podobnych kolorów, oraz błędny mnożnik, co zmienia wynik o 10× lub 100×. Pomaga nawyk zapisu: cyfry → mnożnik → tolerancja.
Tak. To ta sama rezystancja zapisana w innych jednostkach: 1 kΩ = 1000 Ω, więc 0,22 kΩ = 0,22 × 1000 Ω = 220 Ω. Na egzaminie zwracaj uwagę na przecinek i przedrostek "k", bo łatwo o błąd rzędu wielkości.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • IEC 60062:2016, Marking codes for resistors and capacitors (zasady kodowania/oznaczania elementów, w tym kod barwny)
  • Vishay Intertechnology, "Resistor Color Code" (Application Note/guide), dokument producenta – tabela kolorów i tolerancji: https://www.vishay.com/docs/28750/colorcode.pdf (dostęp 2026-02-27)
  • Digi-Key, "Resistor Color Code Calculator" / poradnik kodu barwnego rezystorów (opis odczytu i tolerancji): https://www.digikey.com/en/resources/conversion-calculators/conversion-calculator-resistor-color-code (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Tabele kodu barwnego rezystorów (4- i 5-paskowe) w podręcznikach do elektroniki
  • Karty katalogowe rezystorów osiowych (opis kodowania i tolerancji)
  • Ćwiczenia laboratoryjne: identyfikacja rezystorów i pomiar multimetrem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego