KWALIFIKACJA MOD3 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 11.
Jaka jest wielkość dodatku na szew, w kołnierzu bluzki z tkaniny bawełnianej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dodatek na szew w kołnierzu odszywanym (dwuwarstwowym, wywijanym na prawą stronę) bywa mniejszy niż w wielu innych szwach, aby ograniczyć grubość na krawędziach i ułatwić wywrócenie rogów. Zbyt duży zapas powoduje zgrubienia i trudności w formowaniu, a zbyt mały utrudnia bezpieczne zszycie oraz późniejsze przycięcie.

Pełne wyjaśnienie:

Dodatek na szew (zapas na szew) to ilość materiału dodawana do linii szycia na wykroju, aby elementy można było połączyć ściegiem i później wykończyć. W kołnierzu bluzki z tkaniny bawełnianej istotna jest technologia: najczęściej kołnierz jest elementem dwuwarstwowym, zszywanym prawymi stronami do środka, a następnie wywracanym na prawą stronę. W takiej konstrukcji nadmierny zapas na szew przy krawędziach zewnętrznych zwiększa grubość, utrudnia równe ułożenie szwu i pogarsza wygląd po wywinięciu.

Odpowiedź "0,5 cm" jest zgodna z typową praktyką dla krawędzi kołnierza, gdzie zależy nam na cienkim, estetycznym brzegu i łatwym uformowaniu narożników. Po zszyciu często wykonuje się przycięcie zapasu, ukośne ścięcie rogów i ewentualne nacięcia – dlatego zapas musi być na tyle duży, by dało się go bezpiecznie obrobić, ale jednocześnie na tyle mały, by nie tworzył zgrubień.

Dlaczego pozostałe wartości są niekorzystne w tym zastosowaniu?

  • "0,1 cm" jest zwykle zbyt małe: łatwo o "uciekanie" tkaniny spod stopki, brak miejsca na stabilne przeszycie i późniejsze przycięcie zapasu bez ryzyka strzępienia i osłabienia krawędzi.
  • "1,5 cm" to zapas, który w wielu konstrukcjach może występować na innych połączeniach, ale przy kołnierzu wywijanym często daje zbędną grubość na krawędziach i utrudnia ostre, równe rogi.
  • "2,5 cm" jest typowo zbyt duże dla tego typu krawędzi: generuje bardzo duże zgrubienie i wymusza znaczne przycinanie, co jest niepraktyczne i zwiększa ryzyko nierówności.

Warto pamiętać o częstym błędzie: dodatek na szew to nie to samo co luz odzieżowy (dodatek konstrukcyjny zapewniający swobodę). W praktyce dodatek może zależeć od gramatury bawełny, sposobu stabilizacji (np. wkład), rodzaju ściegu i miejsca w kołnierzu, ale w pytaniu wskazano jedną wartość jako typową.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dodatek na szew (zapas na szew) to pas materiału dodany poza linią szycia na wykroju, aby można było zszyć elementy i ewentualnie przyciąć zapas po przeszyciu. Bez dodatku nie da się wykonać trwałego połączenia, a przy elementach wywijanych potrzeba też miejsca na obróbkę rogów.
Kołnierz jest zwykle odszywany z dwóch warstw i wywijany na prawą stronę. Mniejszy zapas ogranicza grubość na krawędziach, ułatwia wywrócenie oraz formowanie rogów i daje bardziej estetyczną linię brzegu. Duży zapas często tworzy zgrubienia i "tępe" narożniki.
Dodatek na szew służy do zszycia elementów i jest "technologicznym" marginesem przy krawędzi. Luz odzieżowy (dodatek konstrukcyjny) dotyczy obwodów i ma dać swobodę ruchu oraz dopasowanie do sylwetki. Pomylenie tych pojęć prowadzi do błędów w konstrukcji wykroju.
Najczęściej decydują: grubość i splot tkaniny, skłonność do strzępienia, rodzaj szwu, technika wykończenia (odszycie i wywrócenie, podłożenie, obrzucenie), a także dostępne narzędzia (np. stopka do ściegu prostego). Bawełna może mieć różną gramaturę, więc nie ma jednej uniwersalnej liczby.
Zwykle nie. Tak mały zapas utrudnia równe prowadzenie szycia, łatwo o wysunięcie tkaniny spod stopki, a po przeszyciu brakuje miejsca na bezpieczne przycięcie i uformowanie rogów. Przy elementach wywijanych zbyt mały zapas zwiększa ryzyko deformacji i strzępienia krawędzi.
Duży zapas powoduje nadmierną grubość w miejscu szwu, szczególnie po wywróceniu na prawą stronę. Trzeba go mocno przycinać, a i tak łatwo o nierówne rozłożenie warstw. W efekcie kołnierz gorzej się układa, rogi są mniej ostre, a krawędź może wyglądać ciężko i nieestetycznie.
Przy kołnierzu odszywanym po zszyciu wykonuje się zwykle przycięcie zapasu, ukośne ścięcie rogów i czasem nacięcia. Jeśli zapas jest za duży, powstają zgrubienia po wywinięciu; jeśli za mały, nie ma miejsca na bezpieczne przycinanie i łatwo uszkodzić szew. Dobór to kompromis między trwałością a estetyką.
Typowe błędy to: stosowanie jednej wartości na wszystkie krawędzie kołnierza bez rozróżnienia funkcji, ignorowanie grubości materiału i wkładu, mylenie dodatku na szew z luzem odzieżowym oraz brak korekty zapasu pod technikę wykończenia. Skutkiem są zgrubienia, słabe rogi lub deformacje.
Warto ćwiczyć na próbkach: dodać różne zapasy, przeszyć, przyciąć i wywrócić element (np. kołnierz lub narożnik). Zapamiętuj zależności: element wywijany → mniejszy zapas na krawędziach zewnętrznych; element wszywany i obciążony → często większy zapas. Ucz się też rozpoznawać typ szwu.
Większy zapas bywa potrzebny tam, gdzie kołnierz jest wszywany w dekolt, gdy planuje się dodatkowe operacje (np. wzmocnienia, doszycie taśmy, korekty dopasowania) albo gdy technologia przewiduje specyficzne wykończenie wymagające miejsca na obróbkę. Zależy to od konstrukcji, materiału i instrukcji technologicznej.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Dodatek na szew w kołnierzu odszywanym (dwuwarstwowym, wywijanym na prawą stronę) bywa mniejszy niż w wielu innych szwach, aby ograniczyć grubość na krawędziach i ułatwić wywrócenie rogów."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Zapas_na_szwy - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii odzieży (dział: kołnierze, odszycia, wywijanie krawędzi)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dla kwalifikacji projektowania i wytwarzania odzieży (moduł: konstrukcja i technologia)
  • Ćwiczenia praktyczne: wykonanie próbki kołnierza z różnymi dodatkami (np. 0,5 cm i 1,0 cm) i porównanie efektu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego